{"id":109,"date":"2023-08-14T03:31:07","date_gmt":"2023-08-14T01:31:07","guid":{"rendered":"https:\/\/16mm.com.pl\/?p=109"},"modified":"2023-08-22T02:59:28","modified_gmt":"2023-08-22T00:59:28","slug":"paryzanki-w-miescie-swiatel-paryz-w-filmach-erica-rohmera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/2023\/08\/14\/paryzanki-w-miescie-swiatel-paryz-w-filmach-erica-rohmera\/","title":{"rendered":"Pary\u017canki w Mie\u015bcie \u015awiate\u0142 \u2013 Pary\u017c w filmach Erica Rohmera"},"content":{"rendered":"\n

Kobieta i m\u0119\u017cczyzna dyskutuj\u0105 z o\u017cywieniem przy fontannie w ogrodach Luksemburskich, para przyjaci\u00f3\u0142ek rozprawia na tarasie kawiarni o istocie mi\u0142o\u015bci, a impreza pod rozgwie\u017cd\u017conym paryskim niebem ko\u0144czy si\u0119 prowadzon\u0105 p\u00f3\u0142 \u017cartem, p\u00f3\u0142 serio dyskusj\u0105 ca\u0142ego towarzystwa o poj\u0119ciu moralno\u015bci\u2026<\/strong> Pocz\u0105wszy od wczesnych film\u00f3w Erica Rohmera jego debiutanckiego Pod znakiem lwa<\/em> (1962) oraz Piekareczki z Monceau<\/em> (1963) \u2013 pierwszego z cyklu re\u017cysera Opowie\u015bci moralne<\/em>, Pary\u017c, jego zabytki, dzielnice, mieszka\u0144cy stali si\u0119 pe\u0142noprawnymi bohaterami film\u00f3w francuskiego re\u017cysera. W kameralnym kinie Rohmera powtarzaj\u0105 si\u0119 motywy, postacie, miejsca, apartamenty i aktorzy\u2026 Niekt\u00f3rzy jak Jean-Louis Trintingnant czy Haydee Politoff zagraj\u0105 tylko raz, inni \u2013 Fabrice Luchini, Rosette czy Amanda Langlet b\u0119d\u0105 sta\u0142ymi go\u015b\u0107mi na planie kolejnych film\u00f3w re\u017cysera. Przez ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioletni\u0105 karier\u0119 re\u017cyser \u015bledzi\u0142 dylematy moralne i uczuciowe bohater\u00f3w i bohaterek, przemiany obyczajowe, mijaj\u0105ce mody, zmieniaj\u0105ce si\u0119 oblicze Pary\u017ca<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Francuski re\u017cyser bywa cz\u0119sto nazywany piewc\u0105 wakacyjnego czasu i nie ma w tym ani cienia przesady od rozgrywaj\u0105cej si\u0119 w Saint Tropez Kolekcjonerki<\/em> (1967) po breto\u0144sk\u0105 Opowie\u015b\u0107 letni\u0105<\/em> (1996) Rohmer przedstawia bohaterki i bohater\u00f3w w g\u00f3rach, nad morzem, na wsi. Wbrew pozorom w jego tw\u00f3rczo\u015bci te\u017c cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 prowincjonalne francuskie miasta i miasteczka: Clermont-Ferrand w Mojej nocy u Maud<\/em> (1969), okolice Owerni w Opowie\u015bci jesiennej<\/em> (1998) czy ma\u0142e miasteczko Saint-Juire-Champgillon w Drzewo, mer i mediateka<\/em> (1993). Jak wspomina James Monaco miejsce akcji jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cne dla re\u017cysera: \u201ewszystkie filmy Rohmera mo\u017cna uzna\u0107 za produkty oddzia\u0142ywania pewnych miejsc i p\u00f3r roku. Jak Chabrol, Rohmer dobrze wie, \u017ce niekt\u00f3re historie mog\u0105 si\u0119 wydarzy\u0107 tylko w Annecy, a inne w Clermont-Ferrand\u201d[1]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Ale ci\u0119\u017cko wyobrazi\u0107 sobie francusk\u0105 kinematografi\u0119 bez Pary\u017ca w filmach Erica Rohmera. Jednocze\u015bnie podobnie jak w filmach nowofalowych koleg\u00f3w re\u017cysera z redakcji Cahiers de Cinema b\u0119dzie to obraz miasta wykluczaj\u0105cy jego najwi\u0119ksze turystyczne atrakcje. Wie\u017ca Eiffla, Sacre-couer czy katedra Notre Dame pr\u0119dzej pojawi\u0105 w filmach zagranicznych ni\u017c francuskich tw\u00f3rc\u00f3w. U Rohmera[2]<\/a> zamiast ogrod\u00f3w Tuilleries pojawi\u0105 si\u0119 parki Buttes Chaumont czy Montsouris, mniej znane z ekranu dzielnice miasta jak Monceau lub Cergy-Pontoise, kawiarnie, wn\u0119trza apartament\u00f3w i galerii \u2013 brak b\u0119dzie zabytk\u00f3w-symboli miasta.<\/p>\n\n\n\n

 O ile bohaterem noweli Place L\u2019Etoile<\/em> z filmu \u2013 antologii Pary\u017c widziany przez <\/em>z 1966 roku (pozosta\u0142e nowelki stworzyli Jean-Luc Godard, Jean Rouch, Claude Chabrol oraz Jean Douchet) jest m\u0119\u017cczyzna (Jean-Michel Rouziere), a ca\u0142a historia w spos\u00f3b nawi\u0105zuj\u0105cy do noweli Oscare\u2019a Wilde\u2019a Zbrodnia Arthura Saville<\/em>, to bohaterkami paryskich kr\u00f3tkometra\u017cowych film\u00f3w re\u017cysera by\u0142y kobiety. Nadja w Pary\u017cu <\/em>(1964) czy Kariera Zuzanny <\/em>(1963) mog\u0105 zastanawia\u0107 dzisiejszego widza pod wzgl\u0119dem stosunku re\u017cysera do kobiet \u2013 cho\u0107 jak wspomina\u0142 sam Rohmer: \u201enie nale\u017cy mnie uwa\u017ca\u0107 za obro\u0144c\u0119 m\u0119skich bohater\u00f3w, nawet, czy wr\u0119cz zw\u0142aszcza wtedy, gdy oni sami siebie usprawiedliwiaj\u0105\u201d[3]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Opowie\u015bci moralne<\/em>, na co wskazuje Tadeusz Lubelski, mo\u017cna okre\u015bli\u0107 jako \u201em\u0119ski cykl\u201d[4]<\/a>, ale ju\u017c w tych filmach pojawiaj\u0105 si\u0119 sylwetki niezale\u017cnych, urzekaj\u0105cych i maj\u0105cych w\u0142asne racje bohaterek. Symbolem rewolucji obyczajowej ko\u0144ca lat 60-tych pozostan\u0105 zw\u0142aszcza dwie wyraziste m\u0142ode kobiety Haydee z Kolekcjonerki<\/em> i Chloe (Zouzou) z Mi\u0142o\u015bci po po\u0142udniu <\/em>(1972)<\/em>, ale tak\u017ce dojrzalsze intelektualistki, kt\u00f3re a\u017c za dobrze znaj\u0105 m\u0119\u017cczyzn i samo \u017cycie jak Aurora (Aurora Cornu) z Kolana Klary <\/em>(1970) czy tytu\u0142owa bohaterka Mojej nocy u Maud<\/em> grana przez Francoise Fabron. Co za\u015b \u0142\u0105czy wszystkich jego bohater\u00f3w, niezale\u017cnie od p\u0142ci, to \u0142atwo\u015b\u0107 z jak\u0105 analizuj\u0105 w\u0142asne post\u0119powanie i dyskutuj\u0105 w towarzystwie o swoich uczuciach, gustach i potrzebach.<\/p>\n\n\n\n

Mi\u0142o\u015b\u0107 po po\u0142udniu<\/em> zamyka cykl Opowie\u015bci moralnych<\/em> nad wyraz symbolicznie. Film dzieli (prawdopodobnie nieprzypadkowo) tytu\u0142 z rozgrywaj\u0105c\u0105 si\u0119 w Pary\u017cu komedi\u0105 Billy\u2019ego Wildera z 1956 roku w kt\u00f3rej podstarza\u0142y Gary Cooper gra uwodziciela doskona\u0142ego \u2013 dysponuj\u0105cego apartamentem w Ritzu, powalaj\u0105cymi manierami i w\u0142asn\u0105 cyga\u0144sk\u0105 orkiestr\u0105 przysposobion\u0105 do robienia nastroju podczas romantycznych kolacji. Bohater Mi\u0142o\u015bci\u2026<\/em> Frederic (Bernard Verley) jest chybionym uwodzicielem i bardziej ni\u017c podejmowa\u0107 jakiekolwiek pr\u00f3by podboju woli marzy\u0107 i \u015bni\u0107 na jawie o kobietach, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142by mie\u0107. Z jednej strony \u017cywi drobnomieszcza\u0144skie obawy przed zdrad\u0105 b\u0119d\u0105cej w ci\u0105\u017cy \u017cony (Francois Verley prywatnie \u017cona aktora), z drugiej coraz bardziej fascynuje go niezale\u017cna, wiod\u0105ca cyga\u0144skie \u017cycie Chloe. W rozgrywaj\u0105cej si\u0119 w paryskich apartamentach, kawiarniach i okolicach Saint-Lazare historii mamy ca\u0142y przegl\u0105d inspiruj\u0105cych kobiet w r\u00f3\u017cnym wieku do kt\u00f3rych wzdycha bohater i kt\u00f3re krytycznie oddaj\u0105 jego spojrzenie.  Sam Frederic wspomina, \u017ce kocha Pary\u017c w\u0142a\u015bnie za ten zupe\u0142nie niesamowity przep\u0142yw ludzi \u2013 nieustanne pojawianie si\u0119 i znikanie kolejnych atrakcyjnych kobiet. W jednej z najzabawniejszych scen filmu, stanowi\u0105cej te\u017c podsumowanie ca\u0142ego cyklu film\u00f3w Opowie\u015bci moralne<\/em> Frederic, siedz\u0105c w paryskiej kawiarni, roi sobie jak wspania\u0142e by\u0142oby jego \u017cycie, gdyby posiada\u0142 amulet z tajemn\u0105 moc\u0105 naginania woli innych ludzi do swoich cel\u00f3w. Wyobra\u017ca sobie u\u017cycie tego amuletu na ka\u017cdej z bohaterek poprzednich trzech film\u00f3w Rohmera: Moja noc u Maud, Kolekcjonerki<\/em> i Kolana Klary<\/em>. Jako ostatnia pojawia si\u0119 Laura (Beatrice Romand) z Kolana Klary<\/em> i jest to jedyny przypadek, kiedy mimo u\u017cycia amuletu i faktu, \u017ce jest to marzenie (!) kobieta mu odmawia. Beatrice Romand m\u00f3wi mu wprost \u201edo niczego mnie nie nam\u00f3wisz. Dlaczego mam z Tob\u0105 i\u015b\u0107? Nie umiesz nawet odpowiedzie\u0107 czemu\u201d. Frederic widziany oczyma Rohmera nie jest \u017cyj\u0105cym na kraw\u0119dzi Don Juanem, ale przeci\u0119tnym, przestraszonym wsp\u00f3\u0142czesnymi kobietami m\u0119\u017cczyzn\u0105 zagubionym w paryskim krajobrazie.<\/p>\n\n\n\n

Neurotyczne pary\u017canki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kobiecym problemom, nadziejom i w\u0105tpliwo\u015bciom Rohmer przyjrzy si\u0119 bli\u017cej w cyklu Komedie i przys\u0142owia<\/em> w latach 80-tych. W dekadzie ekscesu Rohmer opowie wszystko o blaskach i cieniach bycia kobiet\u0105 w paryskiej, dynamicznie si\u0119 rozwijaj\u0105cej metropolii.<\/p>\n\n\n\n

Marie Riviere jedna z aktorek, kt\u00f3re stan\u0105 si\u0119 ikoniczne dla kina re\u017cysera, zadebiutowa\u0142a u Rohmera w niewielkiej roli w Percevalu z Galii <\/em>(1978). W 1981 roku zagra\u0142a w pierwszym filmie z cyklu Komedie i przys\u0142owia<\/em> \u2013 \u017bona lotnika<\/em>. Cho\u0107 nie jest g\u0142\u00f3wn\u0105, ani tytu\u0142ow\u0105 (tytu\u0142 jest zreszt\u0105 niezwykle przewrotny) bohaterk\u0105 to jej posta\u0107 bardzo odcina si\u0119 od pozosta\u0142ych wykonawc\u00f3w i zapowiada pewien typ jaki znajdzie dok\u0142adne rozwini\u0119cie w Zielonym promieniu <\/em>(1986). Gra Ann\u0119 \u2013 obiekt westchnie\u0144 m\u0142odego Francois (Philippe Marlaud), kt\u00f3ra w\u0142a\u015bnie prze\u017cywa koniec romansu z \u017conatym pilotem. Kobieta jest totalnym przeciwie\u0144stwem przebojowych bohaterek odgrywanych przez Francois Fabron, Haydee Politoff czy Zouzou \u2013 niepewna siebie, introwertyczna, brak jej si\u0142y przebicia i jakiejkolwiek witalno\u015bci. Jest te\u017c usposobiona bardziej filozoficznie \u2013 lubi analizowa\u0107 swoje uczucia, ale jakiekolwiek dzia\u0142anie nie jest jej najmocniejsz\u0105 stron\u0105. Sam Pary\u017c w \u017bonie lotnika<\/em> pokazany jest w ca\u0142ej krasie z punktu widzenia Francoisa flaneura,<\/em> kt\u00f3ry \u015bledzi (niczym Scottie w Zawrocie g\u0142owy<\/em> [1958] Hitchcocka jednym z ulubionych film\u00f3w Rohmera) zar\u00f3wno Ann\u0119 jak i jej kochanka oraz tytu\u0142ow\u0105 \u017con\u0119 lotnika. Paryskie kawiarnie i ulice, parki i place b\u0119d\u0105 tworzy\u0107 wielki miejski labirynt, w kt\u00f3rym Francois b\u0119dzie pod\u0105\u017ca\u0142 za kolejnymi kobietami.<\/p>\n\n\n\n

 W 1986 roku Marie Riviere powt\u00f3rzy niejako rol\u0119 Anny w Zielonym promieniu<\/em> \u2013 uznawanym za jeden z najpi\u0119kniejszych i najbardziej optymistycznego film\u00f3w z cyklu. W opowie\u015bci o przeci\u0105gaj\u0105cych si\u0119 nudnych wakacjach paryskiej sekretarki Delphine (Marie Riviere) mo\u017cna zobaczy\u0107 letni, upalny Pary\u017c. Zielony promie\u0144<\/em> jest jednym z film\u00f3w re\u017cysera poruszaj\u0105cy wspomniany ju\u017c temat wakacji i podr\u00f3\u017cy \u2013 i cho\u0107 Delphine podr\u00f3\u017cuje na wie\u015b, nad morze i w g\u00f3ry, to stolica w filmie r\u00f3wnie\u017c pe\u0142ni wa\u017cn\u0105 rol\u0119. Pary\u017c ukazany jest jako miasto wakacyjne \u2013 w pe\u0142nym s\u0142o\u0144cu na jego placach, w parkach odpoczywaj\u0105, opalaj\u0105 si\u0119 ludzie, w kawiarniach s\u0105czy si\u0119 leniwie aperitify, a ca\u0142a przestrze\u0144 miejska jest przyjemnie pustawa, bo wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wyjecha\u0142a na wakacje. Na paryskich ulicach Delphine raz po raz znajduje tajemnicze zielone karty do gry \u2013 rzadki w filmach re\u017cysera symbol losu, szcz\u0119\u015bcia, oczekiwania.<\/p>\n\n\n\n

Zupe\u0142nie inne dekadenckie oblicze b\u0119dzie mia\u0142 Pary\u017c w Nocach pe\u0142ni ksi\u0119\u017cyca<\/em> \u2013 miasto wype\u0142nione ci\u0105giem nieko\u0144cz\u0105cych si\u0119 wystaw, imprez, wydarze\u0144. G\u0142\u00f3wna bohaterka Louise (w tej roli Pascale Ogier, przedwcze\u015bnie zmar\u0142a c\u00f3rka francuskiej aktorki Bulle Ogier) nie mo\u017ce si\u0119 zdecydowa\u0107 mi\u0119dzy domowym \u017cyciem ze swoim ch\u0142opakiem Remi (Tcheky Karyo) na przedmie\u015bciach Pary\u017ca, a byciem w centrum kulturalnych wydarze\u0144 miasta, gdzie pracuje. Pary\u017c i jego nocne \u017cycie za bardzo j\u0105 kusz\u0105 i dziewczyna ostatecznie wynajmuje w mie\u015bcie kawalerk\u0119. Pary\u017c w Nocach pe\u0142ni ksi\u0119\u017cyca<\/em> jest chyba najbardziej \u017cywotnym i romantycznym obrazem stolicy, jakie zawar\u0142 Rohmer w swojej tw\u00f3rczo\u015bci. Podczas swoich nocnych eskapad spotyka artyst\u00f3w, ekscentryk\u00f3w, ludzi tworz\u0105cych wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 bohem\u0119 \u2013 wszystko w rytm muzyki popularnej w latach 80-tych elektronicznej francuskiej grupy Elli et Jacno.<\/p>\n\n\n\n

Staraj\u0105c si\u0119 pogodzi\u0107 spokojn\u0105 egzystencj\u0119 na obrze\u017cach z dynamicznym, nocnym trybem \u017cycia, Louise jest w efekcie coraz bardziej rozedrgana, melancholijna, niepewna swoich uczu\u0107. Nieszcz\u0119\u015bliwe zako\u0144czenie dla bohaterki zwiastuje motyw przewodni filmu: przys\u0142owie Qui a deux femmes perd son \u00e2me, qui a deux maisons perd la raison <\/em>\u2013 kt\u00f3re mo\u017cna przet\u0142umaczy\u0107 jako \u201ekto ma dwie \u017cony i dwa domy straci rozum\u201d. Rohmer w swoich paryskich filmach cz\u0119sto b\u0119dzie podkre\u015bla\u0107 mobilno\u015b\u0107 swoich bohater\u00f3w, ich ci\u0105g\u0142e bycie pomi\u0119dzy centrum a przedmie\u015bciami, poszczeg\u00f3lnymi dzielnicami czy zmieniaj\u0105cymi miejsce zamieszkania \u2013 cz\u0119sto pokazywani w poci\u0105gach, autobusach, metrze.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3\u017cne oblicza miasta<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dwojaki stosunek Rohmera do coraz szybciej rozwijaj\u0105cego si\u0119 Pary\u017ca w latach 80-tych wida\u0107 wyra\u017anie w zupe\u0142nie odmiennych filmach z ko\u0144ca dekady. W zamykaj\u0105cym cykl Komedie i przys\u0142owia<\/em> filmie Przyjaciel mojej przyjaci\u00f3\u0142ki<\/em> (1987) francuski re\u017cyser ukazuje czworok\u0105t mi\u0142osny na tle nowo wybudowanej paryskiej dzielnicy Cergy-Pontoise \u2013 maj\u0105cej charakter samowystarczalnego miasteczka z dwoma teatrami, basenem, jeziorem i polem golfowym. Paradoksalnie, cho\u0107 znany raczej z konserwatywnych pogl\u0105d\u00f3w re\u017cyser, wydawa\u0142by si\u0119 osob\u0105, kt\u00f3ra b\u0119dzie krytykowa\u0107 industrialne okolice zaprojektowane w latach 70-tych, ukazuje j\u0105 w \u015bwietle pozytywnym. Dla Rohmera przestrze\u0144, kt\u00f3ra zbli\u017ca ludzi, jest niezale\u017cnie od innych czynnik\u00f3w miejscem, kt\u00f3rego nie nale\u017cy odrzuca\u0107. Cho\u0107 w futurystycznych i odrealnionych krajobrazach Cergy-Pontoise ci\u0119\u017cko jest odnale\u017a\u0107 urok charakteryzuj\u0105cy ulice Pary\u017ca czy prowincjonalnych miasteczek, to bohaterki Blanche (Emmanuelle Chaulet) i Lea (Sophie Renoir) b\u0119d\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 zadowolone z nowoczesnego miasteczka. Jak wspomina jeden z bohater\u00f3w \u2013 w Cergy czuje si\u0119 bli\u017cej Pary\u017ca ni\u017c gdy mieszka\u0142 w jego centrum. Z drugiej strony Pary\u017c dalej pozostaje w orbicie ich zainteresowa\u0144 \u2013 tam je\u017cd\u017c\u0105 bohaterowie, mieszkaj\u0105 ich rodzice, odbywaj\u0105 si\u0119 wa\u017cne konferencje i wydarzenia artystyczne. Gdy Lea po raz pierwszy odwiedza Blanche w jej apartamencie w bloku, ta pokazuje w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 przez okno mo\u017cna zobaczy\u0107 parysk\u0105 dzielnic\u0119 Defens\u0119 oraz jak daleko jest centrum Pary\u017ca i wie\u017ca Eiffla.<\/p>\n\n\n\n

Bardziej negatywnie Pary\u017c jawi si\u0119 w Czterech przygodach Reinette i Mirabelle<\/em> (1987). Film inspirowany bajk\u0105 Mysz miejska i mysz wiejska<\/em> ma nowelow\u0105 budow\u0119 odzwierciedlaj\u0105c\u0105 uroki prowincji i miejskie niebezpiecze\u0144stwa. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 rozgrywaj\u0105ca si\u0119 na wsi jest zatytu\u0142owana L\u2019Heure Bleue<\/em> i ma wr\u0119cz idylliczny charakter. Miejska dziewczyna Mirabelle (Jessica Forde) nie mo\u017ce nadziwi\u0107 si\u0119 pi\u0119knu i spokojowi jaki panuje na wsi i razem z Reinette (Joelle Miquel) do\u015bwiadczaj\u0105 tzw. b\u0142\u0119kitnej godziny \u2013 momentu absolutnej ciszy tu\u017c przed \u015bwitem. Gdy Reinette przybywa do Pary\u017ca z kontr-wizyt\u0105 miasto okazuje si\u0119 wr\u0119cz z piek\u0142a rodem. Cho\u0107 pocz\u0105tkowo dziewczyna jest zafascynowan\u0105 otoczeniem turystk\u0105, wkr\u00f3tce, obie wraz z Mirabelle spotykaj\u0105 osoby jak ze z\u0142ej ba\u015bni: k\u0142\u00f3tliwego kelnera, z\u0142odziejk\u0119, nieuczciwego marszanda czy inspektork\u0119-s\u0142u\u017cbistk\u0119 (grane zreszt\u0105 przez aktor\u00f3w cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych z re\u017cyserem jak wspomniani ju\u017c Marie Riviere, Fabrice Luchini i Beatrice Romand). Pary\u017c mo\u017ce by\u0107 pi\u0119knym miastem, zdaje si\u0119 m\u00f3wi\u0107 re\u017cyser, ale niekt\u00f3rzy jego mieszka\u0144cy zatracili zupe\u0142nie cechy zgodnego \u017cycia w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n

List mi\u0142osny<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W latach 90-tych cyklem Rohmera b\u0119d\u0105 Opowie\u015bci czterech p\u00f3r roku<\/em> \u2013 poetyckie podsumowanie, w kt\u00f3rym motywy z jego wcze\u015bniejszych film\u00f3w mieszaj\u0105 si\u0119 w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu z pi\u0119knem natury. Pary\u017c pojawi si\u0119 w dw\u00f3ch z nich i to w zdecydowanie pozytywnym \u015bwietle. W Opowie\u015bci wiosennej<\/em> (1990) re\u017cyser poka\u017ce odradzaj\u0105cy si\u0119 po zimie Pary\u017c, miasto r\u00f3wnowagi w kt\u00f3rym wiosna podobniej jak spokojna nauczycielka filozofii (Anne Teyssedre) zaprowadzaj\u0105 spok\u00f3j i harmoni\u0119. W Opowie\u015bci zimowej <\/em>(1992) stolica Francji stanie si\u0119 miejscem szcz\u0119\u015bliwego przypadku \u2013 to w zat\u0142oczonym paryskim autobusie g\u0142\u00f3wna bohaterka nieszcz\u0119\u015bliwa samotna matka (Charlotte Very) spotka swoj\u0105 utracon\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 i zyska szans\u0119 na szcz\u0119\u015bliwe zako\u0144czenie.<\/p>\n\n\n\n

Listem mi\u0142osnym Rohmera do miasta, kt\u00f3re przez dekady towarzyszy\u0142o jego tw\u00f3rczo\u015bci b\u0119dzie stosunkowo nieznany, nie wchodz\u0105cy w sk\u0142ad \u017cadnego jego s\u0142ynnych cykl\u00f3w film Paryskie rendez-vous <\/em>(1995). Film nowelowy w kt\u00f3rym g\u0142\u00f3wnym bohaterem trzech historii b\u0119dzie Pary\u017c i jego zabytki b\u0119d\u0105ce \u015bwiadkami kolejnych mi\u0142osnych zawirowa\u0144 bohater\u00f3w. Kr\u00f3tkie epizody b\u0119d\u0105 pokazywa\u0107 r\u00f3\u017cne oblicza przyja\u017ani i mi\u0142o\u015bci. W jednej nowelce para spotyka\u0107 si\u0119 b\u0119dzie w paryskich parkach, muzeum Picassa w dzielnicy Montmarte stanie si\u0119 wa\u017cnym punktem intrygi w kolejnej, pojawia\u0107 b\u0119d\u0105 si\u0119 bulwary nad Sekwan\u0105, cmentarz Saint Vincent czy Parc de la Vilette. W Paryskim rendez-vous<\/em> Rohmer specjalnie skorzysta z jednej z paryskich klisz (pr\u00f3cz pojawiaj\u0105cej si\u0119 mimochodem wie\u017cy Eiffla) \u2013 w przerwach mi\u0119dzy historiami szansonistka (Florence Levu) \u015bpiewa\u0107 b\u0119dzie o mie\u015bcie mi\u0142o\u015bci przy akompaniamencie akordeonisty.  <\/p>\n\n\n\n

Andre Aciman, ameryka\u0144ski pisarz, autor Wyj\u015bcia z Egiptu<\/em> i Tamtych dni, tamtych nocy<\/em> napisa\u0142 kiedy\u015b, \u017ce gdy wyszed\u0142 z kina po swoim pierwszym seansie Rohmera jego powr\u00f3t do domu by\u0142 specyficzny \u2013 naznaczony wyimaginowanym Pary\u017cem z filmu, kt\u00f3ry przed chwil\u0105 ogl\u0105da\u0142. Miejsca, gdzie bohaterowie rozmawiaj\u0105 niczym postacie z ulubionych ksi\u0105\u017cek o filozofii, mi\u0142o\u015bci, szcz\u0119\u015bciu i moralno\u015bci. Gdzie, jak w \u017cyciu, zdarzaj\u0105 si\u0119 nieprawdopodobne zbiegi okoliczno\u015bci i prawdopodobne ma\u0142e rozczarowania i tragedie. Aciman patrzy\u0142 na fasady nowojorskich budynk\u00f3w jakby widzia\u0142 je po raz pierwszy i my\u015bla\u0142 o Pary\u017cu Rohmera \u2013 i w pewnym momencie stwierdzi\u0142, \u017ce ten w\u0142a\u015bnie film u\u015bwiadomi\u0142 mu, \u017ce nie jest zainteresowany ogl\u0105daniem \u015bwiata jaki zna, ale \u017ce pragnie czego\u015b innego[5]<\/a>. Tym czym\u015b innym jest w\u0142a\u015bnie tw\u00f3rczo\u015b\u0107 re\u017cysera obejmuj\u0105ca ponad cztery dekady \u2013 nieko\u0144cz\u0105ca si\u0119 fantazja o mi\u0142o\u015bci i przyja\u017ani wiecznie rozprawiaj\u0105cych o \u017cyciu, literaturze i sztuce intelektualist\u00f3w. Fantazja, kt\u00f3ra wydaje si\u0119 mie\u0107 sens tylko na ekranie i tylko w Pary\u017cu.<\/p>\n\n\n\n

Marta Snoch<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1] J. Monaco, Opowie\u015bci moralne, czyli sztuka dworskiej mi\u0142o\u015bci<\/em>, t\u0142um. E. Mazierska, \u201eFilm na \u015bwiecie\u201d 2002, nr
403, s. 16.<\/p>\n\n\n\n

[2] O. Nunn, The Eric Rohmer movie guide to Paris, British Film Institute https:\/\/www2.bfi.org.uk\/news-opinion\/news-bfi\/features\/eric-rohmer-movie-guide-paris<\/a> [dost\u0119p 21.03.23].<\/p>\n\n\n\n

[3] R. Nogueira, Eric Rohmer: Choice and Chance<\/em>, \u201cSight and Sound\u201d 1971.<\/a><\/p>\n\n\n\n

[4] T. Lubelski, Nowa fala 60 lat p\u00f3\u017aniej. O pewnej przygodzie kina francuskiego<\/em>, Universitas, Krak\u00f3w 2017, s. 295.<\/p>\n\n\n\n

[5] A. Aciman, Eric Rohmer and me<\/em>, The American Scholar https:\/\/theamericanscholar.org\/eric-rohmer-and-me\/<\/a> [dost\u0119p: 21.03.2023].<\/p>\n\n\n\n

BIBLIOGRAFIA:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Aciman A., Eric Rohmer and me<\/em>, The American Scholar https:\/\/theamericanscholar.org\/eric-rohmer-and-me\/<\/a> [dost\u0119p: 21.03.2023].<\/li>\n\n\n\n
  2. Lubelski T., Nowa fala 60 lat p\u00f3\u017aniej. O pewnej przygodzie kina francuskiego<\/em>, Universitas, Krak\u00f3w 2017.<\/a><\/li>\n\n\n\n
  3. Lunn O., The Eric Rohmer movie guide to Paris<\/em>, British Film Institute https:\/\/www2.bfi.org.uk\/news-opinion\/news-bfi\/features\/eric-rohmer-movie-guide-paris<\/a> [dost\u0119p 21.03.2023].<\/li>\n\n\n\n
  4. Monaco J., Opowie\u015bci moralne, czyli sztuka dworskiej mi\u0142o\u015bci<\/em>, t\u0142um. E. Mazierska, \u201eFilmna \u015bwiecie\u201d 2002, nr 403.<\/li>\n\n\n\n
  5. Nogueira R., Eric Rohmer: Choice and Chance<\/em>, \u201cSight and Sound\u201d 1971.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Kobieta i m\u0119\u017cczyzna dyskutuj\u0105 z o\u017cywieniem przy fontannie w ogrodach Luksemburskich, para przyjaci\u00f3\u0142ek rozprawia na tarasie kawiarni o istocie mi\u0142o\u015bci, a impreza pod rozgwie\u017cd\u017conym paryskim niebem ko\u0144czy si\u0119 prowadzon\u0105 p\u00f3\u0142 \u017cartem, p\u00f3\u0142 serio dyskusj\u0105 ca\u0142ego towarzystwa o poj\u0119ciu moralno\u015bci\u2026 Pocz\u0105wszy od wczesnych film\u00f3w Erica Rohmera jego debiutanckiego Pod znakiem lwa (1962) oraz Piekareczki z Monceau (1963) \u2013 pierwszego z cyklu re\u017cysera Opowie\u015bci moralne, [\u2026]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wp_typography_post_enhancements_disabled":false,"footnotes":""},"categories":[7,12],"tags":[],"class_list":["post-109","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nr-50-paryz","category-w-powiekszeniu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=109"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":231,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109\/revisions\/231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=109"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}