{"id":193,"date":"2023-08-22T02:12:42","date_gmt":"2023-08-22T00:12:42","guid":{"rendered":"https:\/\/16mm.com.pl\/?p=193"},"modified":"2023-08-22T03:17:44","modified_gmt":"2023-08-22T01:17:44","slug":"architektura-grozy-w-psychozie-alfreda-hitchcocka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/2023\/08\/22\/architektura-grozy-w-psychozie-alfreda-hitchcocka\/","title":{"rendered":"Architektura grozy w Psychozie Alfreda Hitchcocka"},"content":{"rendered":"\n

Wystarczy przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej dowolnym filmom z r\u00f3\u017cnych okres\u00f3w tw\u00f3rczo\u015bci Alfreda Hitchcocka, by zauwa\u017cy\u0107, \u017ce scenografia i architektura pe\u0142ni\u0105 w nich rol\u0119 r\u00f3wnorz\u0119dn\u0105 ze scenariuszem, odpowiednim aktorstwem i muzyk\u0105. Hitchcock, mistrz szczeg\u00f3\u0142\u00f3w i detali, przywi\u0105zywa\u0142 nie tylko du\u017c\u0105 wag\u0119 do lokalizacji swoich film\u00f3w \u2013 jak chocia\u017cby Szwajcaria w Cz\u0142owieku, kt\u00f3ry za du\u017co wiedzia\u0142 <\/em>(1934) czy Holandia w Zagranicznym korespondencie<\/em> (1940), ale i do scenografii i samej przestrzeni. Co prawdopodobnie mia\u0142o zwi\u0105zek z jego m\u0142odzie\u0144cz\u0105 fascynacj\u0105 niemieckim kinem doby ekspresjonizmu i kammerspielu,<\/em> filmami Fritza Langa oraz kr\u00f3tkim epizodem wsp\u00f3\u0142pracy z UF\u0104 w latach 20.  Cho\u0107 prywatnie nie znosi\u0142 tak zwanych \u201enaszych przyjaci\u00f3\u0142 od wiarygodno\u015bci\u201d \u2013 jak nazywa\u0142 osoby zarzucaj\u0105ce filmom brak realno\u015bci oraz wypatruj\u0105ce w nich b\u0142\u0119d\u00f3w[1]<\/strong>, w praktyce przed zdj\u0119ciami do ka\u017cdego z nich robi\u0142 drobiazgowy research. Jak w przypadku W cieniu podejrzenia <\/em>(1943), kiedy to razem z pisarzem Thorntonem Wilderem, pomagaj\u0105cym w scenariuszu, zje\u017adzili niezliczone kalifornijskie miasteczka by znale\u017a\u0107 odpowiedni\u0105 sceneri\u0119. I zwykle wysi\u0142ki by\u0142y bardziej ni\u017c op\u0142acalne. Zar\u00f3wno posiad\u0142o\u015b\u0107 Manderley z Rebeki <\/em>(1940), nowojorskie podw\u00f3rko z Okna na podw\u00f3rze <\/em>(1954) jak i schronisko niedaleko Mount Rushmore z P\u00f3\u0142noc, P\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d <\/em>(1959) to pe\u0142noprawni, ikoniczni ju\u017c bohaterowie film\u00f3w Hitchcocka. Oczywi\u015bcie po\u015br\u00f3d nich honorowe, na sta\u0142e zakorzenione w popkulturze miejsce zajmuje Bates Motel. A bardziej dok\u0142adnie, motelowa \u0142azienka, w kt\u00f3rej \u017cywot Marion Crane zostanie szokuj\u0105co przerwany, oraz g\u00f3ruj\u0105cy nad motelem nawiedzony dom.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jednak architektura w Psychozie <\/em>nie sprowadza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do motelu i domu Bates\u00f3w, r\u00f3wnie wa\u017cne s\u0105 inne lokalizacj\u0119. Phoenix w stanie Arizona, trasa nr 99 czy miasteczko Fairvale z prowincjonalnym sklepem \u017celaznym, ko\u015bcio\u0142em i konwencjonalnym domem niezbyt rozgarni\u0119tego szeryfa. Psychoza, <\/em>kultowy proto-slasher na podstawie pulpowej powie\u015bci Roberta Blocha, nakr\u0119cony we wsp\u00f3\u0142pracy ze studiem Universal z wyj\u0105tkowo niskim jak na Hitchcocka bud\u017cetem na pierwszy rzut oka zupe\u0142nie r\u00f3\u017cni si\u0119 stylistycznie od jego poprzednich film\u00f3w. Pocz\u0105wszy od Sznura<\/em> (1948) re\u017cyser wielokrotnie wykorzystywa\u0142 mo\u017cliwo\u015bci jakie daje technikolor i po czarno-bia\u0142ych Nieznajomych z poci\u0105gu <\/em>(1951) i Wyznaj\u0119 <\/em>(1953) jego filmy to wr\u0119cz barokowa feeria rozbuchanych i niepokoj\u0105cych barw. M jak Morderstwo <\/em>(1954) w kt\u00f3rym eksperymentowa\u0142 z kolorem ubra\u0144 Grace Kelly[2], Z\u0142odziej w hotelu <\/em>(1956) czy K\u0142opoty z Harrym <\/em>(1957). Zw\u0142aszcza trudno wyobrazi\u0107 sobie dwa jego czo\u0142owe, poprzedzaj\u0105ce Psychoz\u0119 <\/em>osi\u0105gni\u0119cia jak Zawr\u00f3t g\u0142owy<\/em> (1958) czy P\u00f3\u0142noc, P\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d <\/em>(1959) bez charakterystycznego doboru odcieni, koloru, kt\u00f3ry w wielu scenach dominuje i stanowi odpowiedni komentarz. Jedynie Niew\u0142a\u015bciwy cz\u0142owiek <\/em>(1956) pozostawa\u0142 filmem czarno-bia\u0142ym i by\u0142 to dla Hitcha \u015bwiadomy wyb\u00f3r stylistyczny \u2013 film pomy\u015blany jako ho\u0142d dla w\u0142oskiego neorealizmu.<\/p>\n\n\n\n

Tak\u0105 sam\u0105 celowo\u015b\u0107 wida\u0107 w lekko ascetycznej, bardziej minimalistycznej scenografii Psychozy<\/em>. W nowoczesnej funkcjonalno\u015bci motelu, przedstawieniu Phoenix jako lekko zdehumanizowanego miejskiego roju czy w rozleg\u0142ych, niepokoj\u0105cych przestrzeniach autostrady, kt\u00f3r\u0105 Marion Crane (Janet Leigh) ucieka z 40 tysi\u0105cami dolar\u00f3w. Hitchcock zdecydowa\u0142 si\u0119 na nakr\u0119cenie filmu w czerni i bieli, cz\u0119\u015bciowo z powodu bud\u017cetu (sam wsp\u00f3\u0142finansowa\u0142 Psychoz\u0119<\/em>), cz\u0119\u015bciowo dlatego i\u017c, jak wspomina jeden ze scenarzyst\u00f3w Joseph Stefano: \u201epostanowili\u015bmy, \u017ce b\u0119dzie to gotycki film grozy\u201d[3]. Poniewa\u017c czo\u0142owy scenograf Paramountu Robert Boyle (z kt\u00f3rym Hitchcock wielokrotnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142) by\u0142 oddelegowany do innych film\u00f3w wytw\u00f3rni, re\u017cyser zdecydowa\u0142 si\u0119 na Josepha Hurleya i Roberta Clatworthy ze studia Universal. Do zdj\u0119\u0107 zatrudni\u0142 pracuj\u0105cego przy cyklu Alfred Hitchcock przedstawia<\/em>, znanego z szybkich, skontrastowanych zdj\u0119\u0107 Johna L. Russella[4]. Podobnie jak w przypadku wcze\u015bniejszych film\u00f3w re\u017cysera zdj\u0119cia w Phoenix poprzedzi\u0142o szczeg\u00f3\u0142owe rozpoznanie topografii miasta, wn\u0119trz dom\u00f3w i sklep\u00f3w, sfotografowanie jego typowych mieszka\u0144c\u00f3w i ustalenie szczeg\u00f3\u0142\u00f3w garderoby kobiet o pozycji spo\u0142ecznej podobnej do postaci jak\u0105 mia\u0142a odgrywa\u0107 Janet Leigh. Hitchcock po\u0142o\u017cy\u0142 te\u017c du\u017cy nacisk na odtworzenie trasy, kt\u00f3r\u0105 pojecha\u0142aby samotna kobieta z Phoenix do \u015brodkowej Kalifornii[5].  Wszystko to pokazuje jak wa\u017cne by\u0142o dla niego t\u0142o akcji, jak sam przyzna\u0142 si\u0119 Francois Truffaut: \u201eszuka\u0142em architektury zgodnej z nastrojem filmu\u201d[6].<\/p>\n\n\n\n

Psychoza <\/em>nie rozpoczyna si\u0119 przys\u0142owiowym hitchcockowskim trz\u0119sieniem ziemi, pierwsze sceny to panorama Phoenix \u2013 brzydkiej stolicy Arizony ze strzelistymi wie\u017cowcami i g\u00f3rami Sunnyslope w tle oraz z podan\u0105 dok\u0142adn\u0105 dat\u0105 (dzie\u0144 tygodnia, miesi\u0105c, godzina). Kamera stopniowo przybli\u017ca si\u0119 do okna niezbyt imponuj\u0105cego ceglanego budynku i wje\u017cd\u017ca do \u015brodka jakby zapraszaj\u0105c do uczestnictwa w spektaklu podgl\u0105dania. Voyeuryzm b\u0119dzie jednym z naczelnych temat\u00f3w filmu. Pomieszczenie okazuje si\u0119 tanim pokojem hotelowym w kt\u00f3rym Marion i Sam (John Gavin) ubieraj\u0105 si\u0119 po stosunku seksualnym (Leigh podczas ka\u017cdej sceny w pokoju \u2013 w hotelu, motelu Bates\u00f3w czy u siebie w domu fetyszystycznie b\u0119dzie pokazywana w staniku). Jednocze\u015bnie wyja\u015bnia si\u0119 pow\u00f3d podania dok\u0142adnej godziny \u2013 Marion, pracuj\u0105ca dziewczyna mo\u017ce spotka\u0107 si\u0119 z kochankiem jedynie w porze lunchu. Pok\u00f3j ten jakby zapowiada kolejny s\u0142ynniejszy pok\u00f3j w motelu Bates\u00f3w i wskazuje na nast\u0119pny motyw Psychozy <\/em>\u2013 samotno\u015b\u0107. Samotna jest Marion, kt\u00f3r\u0105 nie \u0142\u0105cz\u0105 szczeg\u00f3lne wi\u0119zy z siostr\u0105 Lil\u0105 (Vera Miles), a po kradzie\u017cy dr\u0119cz\u0105 wyrzuty sumienia, samotny jest te\u017c Norman Bates (Anthony Perkins), op\u0119tany dos\u0142ownie i w przeno\u015bni przez swoj\u0105 matk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Marion w otoczeniu domowym wida\u0107 tylko przez chwil\u0119 w wa\u017cnej scenie, gdy pakuje si\u0119 do ucieczki i gdy widz zaczyna rozumie\u0107, \u017ce zdecydowa\u0142a si\u0119 na przyw\u0142aszczenie sobie powierzonych jej pieni\u0119dzy. Wynajmowany pok\u00f3j jest r\u00f3wnie konwencjonalny jak konwencjonalne b\u0119dzie potem miasteczko Fairvale \u2013 fotografie rodzinne, tapety i zas\u0142ony w kwiaty, ozdobne aba\u017cury. Gdy Marion opuszcza go z walizk\u0105 i pieni\u0119dzmi ma si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce kobieta zostawia za sob\u0105 bezpieczne miejsce i rusza w niepewny i gro\u017any \u015bwiat. Realistycznie przeludnione ulice Phoenix, kt\u00f3re przemierza jad\u0105c samochodem tylko pot\u0119guj\u0105 wra\u017cenie samotno\u015bci i jakiego\u015b bli\u017cej niesprecyzowanego niebezpiecze\u0144stwa podobnie jak pustawa trasa nr 99 podczas ulewy. Wra\u017cenie to nabierze bardziej realnego kszta\u0142tu, gdy w deszczow\u0105 noc Marion zobaczy jarz\u0105cy si\u0119 neon Bates Motel.<\/p>\n\n\n\n

Sam motel w pocz\u0105tkowych w uj\u0119ciach nie wygl\u0105da zbyt spektakularnie, to raczej zwyczajny niski budynek, podobny do wielu innych ameryka\u0144skich moteli w filmach lat 40. i 50. Cho\u0107 bior\u0105c pod uwag\u0119 osob\u0119 Janet Leigh i nastr\u00f3j napi\u0119cia i grozy, motel mo\u017ce nasuwa\u0107 skojarzenia z tym z thrillera Dotyk z\u0142a<\/em> (O. Welles, 1958), gdzie odgrywana przez ni\u0105 bohaterka prze\u017cywa\u0142a prawdziwy koszmar uwi\u0119ziona w motelowym pokoju s\u0105siaduj\u0105cym z pokojem napastliwych m\u0119\u017cczyzn. Dom Bates\u00f3w widoczny jest dopiero po chwili, gdy Marion wysiada w deszczu z samochodu jako niewyra\u017any zarys w ciemno\u015bciach z pal\u0105cymi si\u0119 w dw\u00f3ch oknach \u015bwiat\u0142ami (co zakrawa na swoisty bana\u0142 rodem z filmu grozy z lat 30-tych jak cho\u0107by The Old Dark House <\/em>[J. Whale, 1932]). P\u00f3\u017aniej nie znajduj\u0105c nikogo w recepcji wychodzi i kieruje swoje spojrzenie ku rezydencji g\u00f3ruj\u0105cej nad motelem w ca\u0142ym jej pseudowiktoria\u0144skim splendorze, kt\u00f3ra jawi si\u0119 jako prawdziwy nawiedzony dom.<\/p>\n\n\n\n

Zar\u00f3wno dom jak i motel powsta\u0142y w hali studia Universal[7] . Motel zbudowano od nowa, za\u015b dom Bates\u00f3w przerobiono ze sta\u0142ej dekoracji (cz\u0119\u015bciowo wch\u0142aniaj\u0105c dom z filmu Harvey <\/em>z Jamesem Stewartem \u2013 komedii, w kt\u00f3rej nomem omen<\/em> bohater cierpi na schizofreniczne wizje i zaprzyja\u017ania si\u0119 z wielkim kr\u00f3likiem \u2013 ten motyw wykorzysta p\u00f3\u017aniej film Donnie Darko[8]<\/strong><\/em>). Hitchcockowi nie tylko chodzi\u0142o o rezydencje w stylu szczeg\u00f3lnie brzydkiego \u201egotyku kalifornijskiego\u201d, kt\u00f3rych to dom\u00f3w, jak wyja\u015bnia\u0142, jest mn\u00f3stwo w P\u00f3\u0142nocnej Kalifornii[9], ale te\u017c o inspiracj\u0119 malarstwem Edwarda Hoppera. Zw\u0142aszcza obrazem House by the Railroad <\/em>z 1925 roku (Hopperowi du\u017co zawdzi\u0119czaj\u0105 te\u017c pocz\u0105tkowe uj\u0119cia Phoenix[10]). Jak przyznaje Francois Truffaut kontrast mi\u0119dzy pionowym domem, a poziomym motelem jest przyjemny dla oka. Lekkie wzniesienie, na kt\u00f3rym stoi dom, wyra\u017anie g\u00f3ruj\u0105cy nad motelem mo\u017ce te\u017c dawa\u0107 aluzje co do tego w jaki spos\u00f3b matka Normana g\u00f3ruje nad nim.<\/p>\n\n\n\n

Motel sk\u0142ada si\u0119 z recepcji, kanciapy (prywatnej przestrzeni Normana, jego prawdziwego pokoju \u2013 w przeciwie\u0144stwie do ma\u0142ego, dzieci\u0119cego pokoju w domu) oraz z dwunastu w wi\u0119kszo\u015bci nieu\u017cywanych pokoi dla go\u015bci. Bo jak m\u00f3wi z \u017calem Norman, odk\u0105d przesun\u0119li autostrad\u0119 nikt ju\u017c t\u0119dy nie przeje\u017cd\u017ca. Marion po zameldowaniu otrzymuje pok\u00f3j nr 1 przylegaj\u0105cy \u015bcian\u0105 do recepcji i kanciapy. Steven Jacobs w swojej ksi\u0105\u017cce The Wrong House: The Architecture of Alfred Hitchcock <\/em>wspomina o og\u00f3lnej tandetno\u015bci i roli lichego substytutu domu jaka przypada motelom, wskazuj\u0105c, jak ten pozornie nowoczesny budynek odzwierciedla jeszcze wi\u0119ksz\u0105 samotno\u015b\u0107 Normana, jego izolacje od \u015bwiata i pewne pogrzebane marzenia klasy \u015bredniej o karierze i sukcesie[11]. Je\u015bli recepcja nie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 niczym szczeg\u00f3lnym to ju\u017c pok\u00f3j Batesa \u2013 cz\u0119\u015bciowo w wiktoria\u0144skim, ozdobnym stylu niczym w pokoju jego matki (ci\u0119\u017cka mosi\u0119\u017cna lampa, lichtarze, klasycyzuj\u0105ce obrazy w bogatych ramach \u2013 na jednym z nich wida\u0107 bogini\u0119 mi\u0142o\u015bci w otoczeniu amork\u00f3w), cz\u0119\u015bciowo zape\u0142niony wypchanymi przez niego ptakami o rozpostartych skrzyd\u0142ach sprawia odpowiednio gro\u017ane wra\u017cenie. Szybko zreszt\u0105 okazuje si\u0119, \u017ce jeden ze staro\u015bwieckich obraz\u00f3w (przedstawiaj\u0105cy biblijn\u0105 Zuzann\u0119 i lubie\u017cnych starc\u00f3w notabene jak Norman podgl\u0105daczy) skrywa otw\u00f3r przez kt\u00f3ry m\u0119\u017cczyzna mo\u017ce podgl\u0105da\u0107 s\u0105siedni pok\u00f3j i szykuj\u0105c\u0105 si\u0119 do wzi\u0119cia prysznica Marion. Jest to wi\u0119c miejsce szczeg\u00f3lne \u2013 gdzie jednocze\u015bnie zderza si\u0119 osobowo\u015b\u0107 matki (urz\u0105dzenie pokoju koresponduj\u0105ce z wystrojem jej sypialni w domu), i osobowo\u015b\u0107 Normana, kt\u00f3ry mo\u017ce oddawa\u0107 si\u0119 tam swoim hobby: wypychaniu ptak\u00f3w i podgl\u0105daniu kobiet (co sugerowa\u0142aby mi\u0142osna i seksualna tematyka obraz\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n

Pok\u00f3j nr 1 jest wr\u0119cz przygn\u0119biaj\u0105co zwyk\u0142y, troch\u0119 przypomina ten w domu Marion. A pok\u00f3j, kt\u00f3ry Lila i Sam wynajm\u0105 w motelu pod koniec filmu prowadz\u0105c \u015bledztwo b\u0119dzie praktycznie identyczny. Jedynymi zastanawiaj\u0105cymi akcentami s\u0105 obrazy ptak\u00f3w na \u015bcianie (w kontek\u015bcie hobby Normana) oraz jarz\u0105ca si\u0119 niezwyk\u0142\u0105 biel\u0105 widoczna przed s\u0142ynn\u0105 scen\u0105 tylko przez uchylone drzwi \u0142azienka. Kt\u00f3rego to s\u0142owa symptomatycznie wstydliwy Bates nie jest w stanie wypowiedzie\u0107 w obecno\u015bci kobiety, gdy prezentuje Marion pok\u00f3j. Wed\u0142ug Patricka Gilligama Hitchcock mia\u0142 ogromne problemy z cenzur\u0105, gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w scenie w \u0142azience zdecydowa\u0142 si\u0119 na pokazanie wn\u0119trza toalety \u2013 co dalej by\u0142o tematem tabu w hollywoodzkim kinie[12]. Re\u017cyser zreszt\u0105 podobnie jak mistrz jego m\u0142odo\u015bci, kt\u00f3rego filmy ogromnie powa\u017ca\u0142 \u2013 Cecil B. DeMille [13] mia\u0142 s\u0142abo\u015b\u0107 do scen w \u0142azience. I o ile w filmach DeMille\u2019a najcz\u0119\u015bciej pojawia\u0142a si\u0119 k\u0105piel ol\u015bniewaj\u0105cej gwiazdy to Hitcha bardziej interesowa\u0142 wstydliwy aspekt korzystania z \u0142azienki i toalety. Jednak zdecydowan\u0105 inspiracj\u0105 dla sceny zab\u00f3jstwa pod prysznicem by\u0142a sekwencja z filmu Henri-Georgesa Clouzota Widmo<\/em> (1955) w kt\u00f3rej kochanka i \u017cona pewnego m\u0119\u017cczyzny wsp\u00f3lnie topi\u0105 go w wannie. Film francuskiego Hitchcocka (jak nazywano Clouzota) na podstawie ksi\u0105\u017cki duetu Pierre\u2019a Boileau i Thomasa Narcejaca (Hitchcock nakr\u0119ci\u0142 Zawr\u00f3t Glowy <\/em>wed\u0142ug ich powie\u015bci) ogl\u0105dany by\u0142 wielokrotnie na planie[14] . P\u00f3\u017aniej podobie\u0144stwo mi\u0119dzy filmami da\u0142o asumpt do wielu zabawnych anegdot na temat os\u00f3b, kt\u00f3re po obejrzeniu Widma <\/em>i Psychozy <\/em>na sta\u0142e zrazi\u0142y si\u0119 do u\u017cywania zar\u00f3wno wanny jak i prysznica.<\/p>\n\n\n\n

By uzyska\u0107 w \u0142azience efekt o\u015blepiaj\u0105cej bieli, re\u017cyser poleci\u0142 George\u2019owi Milo, dekoratorowi wn\u0119trz na planie, wy\u0142o\u017cenie jej specjalnymi kafelkami i zaordynowa\u0142 kupno jak najbardziej b\u0142yszcz\u0105cej armatury[15]. Efekt na zdj\u0119ciach Johna L. Russella przeszed\u0142 naj\u015bmielsze oczekiwania. Miejsce antyseptyczne, dziewiczo bia\u0142e jest zatrwa\u017caj\u0105co nowoczesne i jednocze\u015bnie bardzo ma\u0142o ludzkie, totalnie r\u00f3\u017cne od naznaczonych przynajmniej namiastkami domowego ciep\u0142a innych pomieszcze\u0144 w filmie. Prysznic, kt\u00f3ry bierze Marion po podj\u0119ciu decyzji o powrocie do Phoenix i oddaniu pieni\u0119dzy, wielu krytyk\u00f3w, interpretowa\u0142o cz\u0119\u015bciowo jako chrzest, zmycie i odpuszczenie grzech\u00f3w (Hitchcock w ko\u0144cu otrzyma\u0142 w dzieci\u0144stwie katolickie wychowanie)[16]. Chrzest brutalnie przerwany przez jedno z najbardziej nieoczekiwanych morderstw w historii kina. Gwa\u0142towne, kr\u00f3tkie uj\u0119cia na przemian no\u017ca i fragment\u00f3w cia\u0142a Janet Leigh w cielistym trykocie i jej dublerki \u2013 tancerki erotycznej. Wspomagane przeszywaj\u0105c\u0105, kultow\u0105 ju\u017c muzyk\u0105 Bernarda Herrmanna i syropem czekoladowym imituj\u0105cym krew na tle roz\u015bwietlonej, tak dalekiej od zwyczajowego gro\u017anego mroku, \u0142azienki robi\u0142y i robi\u0105 nadal ogromne wra\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n

Nie mniejsz\u0105 si\u0142\u0119 oddzia\u0142ywania i intensywno\u015b\u0107 ma scena, w kt\u00f3rej Bates zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z tego co zrobi\u0142a jego matka, metodycznie zaczyna sprz\u0105ta\u0107 \u0142azienk\u0119. Ta d\u0142uga wyczerpuj\u0105ca sekwencja, jego skupienie na swojej robocie i po\u015bwi\u0119cenie sprawiaj\u0105, \u017ce prawie wzbudza sympati\u0119 widza. W \u0142azience Motelu Bates wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 zw\u0142aszcza trzy rekwizyty. Toaleta, w kt\u00f3rej Marion spuszcza kartk\u0119 z finansowymi wyliczeniami (\u017di\u017eek uto\u017csamia sedes z bagnem za motelem, w kt\u00f3rym Norman topi najpierw samoch\u00f3d ze zw\u0142okami Marion, a potem ten ze zw\u0142okami Arbogasta[17]). Obserwuj\u0105ce beznami\u0119tnie \u015bmier\u0107 bohaterki, przypominaj\u0105ce oczy i skontrastowane szokuj\u0105co z prawdziwym, martwym okiem kobiety prysznic i odp\u0142yw. Oraz przezroczysta plastikowa zas\u0142ona prysznicowa. To przez ni\u0105 po raz pierwszy wida\u0107 zbli\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 niebezpieczn\u0105 posta\u0107. Zas\u0142ony w ostatnim rozpaczliwym ge\u015bcie \u0142apie si\u0119 umieraj\u0105ca kobieta, a p\u00f3\u017aniej cia\u0142o Marion zostaje w ni\u0105 zawini\u0119te przez Normana.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n