{"id":138,"date":"2023-08-22T01:17:44","date_gmt":"2023-08-21T23:17:44","guid":{"rendered":"https:\/\/16mm.com.pl\/?p=138"},"modified":"2023-08-22T01:59:46","modified_gmt":"2023-08-21T23:59:46","slug":"reszty-nie-trzeba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/2023\/08\/22\/reszty-nie-trzeba\/","title":{"rendered":"Reszty nie trzeba"},"content":{"rendered":"\n

Wyprawa na zakupy jest dla mnie r\u00f3wnie emocjonuj\u0105cym prze\u017cyciem, co podr\u00f3\u017c na pozaziemsk\u0105 orbit\u0119 w luku baga\u017cowym. Pojawienie si\u0119 w sklepie z zamiarem zakupu niezb\u0119dnych do godnego egzystowania produkt\u00f3w, niezale\u017cnie od pory dnia, nocy i cyklu ksi\u0119\u017cycowego, w moim przypadku niemal za ka\u017cdym razem zamienia si\u0119 w wiadom\u0105 scen\u0119 ze \u015awi\u0105tecznej gor\u0105czki<\/em>. Nawet kiedy uda ju\u017c mi si\u0119 wyj\u015b\u0107 ca\u0142o ze znacznie brutalniejszej wersji Squid Game<\/em>, \u015bciskaj\u0105c w r\u0119ku tak po\u017c\u0105dan\u0105 bagietk\u0119, b\u0105d\u017a inne zaskakuj\u0105co nieproporcjonalne pieczywo, bardzo cz\u0119sto okazuje si\u0119, \u017ce prawdziwy koszmar ma dopiero nadej\u015b\u0107. Takim oto sposobem, bestialsko ograbiony z mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania po raz kolejny wy\u0142\u0105czonej z u\u017cytku kasy samoobs\u0142ugowej, staje wreszcie przed obliczem Ekspedienta \u2013 mitycznego stworzenia przypominaj\u0105cego Sfinksa. Sprzedaj\u0105cy za chwil\u0119 zadecyduje nie tylko o losie wy\u0142o\u017conego przeze mnie na sklepow\u0105 ta\u015bm\u0119 \u015awi\u0119tego Graala w\u015br\u00f3d bu\u0142ek, ale i po\u015brednio o moim w\u0142asnym. Co ciekawe, gdyby taka scenka mia\u0142a miejsce w zupe\u0142nie innej czasoprzestrzeni, dajmy na to w New Jersey pocz\u0105tku lat 90., by\u0142oby wielce prawdopodobne, \u017ce owym Sprzedawc\u0105 posy\u0142aj\u0105cym mi pe\u0142ne pogardy i nienawi\u015bci spojrzenie by\u0142by sam Kevin Smith.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zanim jeden z najwa\u017cniejszych tw\u00f3rc\u00f3w ameryka\u0144skiego kina niezale\u017cnego lat 90. znalaz\u0142 si\u0119 przed i za kamer\u0105, pracowa\u0142 w sklepie spo\u017cywczym na obrze\u017cach rodzinnego miasta. Pewnego dnia uzna\u0142 jednak, \u017ce to ju\u017c zbyt wiele. M\u0119\u017cczyzna z\u0142o\u017cy\u0142 wypowiedzenie i zapisa\u0142 si\u0119 na kurs w szkole filmowej. Po p\u00f3\u0142 roku Smith ponownie stwierdzi\u0142, \u017ce tego ju\u017c za wiele. Samodzielnie wykre\u015bli\u0142 si\u0119 z listy student\u00f3w, a przeznaczone na uko\u0144czenie edukacji filmowej pieni\u0105dze ulokowa\u0142 w niewielkiej cyfrowej kamerze. Wyposa\u017cony w p\u00f3\u0142profesjonalny sprz\u0119t oraz bogatszy o semestr wiedzy i nowe znajomo\u015bci powr\u00f3ci\u0142 do dawnego miejsca pracy, znanego tak\u017ce pod nazw\u0105 Quick Stop Groceries. W\u0142a\u015bnie w takich okoliczno\u015bciach w 1994 roku narodzili si\u0119 Sprzedawcy <\/em>\u2013 niskobud\u017cetowy debiut fabularny Smitha, fenomen Festiwalu Filmowego w Sundance oraz najistotniejszy manifest pokoleniowy dekady.<\/p>\n\n\n\n

Perypetie pracuj\u0105cego w sklepie spo\u017cywczym Dantego oraz zatrudnionego w s\u0105siedniej wypo\u017cyczalni kaset Randala skonstruowane s\u0105 na wz\u00f3r greckiej tragedii. Mamy tutaj do czynienia nie tylko z jedno\u015bci\u0105 czasu, miejsca i akcji, ale r\u00f3wnie\u017c dwuosobowym ch\u00f3rem z\u0142o\u017conym z dw\u00f3ch miejscowych diler\u00f3w \u2013 Jaya i Cichego Boba, komentuj\u0105cych obecne na ekranie wydarzenia z gracj\u0105 os\u00f3b b\u0119d\u0105cych pod silnym wp\u0142ywem \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych. Smith nieprzypadkowo ulokowa\u0142 akcj\u0119 swojego debiutanckiego obrazu w faktycznie istniej\u0105cym miejscu w New Jersey \u2013 najbli\u017cszej do Nowego Jorku prowincji, oraz obsadzi\u0142 w g\u0142\u00f3wnych rolach swoich przyjaci\u00f3\u0142 i znajomych. Wszystkie te zabiegi mia\u0142y na celu nadanie produkcji niemal dokumentalnej struktury oraz zaprezentowanie \u015bwiatu prawdziwej twarzy pokolenia X \u2013 m\u0142odych ludzi zagubionych w chaosie wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, kt\u00f3rzy nie wiedz\u0105, dok\u0105d zmierza\u0107, a ich \u017cycie codzienne oscyluje wok\u00f3\u0142 poszukiwa\u0144 sensu w\u0142asnej egzystencji oraz nier\u00f3wnej walki z przyt\u0142aczaj\u0105cym poczuciem przeci\u0119tno\u015bci. Dante i Randal nie s\u0105 tutaj wyj\u0105tkami.<\/p>\n\n\n\n

Przeci\u0119tno\u015b\u0107 jest najwa\u017cniejsz\u0105 dominant\u0105 kompozycyjn\u0105 obrazu Smitha. W produkcji zwyczajne zdaje si\u0119 by\u0107 niemal wszystko \u2013 od bohater\u00f3w, przez \u015bwiat przedstawiony, a\u017c po sam\u0105 materi\u0119 filmu. Czarno-bia\u0142e zdj\u0119cia zosta\u0142y wykonane przy pomocy nieszczeg\u00f3lnie zaawansowanego technologicznie obiektywu, co przek\u0142ada si\u0119 finalnie na surowy, ziarnisty obraz. Paradoksalnie owa \u201echropowato\u015b\u0107\u201d, cho\u0107 z punktu za\u0142o\u017cenia podyktowana kwestiom finansowym, a nie artystycznym, nie tylko nadaje ostatecznie filmowi tak wa\u017cnej dla niego autentyczno\u015bci, ale i pozwala widzom skupi\u0107 si\u0119 na najistotniejszym \u2013 dialogu.<\/p>\n\n\n\n

Epizodyczna struktura narracyjna Sprzedawc\u00f3w <\/em>oparta jest na ci\u0105gu mniej lub bardziej powi\u0105zanych ze sob\u0105 gag\u00f3w, kt\u00f3rych zapalnikami s\u0105 najcz\u0119\u015bciej coraz to ekscentryczniejsi klienci, z kt\u00f3rymi musz\u0105 zmaga\u0107 si\u0119 nie najlepsi w swoim fachu Ekspedienci. Tempo obrazu nadawane jest w\u0142a\u015bnie przez kolejne wymiany zda\u0144, w kt\u00f3rych bohaterowie z w\u0142a\u015bciwym sobie obscenicznym poczuciem humoru dziel\u0105 si\u0119 swoimi przemy\u015bleniami na temat \u017cycia, \u015bmierci i popkultury, szczeg\u00f3lnie Gwiezdnych Wojen<\/em>. Kevin Smith, jako tw\u00f3rca dobrze obeznany z medium komiksu i jeden z niewielu autor\u00f3w, maj\u0105cych mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracy zar\u00f3wno dla Marvela, jak i DC, doskonale wiedzia\u0142, jak\u0105 si\u0142\u0119 ra\u017cenia mog\u0105 mie\u0107 litery odpowiednio wpisane w dymki. Takim oto sposobem kolejne linijki dialogowe zacz\u0119\u0142y stanowi\u0107 warto\u015b\u0107 same w sobie, za\u015b wyg\u0142aszane przez bohater\u00f3w pod adresem z\u0142ego \u015bwiata litanie z marszu wesz\u0142y do j\u0119zykowego krwioobiegu. Sprzedawcy <\/em>nie tylko zrewolucjonizowali ameryka\u0144ski rynek niezale\u017cnych produkcji, ale r\u00f3wnie\u017c z miejsca zyskali status kultowego. Czasy jednak si\u0119 zmieniaj\u0105, a nawet najlepsze filmy w historii kina w ko\u0144cu czeka nieuniknione. Sequel.<\/p>\n\n\n\n

Sprzedawcy II <\/em>rozpoczynaj\u0105 si\u0119 do\u015b\u0107 tragicznie. Quick Stop Groceries staje w p\u0142omieniach, a dw\u00f3jce nieszczeg\u00f3lnie bieg\u0142ych w sztuce gaszenia po\u017car\u00f3w Ekspedient\u00f3w nie pozostaje nic innego, jak z przera\u017ceniem wlepia\u0107 wzrok w pogorzelisko swoich m\u0142odzie\u0144czych marze\u0144. Karawana znana tak\u017ce jako \u201erynek pracy w New Jersey\u201d jedzie jednak dalej, a z ni\u0105, na gap\u0119, zabieraj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Dante i Randal. M\u0119\u017cczy\u017ani udaj\u0105 si\u0119 na przymusow\u0105 zsy\u0142k\u0119 zawodow\u0105 do baru szybkiej obs\u0142ugi Mooby\u2019s, kt\u00f3ra, cho\u0107 z za\u0142o\u017cenia mia\u0142a by\u0107 tymczasowa, zdaje si\u0119 przed\u0142u\u017ca\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107. I chocia\u017c przy \u015bcianie restauracji Jay i Cichy Bob ponownie odnajduj\u0105 swoje miejsce na prowadzenie niezarejestrowanej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, a sama praca po raz kolejny przywodzi na my\u015bl wszystko, co tylko nie jest zwi\u0105zane z jakimkolwiek wysi\u0142kiem fizycznym, to trudno jest oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce co\u015b si\u0119 tutaj zmieni\u0142o. <\/p>\n\n\n\n

Druga cz\u0119\u015b\u0107 Sprzedawc\u00f3w <\/em>pojawi\u0142a si\u0119 na ekranach kin 12 lat po premierze orygina\u0142u. Pomi\u0119dzy 1994 a 2006 rokiem wydarzy\u0142o si\u0119 naprawd\u0119 wiele. Swoj\u0105 premier\u0119 mia\u0142o PlayStation, na \u015bwiecie pojawi\u0142a si\u0119 owieczka Dolly, powsta\u0142a pierwsza Biedronka, Nicolas Cage dosta\u0142 Oscara, konstruktorzy Fiata ukarali ludzko\u015b\u0107 Multipl\u0105, Jack nie zmie\u015bci\u0142 si\u0119 na drzwiach, zadebiutowa\u0142a Nokia 3310, nastolatkowie mieli przyjemno\u015b\u0107 zagra\u0107 w pierwsze Simsy, a Marc Zuckerberg  za\u0142o\u017cy\u0142 Facebooka. Mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c nieszcz\u0119\u015bcie wydarzy\u0107 si\u0119 11 wrze\u015bnia. \u015awiat si\u0119 zmieni\u0142. A wraz z nim zmienili si\u0119 Sprzedawcy<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

 Sequel debiutanckiego obrazu Smitha jest doskonale \u015bwiadom wszystkich niepokoj\u00f3w spo\u0142ecznych charakterystycznych dla pocz\u0105tku nowego milenium. Dante i Randal, z racji ponad 30 lat na karku, to postaci znacznie bardziej poobijane i do\u015bwiadczone przez \u017cycie, kt\u00f3re zosta\u0142y zmuszone do funkcjonowania na \u015bmietnisku w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci. Cho\u0107 z charakterystycznym poczuciem humoru nadal komentuj\u0105 w\u0142asne otoczenie i na\u015bmiewaj\u0105 si\u0119 z ka\u017cdego klienta, kt\u00f3rego niech\u0119tnie przyjdzie im obs\u0142u\u017cy\u0107, to coraz cz\u0119\u015bciej obracaj\u0105 ostrze krytyki w swoj\u0105 stron\u0119. Przez te wszystkie lata bohaterowie nie nabrali mo\u017ce szczeg\u00f3lnej og\u0142ady, jednak nauczyli si\u0119 postrzega\u0107 samych siebie z odpowiedni\u0105 doz\u0105 krytycyzmu i autorefleksji, niejednokrotnie maskuj\u0105c to robieniem dobrej miny do z\u0142ej gry. Cho\u0107 do wykreowanego przez Smitha \u015bwiata zawita\u0142a nigdy niewidziana wcze\u015bniej na tak\u0105 skal\u0119 melancholia, to zar\u00f3wno filmowe uniwersum, jak i funkcjonuj\u0105cy w jego obr\u0119bie bohaterowie, nabrali dzi\u0119ki temu g\u0142\u0119bi, staj\u0105c si\u0119 nie tylko tr\u00f3jwymiarowi, ale i realni. Nie oznacza to jednak, \u017ce re\u017cyser mia\u0142 jakiekolwiek opory przed rozpocz\u0119ciem produkcji \u017cartem o terroryzmie.<\/p>\n\n\n\n

Zgodnie z hollywoodzkimi zasadami dotycz\u0105cymi kr\u0119cenia filmowych kontynuacji, druga cz\u0119\u015b\u0107 serii powinna by\u0107 niemal identyczna z pierwsz\u0105, z t\u0105 tylko r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce wszystko musi by\u0107 w niej \u201ebardziej\u201d.  Sprzedawcy II <\/em>nie s\u0105 jednak ta\u015bmowym sequelem orygina\u0142u. Produkcja, cho\u0107 na pierwszy rzut oka niemal bli\u017aniacza, rezygnuje z charakterystycznej dla cz\u0119\u015bci pierwszej epizodyczno\u015bci, skupiaj\u0105c si\u0119 na opowiedzeniu jednej, konkretnej i nadal zgodnej z zasadami trzech jedno\u015bci, historii. Tym, co ostatecznie sytuuje j\u0105 jako \u201eprawdziwy\u201d sequel, jest poczucie humoru. Owszem, ju\u017c orygina\u0142 by\u0142 wulgarny i bezkompromisowy, jednak kontynuacja nie tyle idzie o krok dalej, ile wsiada w odrzutowiec i dwukrotnie okr\u0105\u017ca Ziemi\u0119. Smith nie uznaje tutaj \u017cadnych \u015bwi\u0119to\u015bci oraz granic dobrego smaku, zar\u00f3wno na\u015bmiewaj\u0105c si\u0119 z nieudolnych pr\u00f3b odzyskiwania rasistowskich okre\u015ble\u0144, jak i opieraj\u0105c fina\u0142 filmu na \u017carcie dotycz\u0105cym stosunku z os\u0142em. Co ciekawe, nawet pomimo chwilami mocno dyskusyjnego poczucia humoru, produkcja nadal ma serce po w\u0142a\u015bciwej stronie. Nie przeszkadza jej w tym nawet kolor.<\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z cech charakterystycznych dla Sprzedawc\u00f3w <\/em>A.D. 1994 by\u0142a surowa, czarno-bia\u0142a forma filmu. Debiutuj\u0105cy si\u0119 na \u0142amach drugiej cz\u0119\u015bci kolor pojawia si\u0119 po raz pierwszy w p\u0142omieniach dewastuj\u0105cych Quick Stop Groceries, z kt\u00f3rych to szybko przelewa si\u0119 na ca\u0142y \u015bwiat przedstawiony, staj\u0105c si\u0119 tym samym widzialnym symbolem przymusowej zmiany. Smith przy pomocy barw zrywa z ustanowionym przez siebie status quo,<\/em> dokonuj\u0105c charakterologicznej dekompozycji Sprzedawc\u00f3w <\/em>i spinaj\u0105c ca\u0142o\u015b\u0107 przy pomocy monochromatycznej klamry. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 kolorystyczna \u015bwiata przedstawionego silnie kontrastuje z szarym \u017cyciem Ekspedient\u00f3w, igraj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie z odbiorczymi przyzwyczajeniami widz\u00f3w. Kolor w obrazie Smitha szybko przyjmuje rol\u0119 pe\u0142noprawnego bohatera, ostatecznie zadaj\u0105c k\u0142am twierdzeniu, \u017ce nawet nie powinno go tu dzisiaj by\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Zar\u00f3wno pierwsza, jak i druga cz\u0119\u015b\u0107 Sprzedawc\u00f3w<\/em> sta\u0142y si\u0119 swoistymi symbolami swoich czas\u00f3w, jawnie komentuj\u0105cymi zar\u00f3wno stan \u00f3wczesnego \u015bwiata, jak i same siebie. Pope\u0142ni\u0142em powy\u017cszy tekst w wieku Ekspedient\u00f3w, pracuj\u0105c w miejscu b\u0119d\u0105cym syntez\u0105 wszystkich miejsc ich zatrudnienia znanym te\u017c jako kino. Pomimo stanowiska, jakie piastuje, nadal cierpi\u0119 na Chorob\u0119 Posprzedawcz\u0105, nauczony przez re\u017cysera, \u017ce osobom takim jak ja po prostu najbezpieczniej jest nie ufa\u0107. W ko\u0144cu, o zgrozo, Sprzedawca to taki sam cz\u0142owiek jak ka\u017cdy inny. Czego by nie m\u00f3wi\u0107 o ludziach, kt\u00f3rzy nigdy nie maj\u0105 drobnych, jedno jest pewne. Bez Kevina Smitha zar\u00f3wno wsp\u00f3\u0142czesne kino, jak i codzienne wyprawy do sklepu spo\u017cywczego nie by\u0142yby takie same. <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Pawe\u0142 Maksimczyk<\/strong><\/p>\n\n\n\n

zdj. materia\u0142y prasowe filmu Sprzedawcy II<\/em> z serwisu imdb.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wyprawa na zakupy jest dla mnie r\u00f3wnie emocjonuj\u0105cym prze\u017cyciem, co podr\u00f3\u017c na pozaziemsk\u0105 orbit\u0119 w luku baga\u017cowym. Pojawienie si\u0119 w sklepie z zamiarem zakupu niezb\u0119dnych do godnego egzystowania produkt\u00f3w, niezale\u017cnie od pory dnia, nocy i cyklu ksi\u0119\u017cycowego, w moim przypadku niemal za ka\u017cdym razem zamienia si\u0119 w wiadom\u0105 scen\u0119 ze \u015awi\u0105tecznej gor\u0105czki. Nawet kiedy uda ju\u017c mi si\u0119 wyj\u015b\u0107 ca\u0142o ze [\u2026]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wp_typography_post_enhancements_disabled":false,"footnotes":""},"categories":[8,12],"tags":[],"class_list":["post-138","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nr-49-lata-00","category-w-powiekszeniu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/138","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=138"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/138\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":139,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/138\/revisions\/139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}