{"id":136,"date":"2023-08-22T01:17:02","date_gmt":"2023-08-21T23:17:02","guid":{"rendered":"https:\/\/16mm.com.pl\/?p=136"},"modified":"2023-08-22T01:59:46","modified_gmt":"2023-08-21T23:59:46","slug":"dekadencki-dramat-dekady","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/2023\/08\/22\/dekadencki-dramat-dekady\/","title":{"rendered":"Dekadencki dramat dekady"},"content":{"rendered":"\n

Okryta z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 od czasu debiutu na Wersalskich salonach po wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 kultur\u0119 masow\u0105, ikona rozpusty i przepychu, w \u015bwiadomo\u015bci zbiorowej darzona wszystkimi uczuciami opr\u00f3cz tego jednego \u2013 zrozumienia. Legenda na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105. Posta\u0107 r\u00f3wnie mitologiczna co skrupulatnie opisana, udokumentowana i uwieczniona na niezliczonych p\u0142\u00f3tnach. Maria Antonina po ponad dwustu latach doczeka\u0142a si\u0119 portretu, kt\u00f3ry swoj\u0105 oryginalno\u015bci\u0105 dor\u00f3wnuje szalonej i niepowtarzalnej garderobie kr\u00f3lowej. Obraz ten nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 namalowany przez nikogo innego jak nie przez kobiet\u0119-fenomen bran\u017cy filmowej pocz\u0105tku nowego stulecia. R\u00f3\u017cowo i punkowo. Sofia Coppola pokazuje, jak si\u0119 robi kino w postmodernistycznej oprawie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Obraz powsta\u0142y w 2006 roku idealnie wpasowuje si\u0119 w zupe\u0142nie nowy i \u015bwie\u017cy trend \u201ccukierkowych\u201d lat dwutysi\u0119cznych. Pocz\u0105wszy od kultowych Wrednych dziewczyn<\/em>, boomu seriali m\u0142odzie\u017cowych Disneya, perypetie Bridget Jones i wiele, wiele innych \u2013 nagle \u015bwiat popkultury, \u015bwiat nale\u017c\u0105cy do m\u0142odzie\u017cy, przejawiaj\u0105cy jeszcze w latach 90. cho\u0107 minimalne oznaki buntu nagle staje si\u0119 banalnie prosty, niezno\u015bnie lekki. Coppola idealnie wyczuwa nastroje nowego wieku, zachowuj\u0105c przy tym swoj\u0105 nieocenion\u0105 autonomiczno\u015b\u0107. Maria Antonina<\/em> w jej re\u017cyserii to dzie\u0142o jedyne w swoim rodzaju, absolutny unikat. Pr\u00f3buj\u0105c je obiektywnie skategoryzowa\u0107 nale\u017ca\u0142oby u\u017cy\u0107 s\u0142owa biografia, jednak prawdopodobnie jest to ostatnie okre\u015blenie jakie przychodzi widzowi na my\u015bl po sko\u0144czonym seansie. By\u0107 mo\u017ce w tym kryje si\u0119 tajemnica fenomenu Marii Antoniny<\/em> \u2013 obraz jest skupiony na autentycznej sylwetce, lecz jej historia prowadzona jest w spos\u00f3b pozbawiony wszelkich cech klasycznej biografii, na pierwszy plan wysuwa si\u0119 subiektywna interpretacja \u017cycia kr\u00f3lowej, zupe\u0142nie odbiegaj\u0105ca od tego do czego przyzwyczai\u0142a nas historia. Sofia Coppola przy tworzeniu swojego kostiumowego debiutu gar\u015bciami czerpa\u0142a z biografii autorstwa Antonii Fraser, tworz\u0105c bohaterk\u0119 niezwykle z\u0142o\u017con\u0105, ale jednocze\u015bnie w pewien spos\u00f3b prost\u0105, banaln\u0105. Wielka legenda francuskiego dworu nagle zostaje przemieniona w \u201cdziewczyn\u0119 z s\u0105siedztwa\u201d przypominaj\u0105c tym samym wyre\u017cyserowane przez Coppol\u0119 kilka lat wcze\u015bniej Przekle\u0144stwa niewinno\u015bci<\/em> z fenomenaln\u0105 rol\u0105 Kirsten Dunst. Aktorka i muza re\u017cyserki nie zawiod\u0142a i tym razem. Antonia Fraser w wywiadach opowiada\u0142a, \u017ce nikt inny nie m\u00f3g\u0142by zagra\u0107 Marii Antoniny takiej kt\u00f3r\u0105 opisuje, lepiej ni\u017c Dunst, kt\u00f3ra zar\u00f3wno urod\u0105 i wygl\u0105dem, oraz znakomitym wyczuciem granej przez siebie postaci powoduje, \u017ce nie mamy do czynienia z kolejn\u0105 \u201cdum\u0105 i uprzedzeniem\u201d ale prze\u0142omowym, postmodernistycznym kinem mainstreamowym, kt\u00f3re jest atrakcyjne zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem artystycznym jak i rozrywkowym.<\/p>\n\n\n\n

Analizuj\u0105c styl, klimat, estetyk\u0119 film\u00f3w Sofii Coppoli nie mo\u017cna pozosta\u0107 oboj\u0119tnym wobec \u015bcie\u017cki d\u017awi\u0119kowej. Niecodzienna mieszanka punku, muzyki klasycznej i awangardowych elektronicznych brzmie\u0144. To jest esencja, serce filmu. Re\u017cyserka do\u0142\u0105czy\u0142a do w\u0105skiego w bran\u017cy filmowej grona tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy wbrew og\u00f3lnie przyj\u0119tym konwenansom stawiaj\u0105 muzyk\u0119 na pierwszym miejscu. Id\u0105 nawet o krok dalej, wykorzystuj\u0105c muzyk\u0119 ju\u017c istniej\u0105c\u0105,
od radiowych przeboj\u00f3w po niszowe alternatywne melodie. Wachlarz gatunk\u00f3w na miar\u0119 postmodernistycznego kina. Coppola z soundtracku stwarza osobne dzie\u0142o. S\u0142uchaj\u0105c samej \u015bcie\u017cki d\u017awi\u0119kowej mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce ma si\u0119 w r\u0119ku bij\u0105ce serce, pe\u0142na jest emocji, rado\u015bci, smutku, buntu. Na poz\u00f3r oderwana od \u015bwiata Marii Antoniny, osiemnastowiecznej Francji, wersalu, pi\u0119knych mebli i przes\u0142odzonych ciast. Dopiero w po\u0142\u0105czeniu z obrazem dochodzi do autorskiej symbiozy d\u017awi\u0119ku i wizji. Muzyka towarzysz\u0105ca Marii Antoninie sprowadza bohaterk\u0119 z nieba na ziemi\u0119. Widz\u0105c na ekranie kr\u00f3low\u0105 bawi\u0105c\u0105 si\u0119 w rytm \u201cbrudnego punku\u201d, pe\u0142n\u0105 u\u015bmiechu, rado\u015bci, szale\u0144stwa, pomimo ca\u0142ego przepychu i luksusu kr\u00f3lewskiego \u017cycia, odbiorca widzi w bohaterce samego siebie, uto\u017csamia si\u0119 z ni\u0105, u\u015bwiadamia sobie, \u017ce to \u017cycie wcale nie jest bardzo r\u00f3\u017cne od \u017cycia typowej, nastoletniej dziewczyny. Zamkni\u0119tej w obcym dla siebie \u015bwiecie, zagubionej i szukaj\u0105cej ucieczki w zabawie, rozrywce, dekadencji. Muzyka nie jest ju\u017c jedynie podk\u0142adem do filmu, lecz soundtrackiem \u017cycia bohater\u00f3w, ich emocjami, cz\u0119\u015bci\u0105 duszy. To jak szalenie wa\u017cna jest muzyka w Marii Antoninie<\/em> obrazuj\u0105 ciesz\u0105ce si\u0119 ju\u017c statusem kultowych zdj\u0119cia z planu filmowego Kirsten Dunst i Jasona Schwartzmana. Oboje w pe\u0142nej charakteryzacji, gdzie\u015b w k\u0105cie jednej z wersalskich komnat odci\u0119ci od \u015bwiata s\u0142uchaj\u0105 muzyki ze s\u0142uchawkami w uszach,trzymaj\u0105c na kolanach Macbooka. Ten widok najlepiej oddaje ducha filmu Coppoli. Para aktor\u00f3w w wywiadach wielokrotnie podkre\u015bla\u0142a, jak muzyka wp\u0142ywa na interpretacj\u0119 granych postaci, scen, historii. Dlatego mi\u0119dzy kolejnymi uj\u0119ciami ch\u0142on\u0119li kolejne utwory, aby odda\u0107 te emocje na ekranie. Sofia Coppola nie tworzy bariery kulturowej, czasowej, wr\u0119cz przeciwnie. Za spraw\u0105 muzyki tworzy wi\u0119\u017a mi\u0119dzy histori\u0105 a wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u0105, mi\u0119dzy niedost\u0119pno\u015bci\u0105 tego odleg\u0142ego, wystawnego \u017cycia a popkulturowym sza\u0142em XX wieku i m\u0142odo\u015bci\u0105 lat dwutysi\u0119cznych.<\/p>\n\n\n\n

Maria Antonina<\/em> kusi nie tylko d\u017awi\u0119kiem, ale i obrazem. Nad wyraz estetyczne zdj\u0119cia Lance\u2019a Acorda (Mi\u0119dzy s\u0142owami, By\u0107 jak John Malkovich<\/em>) z jednej strony ho\u0142duj\u0105 klasycznym dramatom kostiumowym, z drugiej maj\u0105 w sobie estetyk\u0119 klipu, teledysku. W du\u017cej mierze statyczne uj\u0119cia, powolne, celebruj\u0105ce pi\u0119kno przywodz\u0105 na my\u015bl Barry\u2019ego Lyndona<\/em> Kubricka. Delikatne o\u015bwietlenie, zbli\u017cenia na twarz i jej wyraz, ukazane emocje rekompensuj\u0105 brak rozbudowanych dialog\u00f3w. W bardziej dramatycznych scenach operator stawia na tak zwane \u201cuj\u0119cia z r\u0119ki\u201d, kt\u00f3re daj\u0105 poczucie blisko\u015bci z bohaterem, oddzia\u0142ywania z jego ci\u0119\u017ckimi, intymnymi prze\u017cyciami. Kamera \u015bledzi bohater\u00f3w spaceruj\u0105cych po zachwycaj\u0105cych pi\u0119knem korytarzach Wersalu lub na \u0142onie spokojnej przyrody, rozmawiaj\u0105cych przy wystawnym \u015bniadaniu, sielankowym podwieczorku b\u0105d\u017a towarzyskiej kolacji, wszystko to jest wierne zasadom jakimi pos\u0142uguje si\u0119 dramat kostiumowy. Dostojne, powolne, zachowawcze, melancholijne. I tu nagle pojawiaj\u0105 si\u0119 dynamiczne uj\u0119cia, jak scena balu maskowego, przymiarek nowych kostium\u00f3w czy urodzin kr\u00f3lowej. Ich niezwyk\u0142\u0105 estetyk\u0119 wideoklipu podkre\u015bla liczba wy\u015bwietle\u0144 tych scen na youtubie, mog\u0105 by\u0107 traktowane jako osobne, niezale\u017cne dzie\u0142a. Wiruj\u0105ca kamera, ostra, g\u0142o\u015bna muzyka, szale\u0144cza zabawa, liczne uj\u0119cia nast\u0119puj\u0105ce jedne po drugim w rytm pierwszoplanowej
piosenki. Sofia Coppola pod postaci\u0105 melodramatu przemyca na wielki ekran kilka teledysk\u00f3w kt\u00f3re z ch\u0119ci\u0105 wyemitowa\u0142oby samo MTV.<\/p>\n\n\n\n

Plakatowe pozy Dunst w roli Marii Antoniny, r\u00f3\u017cowa i s\u0142odka oprawa niewinno\u015bci oraz odrobina tw\u00f3rczej przekory tylko podkre\u015blaj\u0105 popkulturowo\u015b\u0107 dzie\u0142a, jego adaptacj\u0119 do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, konsumpcjonizmu, zblazowania, ale te\u017c do samotno\u015bci, zagubienia i pr\u00f3by oderwania si\u0119 od rzeczywisto\u015bci. Tak bardzo stoj\u0105ce do siebie w opozycji style \u0142\u0105czy scenografia i kostiumy. Wyj\u0105tkow\u0105 okoliczno\u015bci\u0105 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 ten film jest pozwolenie, kt\u00f3re dosta\u0142a ekipa filmowa na kr\u0119cenie w samym Wersalu. Co\u015b co graniczy z cudem okaza\u0142o si\u0119 nieocenion\u0105 warto\u015bci\u0105, bezpo\u015brednim prze\u0142o\u017ceniem na atmosfer\u0119 dzie\u0142a i jego autentyczno\u015b\u0107. Nie mo\u017cna by\u0142o sobie wymarzy\u0107 tw\u00f3rcy lepszej scenografii ni\u017c ta kt\u00f3ra faktycznie otacza\u0142a prawdziw\u0105 Mari\u0119 Antonin\u0119. Ca\u0142y zesp\u00f3\u0142 z Sofi\u0105 Coppol\u0105 na czele zadba\u0142 o ka\u017cdy szczeg\u00f3\u0142, od r\u00f3\u017cowych makaronik\u00f3w poch\u0142anianych przez kr\u00f3low\u0105 i jej \u015bwit\u0119 po odpowiednie zdobienia na meblach, gdy\u017c z wiadomych przyczyn aktorzy nie korzystali z orygina\u0142\u00f3w. Dla tych kt\u00f3rzy ceni\u0105 sobie autentyczno\u015b\u0107 i adekwatno\u015b\u0107 do epoki kostiumy s\u0105 najbardziej spektakularnym elementem filmu. Zdobywczyni Oscara Milena Canonero pozostawia widza zahipnotyzowanego pi\u0119knem kreacji, dba\u0142o\u015bci\u0105 o szczeg\u00f3\u0142y, przepychem, stylem i wierno\u015bci\u0105 oryginalnej garderobie bohater\u00f3w. Oczywi\u015bcie najbardziej zachwycaj\u0105ce s\u0105 kostiumy g\u0142\u00f3wnej bohaterki, odzwierciedlaj\u0105 one kolejne etapy \u017cycia kr\u00f3lowej na francuskim dworze i nastr\u00f3j jaki im towarzyszy. Tym samym emocje p\u0142yn\u0105 nie tylko z twarzy aktor\u00f3w i ich historii, ale te\u017c pi\u0119knego jak sen obrazu.<\/p>\n\n\n\n

Budz\u0105ca wiele emocji jest w ko\u0144cu wizja przedstawienia postaci i ich historii. Widz \u015bledzi drog\u0119 g\u0142\u00f3wnej bohaterki od czasu zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcia za Ludwika XVI a\u017c do tragicznej \u015bmierci. Coppola zr\u0119cznie wybiera pojedyncze epizody z \u017cycia Marii Antoniny i jej otoczenia przedstawiaj\u0105c je w niekonwencjonalny, subiektywny spos\u00f3b. Sexy Candy- tak o dziele re\u017cyserki wyra\u017ca si\u0119 Danny Huston, odtw\u00f3rca roli brata legendarnej kr\u00f3lowej Francji. Bohaterka jest zar\u00f3wno zagubion\u0105 dziewczyn\u0105, pewn\u0105 siebie kobiet\u0105, oddan\u0105 \u017con\u0105, frywoln\u0105 kochank\u0105, kochaj\u0105c\u0105 matk\u0105, nieznaj\u0105c\u0105 umiaru zakupoholiczk\u0105, dzia\u0142aczk\u0105 charytatywn\u0105, pe\u0142ni\u0105c\u0105 obowi\u0105zki kr\u00f3low\u0105, wiecznie bawi\u0105c\u0105 si\u0119 monarchini\u0105. Radosna jak dziecko, powa\u017cna i dostojna, dotkni\u0119ta tragedi\u0105 w \u017cyciu bez trosk, bez zmartwie\u0144. Zamkni\u0119ta w zdobionych z\u0142otem i kryszta\u0142em komnatach pr\u00f3buje oderwa\u0107 si\u0119, odzyska\u0107 siebie i swoje \u017cycie. Jak wszystkie bohaterki w filmach Sofii Coppoli, wyizolowana, d\u0105\u017c\u0105ca za czym\u015b, czego nie jest w stanie okre\u015bli\u0107, daj\u0105ca upust swoim szale\u0144stwom. Niejednoznaczna, trudna, nieprzewidywalna. Osiemnastowieczna kobieta za spraw\u0105 magii ekranu sta\u0142a si\u0119 ikon\u0105 narodzin XXI wieku i odwrotnie. Kobieta lat dwutysi\u0119cznych za spraw\u0105 Kirsten Dunst b\u0119d\u0105cej u szczytu swojej kariery, przenios\u0142a si\u0119 na francuski dw\u00f3r w przededniu wielkiej rewolucji i tchn\u0119\u0142a w ten mityczny, historycznie sztywny i skostnia\u0142y okres powiew m\u0142odo\u015bci, wr\u0119cz m\u0142odzie\u017cowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Sofia Coppola zrobi\u0142a ogromny krok naprz\u00f3d dla postmodernistycznego kina. Swoim filmem przetar\u0142a szlaki dla takich produkcji kolejnej dekady jak Wielka<\/em>, Emma<\/em>, czy nawet Bridgertonowie<\/em> czyli serial bij\u0105cy wszelkie rekordy jakie uznaje bran\u017ca kina rozrywkowego. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 jednak od tego r\u00f3\u017cowo-buntowniczego obrazu z 2006 roku, od\u017cegnuj\u0105cego si\u0119 od tego, do czego przyzwyczai\u0142 publiczno\u015b\u0107 wiek XX. \u015awie\u017cy, m\u0142ody, autorski i bezkompromisowy. Bawi\u0105cy si\u0119 stylem, estetyk\u0105, histori\u0105, prawd\u0105 i fantazj\u0105, romansuj\u0105cy z wieloma gatunkami, wierny tylko jednemu. Dramat z wybuchow\u0105 domieszk\u0105 rozmaitych konwencji. Sofia Coppola definitywnie zdetronizowa\u0142a kr\u00f3luj\u0105ce od dekad sta\u0142e i niezmienne klasyki kina kostiumowego zast\u0119puj\u0105c je swoj\u0105 niepowtarzaln\u0105 estetyk\u0105 ubran\u0105 tym razem w obszerne krynoliny i niebotycznie wysokie peruki. Maria Antonina to jej wielka dekadencka rewolucja. Rewolucja na miar\u0119 kr\u00f3lowej.<\/p>\n\n\n\n

Marta Jastrz\u0119bska<\/strong><\/p>\n\n\n\n

zdj. materia\u0142y prasowe filmu Maria Antonina <\/em>z serwisu imdb.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Okryta z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 od czasu debiutu na Wersalskich salonach po wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 kultur\u0119 masow\u0105, ikona rozpusty i przepychu, w \u015bwiadomo\u015bci zbiorowej darzona wszystkimi uczuciami opr\u00f3cz tego jednego \u2013 zrozumienia. Legenda na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105. Posta\u0107 r\u00f3wnie mitologiczna co skrupulatnie opisana, udokumentowana i uwieczniona na niezliczonych p\u0142\u00f3tnach. Maria Antonina po ponad dwustu latach doczeka\u0142a si\u0119 portretu, kt\u00f3ry swoj\u0105 oryginalno\u015bci\u0105 dor\u00f3wnuje szalonej [\u2026]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wp_typography_post_enhancements_disabled":false,"footnotes":""},"categories":[8,12],"tags":[],"class_list":["post-136","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nr-49-lata-00","category-w-powiekszeniu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=136"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":137,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136\/revisions\/137"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=136"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=136"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}