{"id":142,"date":"2023-08-22T01:19:28","date_gmt":"2023-08-21T23:19:28","guid":{"rendered":"https:\/\/16mm.com.pl\/?p=142"},"modified":"2023-08-22T03:08:14","modified_gmt":"2023-08-22T01:08:14","slug":"its-a-ghost-ghost-world","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/2023\/08\/22\/its-a-ghost-ghost-world\/","title":{"rendered":"It\u2019s a ghost, ghost world"},"content":{"rendered":"\n

Dla mojej mamy, kt\u00f3ra kupi\u0142a mi komiks \u201eGhost World\u201d i dla taty, kt\u00f3ry zabroni\u0142 mi go czyta\u0107 (ale nigdy go nie pos\u0142ucha\u0142am)<\/em><\/p>\n\n\n\n

[tekst zawiera spojlery]<\/em><\/p>\n\n\n\n

Dwie ekscentrycznie ubrane, niesamowicie dziwne outsiderki maszeruj\u0105 unisono pustym przedmie\u015bciem, kt\u00f3re \u2013 cho\u0107 nigdy nie zosta\u0142o zidentyfikowane \u2013 ze swoimi pasmami pawilon\u00f3w handlowych, dinerami z lat 50. i sex shopami, ewidentnie znajduje si\u0119 w Los Angeles, kt\u00f3re gra w filmie samo siebie. Niemal czu\u0107 ich ci\u0119\u017ckie kroki przebijaj\u0105ce unosz\u0105cy si\u0119 \u017celowy \u017car asfaltu. Nie pami\u0119tam, by kto\u015b w tamtym czasie wygl\u0105da\u0142 dla mnie bardziej cool ni\u017c Thora Birch, wcielaj\u0105ca si\u0119 w sarkastyczn\u0105 Enid w filmie Ghost world<\/em> (T. Zwigoff, 2001), opartym lu\u017ano na komiksie Daniela Clowesa z 1997 roku, r\u00f3wnie\u017c scenarzysty filmu. Jej ciuchy nie z tej epoki i ironiczna postawa wobec rzeczywisto\u015bci reprezentowa\u0142y wszystko, z czym si\u0119 identyfikowa\u0142am jako nastolatka, uwielbiaj\u0105c buszowa\u0107 w lumpeksowych zakamarkach i wyszukiwa\u0107 muzyki, kt\u00f3rej nie s\u0142ucha\u0142 nikt z moich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w \u2013 ra\u017c\u0105c\u0105 nieprzystawalno\u015b\u0107, brak zakorzenienia w trwaj\u0105cej epoce (dla Enid sam prze\u0142om wiek\u00f3w, dla mnie koniec pierwszej dekady trzeciego tysi\u0105clecia), uto\u017csamienia z jej artefaktami i potrzeb\u0119 zaznaczenia swojej odr\u0119bno\u015bci za wszelk\u0105 cen\u0119. A tak\u017ce \u2013 mo\u017ce przede wszystkim \u2013 brak poczucia pewno\u015bci co do tego, kim w og\u00f3le jestem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Te dwie dziewczyny to gor\u0105czkowo zaanga\u017cowana w oderwanie si\u0119 od rzeczywisto\u015bci Enid i ch\u0142odnie wynios\u0142a Rebecca (Scarlett Johansson), kt\u00f3rych charakterystyczn\u0105 dla gatunku coming-of-age, niemal uniwersaln\u0105 przemian\u0119, od uko\u0144czenia szko\u0142y \u015bredniej przez etap szukania pracy i nag\u0142ego do\u015bwiadczania reali\u00f3w zwi\u0105zanych z doros\u0142o\u015bci\u0105 (lub jej brakiem) przedstawia film. Najlepsze przyjaci\u00f3\u0142ki, cho\u0107 s\u0105 po\u0142\u0105czone wi\u0119zami szyderczego \u2013 r\u00f3wnie\u017c wobec siebie nawzajem \u2013 spojrzenia, coraz bardziej zdaj\u0105 si\u0119 od siebie oddala\u0107 poprzez obranie rozbie\u017cnych \u015bcie\u017cek. Raczej nie daj\u0105ce si\u0119 \u0142atwo lubi\u0107 towarzyszki broni i partnerki w zbrodni znajduj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie w kluczowym dla wej\u015bcia w doros\u0142o\u015b\u0107 momencie rozchwianej niestabilno\u015bci. Dopiero co pokaza\u0142y \u015brodkowy palec liceum, a ju\u017c s\u0105 zmuszone do okre\u015blenia swojej przysz\u0142o\u015bci. Lub przynajmniej udawania, \u017ce co\u015b robi\u0105 ze swoim \u017cyciem.<\/p>\n\n\n\n

Zanim jednak poznamy bohaterki i zobaczymy to, czego nie chc\u0105 nam o sobie powiedzie\u0107, odb\u0119dzie si\u0119 ekstatyczne filmowe otwarcie, rodem z Hitchcocka lub horroru Briana de Palmy. W otwieraj\u0105cej scenie widzimy Enid w dzikiej choreografii rozszala\u0142ych ruch\u00f3w w rytm VHS-owego nagrania szalenie zara\u017aliwego perkusyjnego utworu Jaan Pehechaan Ho<\/em>z indyjskiego musicalu Gumnaam<\/em> z<\/em> 1965 roku. Ta euforyczna sekwencja manifestuje ekscentryczny gust i specyficzny poci\u0105g Enid do nie-mainstreamowych artefakt\u00f3w popkultury. Zdaje si\u0119 ona \u017cywi\u0107 nienawi\u015b\u0107 do wszystkiego: konsumpcjonizmu, kultury g\u0142\u00f3wnego nurtu i piosenek z list przeboj\u00f3w, a przede wszystkim swoich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, \u201etych ekstrawertycznych, oble\u015bnych, pseudo-bohaterskich nieudacznik\u00f3w\u201d jak opisuje ch\u0142opc\u00f3w w ich wieku. Pocieszenia szuka w ironii, starych p\u0142ytach i obietnicy, \u017ce pewnego dnia ucieknie.<\/p>\n\n\n\n

Jej na\u015bladuj\u0105cy nagranie op\u0119tany taniec zestawiony jest z okoliczno\u015bciami, w jakich znajduje si\u0119 Enid \u2013 w d\u0142ugim uj\u0119ciu kamera przeje\u017cd\u017ca wzd\u0142u\u017c okien nocnych mieszka\u0144, kt\u00f3rych mieszka\u0144cy s\u0105 tak groteskowi, jakby w\u0142a\u015bnie wyszli z fotografii Diane Arbus.Enid w purpurowej szmince, okularach w rogowej oprawce i przesadzonej sukience, kt\u00f3ra ca\u0142\u0105 sob\u0105 krzyczy, \u017ce jej w\u0142a\u015bcicielka w\u0142a\u015bnie wysz\u0142a z balu maturalnego, \u015bwi\u0119tuje maj\u0105ce nadej\u015b\u0107 kolejnego dnia zako\u0144czenie szko\u0142y. Kadrowanie przez operatora Affonso Beato jest wyra\u017anie storyboardowe \u2013 bohaterowie s\u0105 przedstawiani w panelach, co podkre\u015bla osamotnion\u0105, wyalienowan\u0105 form\u0119 \u017cycia, kt\u00f3re wiod\u0105. Ale winietowe obrazy m\u00f3wi\u0105 nam przede wszystkim, o tym, \u017ce w\u0142a\u015bnie zostajemy przeniesieni do o\u017cywionych klatek komiksu Clowesa. Zwigoff zrezygnowa\u0142 ze wsp\u00f3\u0142czesnych odniesie\u0144 kulturowych, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 w komiksie, czyni\u0105c filmowe mise-en-sc\u00e8ne <\/em>celowo niejasnym i nieco anonimowym. Brak konkretnie nacechowanych artefakt\u00f3w i wizualnych trop\u00f3w odziera Ghost World<\/em> z daty wa\u017cno\u015bci i nadaje jego audiowizualnej sferze warto\u015b\u0107 ponadczasow\u0105 i uniwersaln\u0105, nieobecn\u0105 u wielu jego prekursor\u00f3w i offowych film\u00f3w, kt\u00f3re go na\u015bladowa\u0142y. Brak osadzonych czasowo kulturowych szyfr\u00f3w przenosi nas do \u015awiata Duch\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 wiecznie nie-na-czasie. Mo\u017cemy tylko przypuszcza\u0107 gdzie i kiedy pod\u0105\u017camy za akcj\u0105 filmu. Skojarzenia z Ghost World<\/em> s\u0105 niczym jego bohaterki- zupe\u0142nie nieadekwatne do czas\u00f3w, w kt\u00f3rych \u017cyj\u0105. To trzeszcz\u0105ce nagranie bluesowego lamentu Skipa Jamesa Devil Got My Woman<\/em>, szalony rytm indyjskiego musicalu i punkowe What do I get<\/em> The Buzzcocks. Anonimowo\u015b\u0107, z jak\u0105 nakre\u015blona jest sceneria podkre\u015bla utowarowienie i standaryzacj\u0119 ameryka\u0144skiej kultury, konsumpcyjnego parku rozrywki, poddanego w filmie krytyce. Przedmie\u015bcia Chicago, czy Los Angeles pe\u0142ne tych samych sieciowych restauracji i pasa\u017cy handlowych, wygl\u0105daj\u0105 niemal identycznie. Enid i Rebecca pochodz\u0105 z tych nudnych nie-miejsc, przedmie\u015b\u0107 bez charakteru. Ich ekscentryczne wybory modowe (zw\u0142aszcza eksperymenty Enid) kontrastuj\u0105 z byle jakim, oboj\u0119tnym i anonimowym otoczeniem, w kt\u00f3rym nie mog\u0105 robi\u0107 nic innego, jak tylko dryfowa\u0107, tak, jakby by\u0142y pr\u00f3b\u0105 odnalezienia \u017cycia i koloru w bezbarwnym i martwym \u015awiecie Duch\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Enid i Rebecca reprezentuj\u0105 zakorzenion\u0105 w pokoleniu Gen X, ukazan\u0105 przez tw\u00f3rc\u00f3w z wiarygodn\u0105 empati\u0105, dychotomi\u0119 immanentn\u0105 dla wchodzenia w doros\u0142o\u015b\u0107 \u2013 pe\u0142ne l\u0119ku trzymanie si\u0119 tego, co wydaje si\u0119 by\u0107 bezpieczne kontra pragnienie wyrwania si\u0119 z egzystencjalnej udr\u0119ki m\u0142odzie\u0144czej bezcelowo\u015bci. Stoj\u0105 w obliczu doros\u0142o\u015bci z decyzj\u0105 o do\u0142\u0105czeniu do reszty duch\u00f3w, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 swoim \u017cyciem p\u00f3\u0142\u015bwiadomie i bez poczucia konkretnego kierunku. Ich cynizm ujawnia si\u0119 podczas oficjalnej uroczysto\u015bci zako\u0144czenia liceum, gdy robi\u0105 to, co wychodzi im najlepiej \u2013 z\u0142o\u015bliwie przewracaj\u0105 oczami w reakcji na bole\u015bnie banalne kazanie ich kole\u017canki z klasy, od niedawna poruszaj\u0105cej si\u0119 na w\u00f3zku inwalidzkim, o niebezpiecze\u0144stwach jazdy pod wp\u0142ywem. \u201eLiceum jest jak ko\u0142a treningowe dla roweru prawdziwego \u017cycia\u201d. \u201eGhost World\u201d opowiada o tym, jak bardzo fa\u0142szywa i z\u0142udna mo\u017ce by\u0107 ta rowerowa analogia. Enid i Rebecca nie nauczy\u0142y si\u0119 nawet je\u017adzi\u0107 na swoich rowerach, a rozterka, przed kt\u00f3r\u0105 stoj\u0105 \u201eCo zrobisz ze swoj\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u0105?\u201d, oferuje im dwie podstawowe opcje: dostosowa\u0107 si\u0119 lub nie. A mo\u017ce w og\u00f3le nie potrzebuj\u0105 roweru? \u201eLubi\u0142am j\u0105 o wiele bardziej, gdy by\u0142a alkoholiczk\u0105 uzale\u017cnion\u0105 od cracku\u201d \u2013 szyderczo komentuje Enid, a jej zgry\u017aliwo\u015b\u0107 to zar\u00f3wno bro\u0144, jak i mechanizm obronny. Gdy przyjaci\u00f3\u0142ki ju\u017c ceremonialnie wymierz\u0105 faka(sic!) w kierunku szkolnego budynku, symbolicznie kieruj\u0105 ten gest r\u00f3wnie\u017c w stron\u0119 przysz\u0142o\u015bci. Obydwie decyduj\u0105 si\u0119 nie i\u015b\u0107 na studia, a ich decyzj\u0119 mo\u017cna odczytywa\u0107 nie tylko jako wyraz programowej dla tego duetu niech\u0119ci wobec tego, czego chc\u0105 wszyscy, ale r\u00f3wnie\u017c bunt wobec mainstreamowo-patriarchalnych instytucji, przed wt\u0142oczeniem do kt\u00f3rych si\u0119 broni\u0105. Cho\u0107 z czasem zaczn\u0105 przejawia\u0107 zupe\u0142nie inne postawy wobec stawianych przed nimi spo\u0142ecznych wymaga\u0144, p\u00f3ki co wsp\u00f3lnie dryfuj\u0105 w zawieszeniu, pr\u00f3buj\u0105c realizowa\u0107 fantazje o zdobyciu pracy i wynaj\u0119ciu razem mieszkania w centrum miasta. Wy\u015bmiewaj\u0105c si\u0119 z miejscowych nieudacznik\u00f3w, pozer\u00f3w i normals\u00f3w, zmagaj\u0105 si\u0119 z nowo odkryt\u0105 wolno\u015bci\u0105. Z dum\u0105 okre\u015blaj\u0105 \u201edziwak\u00f3w, chorych i przegranych\u201d jako swoich ludzi, a si\u0142a ich bezlitosnych uwag podnosi rang\u0119 nudnych wydarze\u0144 na ponurych przedmie\u015bciach. Szwendaj\u0105 si\u0119 bezcelowo, przesiaduj\u0105 w kawiarni w stylu lat 50-tych, wymy\u015blaj\u0105 historie o innych klientach, dr\u0119cz\u0105 tych, kt\u00f3rzy je otaczaj\u0105 \u2013 od kelnera po ekscentryczn\u0105, ale zbyt poprawn\u0105 politycznie nauczycielk\u0119 z kursu sztuki \u2013 ogl\u0105daj\u0105 telewizj\u0119, szukaj\u0105 pracy, trac\u0105 prac\u0119 i odwiedzaj\u0105 swojego wsp\u00f3lnego kochanka, Josha w jego pracy za lad\u0105 sklepu spo\u017cywczego.<\/p>\n\n\n\n

W miar\u0119 up\u0142ywu filmu praca Rebeki i polowanie na mieszkanie stopniowo coraz bardziej przyci\u0105gaj\u0105 jej uwag\u0119 w kierunku konwencjonalnych i praktycznych aspiracji do niezale\u017cno\u015bci, cho\u0107 jej sarkazm zdaje si\u0119 zalewa\u0107 j\u0105 od wewn\u0105trz: \u201eNiekt\u00f3rzy ludzie s\u0105 w porz\u0105dku, ale przewa\u017cnie mam ochot\u0119 wszystkich otru\u0107\u201d \u2013 komentuje zachowanie klient\u00f3w kawiarni. Kiedy wybuchowy duet postanawia zrobi\u0107 kolejny prank, tym razem \u017ca\u0142osnemu samotnikowi, kt\u00f3ry zamie\u015bci\u0142 og\u0142oszenie w lokalnej gazecie, maj\u0105c nadziej\u0119 na ponowne nawi\u0105zanie kontaktu z sympatyczn\u0105 kobiet\u0105, kt\u00f3r\u0105 niedawno pozna\u0142, ich pozornie niewinny \u017cart grozi nie tylko z\u0142amaniem jego serca, ale r\u00f3wnie\u017c \u0142\u0105cz\u0105cej dziewczyny przyja\u017ani. Pojawienie si\u0119 Seymoura (w tej roli Steve Buscemi) w Wowsville, dinerze udaj\u0105cym lata 50., w kt\u00f3rym bohaterki, cho\u0107 nim gardz\u0105, nieustannie przesiaduj\u0105, wzbudza w nich zdecydowanie r\u00f3\u017cne reakcje. Rebecca \u015bmieje si\u0119 z nieudacznika w zielonym kardiganie, ale Enid zdaje si\u0119 poruszona tym, z jak\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105 przyj\u0105\u0142 on kolejne upokorzenie. Kiedy Enid orientuje si\u0119, \u017ce przyjaci\u00f3\u0142ka, b\u0119d\u0105ca do tej pory pozornym przed\u0142u\u017ceniem jej samej, wyrasta z bezkierunkowego oszo\u0142omienia, instynktownie dystansuje si\u0119 od niej, pr\u00f3buj\u0105c unikn\u0105\u0107 konieczno\u015bci dorastania u jej boku.<\/p>\n\n\n\n

W poszukiwaniu autentyczno\u015bci w\u015br\u00f3d fa\u0142szu, kt\u00f3ry otacza j\u0105 na codzie\u0144, Enid zaprzyja\u017ania si\u0119 z Seymourem \u2013 zakotwiczonym w przesz\u0142o\u015bci, kolekcjonerem starych bluesowych p\u0142yt 78 rpm w \u015brednim wieku. Na pocz\u0105tku postrzega go jako zdobycz, p\u00f3\u017aniej jako projekt, a w ko\u0144cu jako swojego sobowt\u00f3ra. \u201eOn jest dok\u0142adnym przeciwie\u0144stwem wszystkiego, czego nienawidz\u0119\u201d \u2013 zwierza si\u0119 Rebece. Jest zaintrygowana obsesjami Seymoura i jego nieustannym brakiem ch\u0119ci bycia akceptowanym przez spo\u0142ecze\u0144stwo. Rebek\u0119 te same cechy odrzucaj\u0105. Mog\u0105c pochwali\u0107 si\u0119 jedynie kolekcj\u0105 p\u0142yt, tak jak Enid, Seymour jest wyrzutkiem i doros\u0142\u0105 wersj\u0105 jej samej. Szybko staj\u0105 si\u0119 bratnimi duszami, fascynuje j\u0105 definiuj\u0105ca go obsesja na punkcie starych artefakt\u00f3w, niezr\u0119czno\u015b\u0107 i odci\u0119cie od wszystkich. \u201eNie mog\u0119 odnie\u015b\u0107 si\u0119 do 99% ludzko\u015bci\u201d \u2013 m\u00f3wi po kolejnej nieudanej randce Seymour. Jednak, podczas gdy wyobcowanie Enid cz\u0119\u015bciowo sk\u0142ada si\u0119 na jej m\u0142odzie\u0144cz\u0105 poz\u0119, alienacja Seymoura jest zakorzeniona w poczuciu pora\u017cki i frustracji niespe\u0142nionej doros\u0142o\u015bci. W tym momencie Ghost World<\/em> m\u00f3wi to, czego wielu z nas, maj\u0105cych okres dorastania pozornie za sob\u0105 nie chce us\u0142ysze\u0107: walka o dopasowanie si\u0119 nie ko\u0144czy si\u0119 wraz z zako\u0144czeniem studi\u00f3w- mo\u017cna sp\u0119dzi\u0107 ca\u0142e \u017cycie, nie rozumiej\u0105c do ko\u0144ca ludzi wok\u00f3\u0142 siebie.<\/p>\n\n\n\n

Enid nawi\u0105zuje wi\u0119c najbli\u017cszy kontakt z tym, kt\u00f3ry j\u0105 najbardziej przypomina. Seymour jest kolejnym duchem w jej \u017cyciu, kt\u00f3ry tak jak ona, nie dokona\u0142 przej\u015bcia z okresu dorastania do doros\u0142o\u015bci. Zamiast tego, wiecznie trwa w stanie zawieszenia. Dzi\u0119ki niemu jednak Enid zaczyna widzie\u0107 \u015bwiat z doros\u0142ej perspektywy. Seymour jest jej drog\u0105 do samopoznania, znajduje w nim model stawania si\u0119 doros\u0142ym, lub widzi mo\u017cliwo\u015b\u0107 na pozostanie w stanie pomi\u0119dzy. Analiza alienacji bohater\u00f3w z perspektywy egzystencjalizmu wydaje si\u0119 szczeg\u00f3lnie adekwatna. Laura i Paul Canis przywo\u0142uj\u0105 w kontek\u015bcie Ghost World<\/em> koncepcj\u0119 \u201egodziny trzeciej\u201d Sartre\u2019a, kt\u00f3ry j\u0105 wyja\u015bnia w swojej powie\u015bci \u201eMd\u0142o\u015bci\u201d[1]<\/sup>. \u201eTrzecia godzina. Trzecia to zawsze za p\u00f3\u017ano, albo za wcze\u015bnie, na to, co si\u0119 chce robi\u0107. Dziwna pora popo\u0142udnia\u201d[2]<\/sup>. Faktycznie, specyficzna \u201emagiczna przestrze\u0144\u201d pod koniec lat nastoletnich, w kt\u00f3rych cz\u0142owiek czuje, jakby ju\u017c przekroczy\u0142 swoje dawne ja, ale nie jest gotowy na obowi\u0105zki zwi\u0105zane z doros\u0142o\u015bci\u0105, wydaje si\u0119 dok\u0142adnie opisywa\u0107 to, co prze\u017cywa Enid oraz stan, w kt\u00f3rym trwa Seymour. Enid z l\u0119ku przed pobudk\u0105 w\u0142\u0105cza same drzemki, a Seymour przespa\u0142 ju\u017c chyba wszystkie budziki. Wydaje si\u0119, \u017ce tylko dla Rebeki jest wystarczaj\u0105co wcze\u015bnie, by dostosowa\u0107 si\u0119 do obowi\u0105zk\u00f3w doros\u0142o\u015bci. Film snuje opowie\u015b\u0107 o limbo, w kt\u00f3rym znale\u017ali si\u0119 oni wszyscy.<\/p>\n\n\n\n

Zwigoff i Clowes rysuj\u0105 przed nami postacie, kt\u00f3re opieraj\u0105 si\u0119 \u0142atwej kategoryzacji, a jednocze\u015bnie s\u0105 brutalnie prawdziwe. Nieustannie uciekaj\u0105c od decyzji kim jest, Enid stopniowo zaczyna rozr\u00f3\u017cnia\u0107 to co autentyczne, od tego co nieautentyczne. Ostatecznie nie poddaje si\u0119 rozpaczy, a jej cynizm powoli \u0142agodnieje, by zosta\u0107 zast\u0105pionym przez artystyczne spojrzenie. Ghost World<\/em>szczerze ukazuje skutki outsiderstwa, m\u0119k\u0119 i absurdy znajdowania swojego miejsca w \u015bwiecie, do kt\u00f3rego si\u0119 nie pasuje oraz pr\u00f3by zachowania autentyczno\u015bci w obliczu dominuj\u0105cego konformizmu. Cho\u0107 dotyka temat\u00f3w rasizmu i cenzury (na d\u0142ugo przed cancel culture<\/em>), m\u00f3wi o nich raczej z perspektywy tw\u00f3rc\u00f3w, odmawiaj\u0105c stawiania jednoznacznych tez dotycz\u0105cych problem\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n

Zafascynowana tajemnicz\u0105 postaci\u0105 Normana \u2013 kolejnego ducha w tej historii \u2013 starszego m\u0119\u017cczyzny czekaj\u0105cego na autobus, kt\u00f3ry nigdy nie powinien nadjecha\u0107, Enid pod\u0105\u017ca w jego \u015blady. Je\u015bli film zaczyna si\u0119 od klimatu horroru, ko\u0144czy si\u0119 Fellinim. Dziewczyna wsiada do autobusu-widma, kt\u00f3ry ma j\u0105 zawie\u015b\u0107 do nieznanej przysz\u0142o\u015bci. Uciekaj\u0105c ze \u015bwiata duch\u00f3w, rozp\u0142ywa si\u0119 niczym przemijaj\u0105cy w\u0119drowiec.<\/p>\n\n\n\n

W Dryfuj\u0105c do Betlejem<\/em> Joan Didion pisa\u0142a, \u017ce nale\u017cy zawsze utrzymywa\u0107 dobre stosunki z lud\u017ami, kt\u00f3rymi kiedy\u015b byli\u015bmy, niezale\u017cnie od tego, czy uwa\u017camy ich za atrakcyjne towarzystwo. W przeciwnym razie, pojawi\u0105 si\u0119 niezapowiedziani, wal\u0105c do naszego umys\u0142u o czwartej nad ranem. Zapominamy zar\u00f3wno o mi\u0142o\u015bci, jak i zdradach, zapominamy, co szeptali\u015bmy i co krzyczeli\u015bmy, zapominamy, kim byli\u015bmy[3]<\/sup>. A\u017c chcia\u0142oby si\u0119 sparafrazowa\u0107 Sartre\u2019a i napisa\u0107 \u201eo trzeciej nad ranem\u201d. Ja wci\u0105\u017c jestem z Enid w kontakcie. Bo zawsze jest jaka\u015b Enid. I zawsze jest jaki\u015b Ghost World<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Aleksandra Pyziak-Sadulska<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/sup> Laura Canis i Paul Canis, Jean-Paul Sartre Meets Enid Coleslaw. Existential Themes in Ghost World<\/em> [w:] Comics as philosophy, red. Jeff McLaughlin, University Press of Mississippi \/ Jackson, 2005 s.  130\u2013153.<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/sup> Jean-Paul Sartre, Md\u0142o\u015bci<\/em>, prze\u0142. Jacek Trznadel, Zielona Sowa, Warszawa, 2005, s.20.<\/p>\n\n\n\n

[3]<\/sup> Joan Didion, Dryfuj\u0105c do Betlejem<\/em>, prze\u0142. Miko\u0142aj Denderski, Wydawnictwo Cyranka, Warszawa, 2021.<\/p>\n\n\n\n

zdj. materia\u0142y prasowe filmu Ghost World ze strony imdb.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dla mojej mamy, kt\u00f3ra kupi\u0142a mi komiks \u201eGhost World\u201d i dla taty, kt\u00f3ry zabroni\u0142 mi go czyta\u0107 (ale nigdy go nie pos\u0142ucha\u0142am) [tekst zawiera spojlery] Dwie ekscentrycznie ubrane, niesamowicie dziwne outsiderki maszeruj\u0105 unisono pustym przedmie\u015bciem, kt\u00f3re \u2013 cho\u0107 nigdy nie zosta\u0142o zidentyfikowane \u2013 ze swoimi pasmami pawilon\u00f3w handlowych, dinerami z lat 50. i sex shopami, ewidentnie znajduje si\u0119 [\u2026]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wp_typography_post_enhancements_disabled":false,"footnotes":""},"categories":[8,12],"tags":[],"class_list":["post-142","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nr-49-lata-00","category-w-powiekszeniu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=142"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":237,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142\/revisions\/237"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}