{"id":189,"date":"2023-08-22T02:04:51","date_gmt":"2023-08-22T00:04:51","guid":{"rendered":"https:\/\/16mm.com.pl\/?p=189"},"modified":"2023-08-22T02:05:46","modified_gmt":"2023-08-22T00:05:46","slug":"wspolczesny-musical-czyli-czy-hollywodzki-taniec-i-spiew-ma-jeszcze-wlasna-tozsamosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/2023\/08\/22\/wspolczesny-musical-czyli-czy-hollywodzki-taniec-i-spiew-ma-jeszcze-wlasna-tozsamosc\/","title":{"rendered":"Wsp\u00f3\u0142czesny musical, czyli czy Hollywodzki taniec i \u015bpiew ma jeszcze w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107?"},"content":{"rendered":"\n

Fred Astaire, Gene Kelly, Judy Garland, Debbie Reynolds \u2013 wielkie aktorskie nazwiska z\u0142otego okresu Hollywood mo\u017cna wymienia\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Jednak wszystkich \u0142\u0105czy co\u015b wi\u0119cej ni\u017c wiarygodne oddanie emocji na wielkim ekranie. Wymienione persony potrafi\u0142y r\u00f3wnie\u017c fantastycznie \u015bpiewa\u0107. O ile w\u00f3wczas Fabryka Sn\u00f3w korzysta\u0142a z tych umiej\u0119tno\u015bci wyj\u0105tkowo cz\u0119sto, tak od wsp\u00f3\u0142czesnych wymaga si\u0119 tego rzadziej. Ale je\u015bli tak, to w jaki spos\u00f3b?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hollywood kojarzy si\u0119 z wieloma rzeczami. To pi\u0119kne, m\u0142ode i przystojne twarze, wysokobud\u017cetowe produkcje, skonstruowane tak precyzyjnie, aby odnios\u0142y sukces na globaln\u0105 skal\u0119. To w\u0142a\u015bnie tam tworzy si\u0119 najbardziej spektakularne filmy akcji, science-fiction, horrory, jednym s\u0142owem \u2013 eskapizm nigdzie nie jest tak dobitnie podkre\u015blony, jak w\u0142a\u015bnie w ameryka\u0144skiej Fabryce Sn\u00f3w. Aczkolwiek trudno nie dostrzec przypadk\u00f3w, gdzie horror, akcja i fantasy zostaj\u0105 przenoszone na mniejsze kinematografie (te Azjatyckie, jak i Europejskie). Jednak moim zdaniem Hollywood ukszta\u0142towa\u0142 gatunek, kt\u00f3rego \u017cadne inne pa\u0144stwo nie potrafi\u0142o przenie\u015b\u0107 na w\u0142asny grunt \u2013 musicale. Jeszcze przed chwil\u0105 pos\u0142ugiwa\u0142em si\u0119 czasem tera\u017aniejszym, ale czy ameryka\u0144skie dzie\u0142a muzyczno-taneczne to faktycznie jedynie \u015bpiew przesz\u0142o\u015bci?<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tek warto przybli\u017cy\u0107 nieco historii. W okresie klasycznego Hollywood ka\u017cde studio z wielkiej sz\u00f3stki mia\u0142o w swoim portfolio musicalowy hit, m\u0119skie oraz kobiece gwiazdy, z kt\u00f3rymi podpisywano na kilka lat kontrakty. Jest jednak par\u0119 innych czynnik\u00f3w, sprawiaj\u0105cych, i\u017c musical bezsprzecznie kojarzy si\u0119 ze z\u0142ot\u0105 er\u0105 ameryka\u0144skiego kina. Po pierwsze, gdyby nie ten, nie dosz\u0142oby do rewolucji d\u017awi\u0119kowej na tak masow\u0105 skal\u0119. \u015apiewak Jazzbandu<\/em> (A. Crosland, 1927) sta\u0142 si\u0119 na tyle wielkim przebojem, i\u017c stanowi\u0142o tylko kwestie czasu, aby w \u015blad za masowym upowszechnieniem d\u017awi\u0119ku, poszli giganci przemys\u0142u filmowego. Po drugie, jego ca\u0142y antura\u017c jest wielk\u0105 wizyt\u00f3wk\u0105 Hollywood. Gdzie\u017cby indziej mamy do czynienia z tak\u0105 wystawno\u015bci\u0105, szykiem, blaskiem, barw\u0105, rozbuchan\u0105 inscenizacj\u0105, stylem i kreatywno\u015bci\u0105? Niech za dow\u00f3d mojego wywodu pos\u0142u\u017cy taneczna sekwencja z filmu The Gangs All Here <\/em>(1943) w re\u017cyserii Busby\u2019ego Berkeleya, w kt\u00f3rym to posta\u0107, grana przez Carmen Mirand\u0119, nosi kapelusz zrobiony z banan\u00f3w, a jej akompaniament stanowi\u0105 tancerze, przebrani za przer\u00f3\u017cne owoce.<\/p>\n\n\n\n

Wydawa\u0142oby si\u0119 jednak, i\u017c czas musicalu sko\u0144czy\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas, kiedy uderzy\u0142 g\u0142ow\u0105 o mur kontestacji. Dzieci kwiaty nie przepada\u0142y za nierealistyczn\u0105, bajkow\u0105 wizj\u0105 \u015bwiata, kt\u00f3ra, je\u017celi porusza\u0142aby powa\u017cne problemy spo\u0142eczne, to nie robi\u0142aby tego a\u017c tak skutecznie i dosadnie. Nawet Hair <\/em>(1979) w re\u017cyserii Milo\u0161a Formana, u\u015bmiechaj\u0105cy si\u0119 do pokolenia hippis\u00f3w, a przy tym porywaj\u0105cy swoj\u0105 pomys\u0142ow\u0105 realizacj\u0105, okaza\u0142 si\u0119 box-officeow\u0105 pora\u017ck\u0105. Aczkolwiek po kilkudziesi\u0119ciu latach, w nat\u0142oku premier XXI wieku, wytrawny kinoman mo\u017ce zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w g\u0105szczu nowych produkcji, znajd\u0105 si\u0119 te\u017c takie, kt\u00f3rych dystrybutorzy okre\u015blaj\u0105 mianem musicalu. Nale\u017ca\u0142oby zatem zada\u0107 pytanie \u2013 czy powr\u00f3t tego gatunku wi\u0105\u017ce si\u0119 z jak\u0105\u015b istotn\u0105 dla\u0144 przemian\u0105? Czy te\u017c mo\u017ce nic si\u0119 nie zmieni\u0142o, a wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie nadal otrzymujemy muzyczne dzie\u0142a, pod\u0105\u017caj\u0105ce schematem, kt\u00f3ry zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c okrzepn\u0105\u0107 w po\u0142owie XX wieku? Jak zwykle odpowied\u017a na tego typu pytanie nie jest prosta ani tym bardziej jednoznaczna. Je\u015bli przyjrzymy si\u0119 bli\u017cej niekt\u00f3rym dzie\u0142om, wida\u0107 jak na d\u0142oni, i\u017c tych strategii jest co najmniej kilka.<\/p>\n\n\n\n

Zacznijmy jednak od rzeczy oczywistej, jak\u0105 jest wci\u0105\u017c zakorzeniany w widzach filmowy postmodernizm. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w umy\u015blna \u201ezabawa kinem\u201d staje si\u0119 polem do popisu dla tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 pokaza\u0107, jak p\u0142ynnie lawiruj\u0105 mi\u0119dzy kolejnymi gatunkowymi schematami oraz formami. Dlatego te\u017c tak wyrazisty musical r\u00f3wnie\u017c nie umyka uwadze tw\u00f3rcom film\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c seriali. Mo\u017cna chocia\u017cby wspomnie\u0107 o musicalowej sekwencji w BoJacku Horsemenie<\/em>, w kt\u00f3rym piosenka Don\u2019t stop dancing <\/em>z pi\u0105tego sezonu, s\u0142yszana w trakcie przedawkowania lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych przez protagonist\u0119, okazuje si\u0119 jedn\u0105 z wielu trafnych diagnoz, dotycz\u0105cych jego egzystencjalnych problem\u00f3w. Zdecydowanie wi\u0119cej tego typu sekwencji znajdziemy w innej serii Netflixa \u2013 Big Mouth<\/em>. Musicalowych \u201ewstawek\u201d pojawia si\u0119 tu co najmniej kilka w pojedynczym sezonie. Cz\u0119sto stanowi\u0105 one kolejn\u0105 cegie\u0142k\u0119 pod edukacyjno-rozrywkow\u0105 formu\u0142\u0119 serialu, dotycz\u0105cej kwestii dojrzewania oraz seksu. Owe przyk\u0142ady nie oznaczaj\u0105 jednak, i\u017c sekwencje musicalowe ograniczaj\u0105 si\u0119 tylko do animacji. Za przyk\u0142ad mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 scena z si\u00f3dmego sezonu Dr. House\u2019a<\/em>, kiedy poddana operacji Lisa Cuddy, wskutek zapadni\u0119cia w narkoz\u0119, \u015bni musicalow\u0105 scen\u0119 z udzia\u0142em tytu\u0142owego bohatera, granego przez Hugh Lauriego. Tw\u00f3rcy najcz\u0119\u015bciej pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 ow\u0105 konwencj\u0105, aby podkre\u015bli\u0107 nierealny charakter, ogl\u0105danego momentu w diegezie. W przypadku BoJacka Horsemana <\/em>oraz Dr. House\u2019a <\/em>\u00f3w fakt podkre\u015bla u\u017cycie \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych b\u0105d\u017a psychoaktywnych.<\/p>\n\n\n\n

Zosta\u0144my jednak jeszcze troch\u0119 przy postmodernizmie. Emblematycznym filmem, reprezentuj\u0105cym nowoczesne podej\u015bcie do musicalu to Annette <\/em>(2020) w re\u017cyserii Leosa Caraxa. I cho\u0107 ci\u0119\u017cko powi\u0105za\u0107 Francuza z Hollywood, tak angloj\u0119zyczna obsada (Marion Cotillard r\u00f3wnie\u017c pos\u0142uguje si\u0119 angielskim), sprawia, i\u017c owa produkcja idealnie wpasowuje si\u0119 w postmodernistyczny film muzyczno-taneczny. M\u00f3wi\u0105c kr\u00f3tko: w Annette <\/em>znajdziemy niemal\u017ce wszystko, o czym pisa\u0142em w poprzednim akapicie. Ca\u0142o\u015b\u0107 stanowi przede wszystkim swoist\u0105 satyr\u0119 na \u015bwiat sztuki i artyst\u00f3w. Bajkowy klimat musicalu, prza\u015bno\u015b\u0107 i pretensjonalno\u015b\u0107, wkomponowuje si\u0119 w ton ca\u0142ej opowie\u015bci, krytykuj\u0105cy kolorowy, sztuczny, ale tak\u017ce brutalny \u015bwiat show-biznesu. Ponadto w\u0142a\u015bciwie Annette <\/em>\u015bmieje si\u0119 z musicalu per se<\/em>. Bohaterowie \u015bpiewaj\u0105 niezbyt wyszukane piosenki, cz\u0119stokro\u0107 ocieraj\u0105ce si\u0119 o kicz (chocia\u017cby w scenie, w kt\u00f3rej przez pi\u0119\u0107 minut posta\u0107 Drivera i Cotillard \u015bpiewaj\u0105 wy\u0142\u0105cznie We love each other so much<\/em>, jednocze\u015bnie uprawiaj\u0105c seks). Dodatkowo ca\u0142o\u015b\u0107 ma swoiste znamiona performansu, aktorzy graj\u0105 z przerysowan\u0105 emfaz\u0105, charakterystyczn\u0105 dla tego gatunku. Trudno r\u00f3wnie\u017c nie zauwa\u017cy\u0107 w\u0105tk\u00f3w autobiograficznych (na pocz\u0105tku pojawia si\u0119 sam Carax), aczkolwiek ten w\u0105tek rozwin\u0119 przy lepszym dla\u0144 przyk\u0142adzie.<\/p>\n\n\n\n

Powy\u017csze produkcje nie oznaczaj\u0105 jednak, i\u017c musicalowa konwencja musi by\u0107 powi\u0105zana ze swoist\u0105 ekstrawagancj\u0105, by nadal pozostawa\u0107 w duchu omawianego postmodernizmu. We\u017amy za przyk\u0142ad jeden z wielkich kinowych hit\u00f3w ostatnich lat, rekordzist\u0119 w liczbie nominacji do Oscara, jakim jest dzie\u0142o Damiena Chazella \u2013 La La Land <\/em>(2016). Film ten bowiem nie wydaje si\u0119 ani pastiszem, ani parodi\u0105 gatunku, ani tym bardziej nie ma by\u0107 probierzem sztuczno\u015bci przedstawionej diegezy. Nie jest to r\u00f3wnie\u017c stuprocentowa kalka musicalowych schemat\u00f3w, a raczej ho\u0142d dla nich. Mamy bardzo charakterystyczn\u0105 fabu\u0142\u0119, w kt\u00f3rej losy bohater\u00f3w, uwik\u0142anych w \u015bwiat sztuki, po\u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 za spraw\u0105 szczerego uczucia. Pocz\u0105tkuj\u0105cy jazzman oraz aspiruj\u0105ca aktorka wsp\u00f3lnie b\u0119d\u0105 walczyli o spe\u0142nienie swoich najwi\u0119kszych marze\u0144. Poza tym, w La La Land <\/em>pojawia si\u0119 wspomniana przeze mnie wcze\u015bniej, emblematyczna feeria barw i kolor\u00f3w (jak chocia\u017cby w sekwencji, reprezentuj\u0105cej wizje idealnego \u017cycia dw\u00f3jki bohater\u00f3w, czy chocia\u017cby taniec w planetarium), a tak\u017ce klasyczn\u0105 scen\u0119, w kt\u00f3rej Gosling i Stone ta\u0144cz\u0105 w butach do stepowania, na tle nocnej panoramy Los Angeles.<\/p>\n\n\n\n

Na koniec w\u0105tek, kt\u00f3ry zapowiedzia\u0142em przy fragmencie po\u015bwi\u0119conym Annette<\/em>. Nie dziwi fakt, i\u017c cz\u0119sto w biografiach muzycznych pojawiaj\u0105 si\u0119 piosenki. Jednak\u017ce praktycznie \u017caden z nich nie by\u0142 musicalem. Nie mo\u017cemy tak powiedzie\u0107 o jednej z najbardziej wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych si\u0119 muzycznych biografii, jakim jest fabularny film o Eltonie Johnie \u2013 Rocketman <\/em>(D. Fletcher, 2019). Produkcja stanowi zgrabny maria\u017c gatunk\u00f3w, kt\u00f3re nie przystaj\u0105 do siebie pod wzgl\u0119dem popularno\u015bci. Z jednej strony to film biograficzny, powstaj\u0105cy na fali ogromnego sukcesu kasowego Bohemian Rhapsody <\/em>(D. Fletcher, B. Singer, 2018). Z drugiej \u2013 to pe\u0142noprawny musical. Jednak w przypadku tej produkcji, u\u017cycie owej konwencji nie ma unaoczni\u0107 odrealnionej rzeczywisto\u015bci, by\u0107 satyr\u0105 b\u0105d\u017a ho\u0142dem dla gatunku. Posta\u0107 Eltona Johna jest bowiem na tyle barwna, jak jego cekinowe stroje koncertowe lub co niekt\u00f3re przeboje, w zwi\u0105zku z tym musical idealnie odwzorowuje \u017cycie tej sk\u0105din\u0105d ekstrawaganckiej persony. Ponadto to jeden z nielicznych przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym bohaterem mainstreamowego musicalu jest osoba reprezentuj\u0105ca spo\u0142eczno\u015b\u0107 LGBTQ.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie, owe przyk\u0142ady wcale nie oznaczaj\u0105, i\u017c tw\u00f3rcy usilnie pr\u00f3buj\u0105 reinterpretowa\u0107 b\u0105d\u017a bawi\u0107 si\u0119 omawian\u0105 konwencj\u0105. Powiem wi\u0119cej, w kinach ca\u0142y czas otrzymujemy produkcje, b\u0119d\u0105ce najzwyklejszymi reprezentantami tego gatunku. Za idealn\u0105 egzemplifikacj\u0119 mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 Kr\u00f3l rozrywki <\/em>(M. Gracey, 2017), kt\u00f3rego premiera odby\u0142a si\u0119 ledwie rok po La La Land<\/em>. R\u00f3wnie\u017c Steven Spielberg, wsp\u00f3\u0142czesny nestor filmowej nostalgii, nied\u0142ugo zaserwuje nam danie, kt\u00f3re fani musicalu wszyscy dobrze znaj\u0105, czyli remake West Side Story<\/em>. Cho\u0107 tych nie produkuje si\u0119 tak masowo, jak w z\u0142otym okresie Hollywood, tak nadal znajduje si\u0119 dla nich miejsce na panteonie premier. Tw\u00f3rcy za\u015b staraj\u0105 si\u0119 eksperymentowa\u0107 z ow\u0105 formu\u0142\u0105, rozwijaj\u0105c jego to\u017csamo\u015b\u0107 na nowe czasy. A wbrew pozorom to taki gatunek, kt\u00f3ry zostawia jeszcze du\u017ce pole do popisu.<\/p>\n\n\n\n

Maciej Kordal<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a zdj\u0119\u0107:<\/p>\n\n\n\n

Zdj 1: imdb.com<\/p>\n\n\n\n

Zdj 2: oficjalne materia\u0142y prasowe filmu \u201eAnnette\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fred Astaire, Gene Kelly, Judy Garland, Debbie Reynolds \u2013 wielkie aktorskie nazwiska z\u0142otego okresu Hollywood mo\u017cna wymienia\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Jednak wszystkich \u0142\u0105czy co\u015b wi\u0119cej ni\u017c wiarygodne oddanie emocji na wielkim ekranie. Wymienione persony potrafi\u0142y r\u00f3wnie\u017c fantastycznie \u015bpiewa\u0107. O ile w\u00f3wczas Fabryka Sn\u00f3w korzysta\u0142a z tych umiej\u0119tno\u015bci wyj\u0105tkowo cz\u0119sto, tak od wsp\u00f3\u0142czesnych wymaga si\u0119 tego rzadziej. Ale je\u015bli tak, [\u2026]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wp_typography_post_enhancements_disabled":false,"footnotes":""},"categories":[11,12],"tags":[],"class_list":["post-189","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nr-46-hollywood","category-w-powiekszeniu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=189"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/189\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":190,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/189\/revisions\/190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}