{"id":372,"date":"2025-03-23T22:26:41","date_gmt":"2025-03-23T21:26:41","guid":{"rendered":"https:\/\/16mm.com.pl\/?p=372"},"modified":"2025-03-23T22:26:41","modified_gmt":"2025-03-23T21:26:41","slug":"glos-z-dkf-u-coraz-blizej-swieta-czyli-o-cudzie-na-34-ulicy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/2025\/03\/23\/glos-z-dkf-u-coraz-blizej-swieta-czyli-o-cudzie-na-34-ulicy\/","title":{"rendered":"G\u0141OS Z DKF\u2011U: Coraz bli\u017cej \u015bwi\u0119ta, czyli o \u201eCudzie na 34. ulicy\u201d"},"content":{"rendered":"\n
\"162931984_360466945130033_6523324100367996868_n\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Cho\u0107 \u015bwi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia ju\u017c dawno min\u0119\u0142y (i jednocze\u015bnie si\u0119 zbli\u017caj\u0105, co stanowi jeden z wielkich plus<\/strong>\u00f3<\/strong>w wynikaj\u0105cych z obrot<\/strong>\u00f3<\/strong>w ziemi wok\u00f3\u0142 s\u0142o\u0144<\/strong>ca), <\/strong>napisz\u0119 o ostatnim w ubieg\u0142orocznym grudniu spotkaniu Dyskusyjnego Klubu Filmowego i tytule, jaki w<\/strong>\u00f3<\/strong>wczas obejrzeli\u015bmy \u2013 Cudzie na 34. ulicy<\/em>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mo\u017ce wylanie swych my\u015bli na papier pozwoli mi lepiej zrozumie\u0107, jaki stosunek tak naprawd\u0119 mam do tej produkcji, bo, cho\u0107 na wspomnienie o niej czuj\u0119  pozytywne emocje, nie jestem do ko\u0144ca pewna, czy wynikaj\u0105 one z mojego do\u015bwiadczenia czy te\u017c mo\u017ce z powszechnie panuj\u0105cej opinii o tym, jak dobry jest ten filmowy klasyk.<\/p>\n\n\n\n

Ameryka\u0144ska wizja \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia cz\u0119sto kojarzona jest z mocnym ukierunkowaniem na konsumpcjonizm, gdzie nie liczy si\u0119 ju\u017c sama ich idea w sensie stricte religijnym, ani nawet \u015bwieckim (jak wsp\u00f3lne sp\u0119dzenie czasu z rodzin\u0105 i przyjaci\u00f3\u0142mi), ale \u2014 oczywi\u015bcie, bo jakby mog\u0142o by\u0107 inaczej \u2014 materialnym: prezenty, jedzenie, bogactwo ozd\u00f3b wszelkiej ma\u015bci i wzajemne prze\u015bciganie si\u0119 w pomys\u0142ach maj\u0105cych na celu udowodnienie innym, \u017ce ten czas celebrujemy lepiej od nich..<\/p>\n\n\n\n

W drugiej dekadzie XXI wieku, gdy ilo\u015b\u0107 \u015bwi\u0105tecznych produkcji wzrasta z roku na rok, oryginalne pomys\u0142y przestaj\u0105 by\u0107 tak \u0142atwo dostrzegalne, bo zwyczajnie albo ju\u017c ich nie ma, albo po pojawieniu si\u0119 na powierzchni zostaj\u0105 szybko wch\u0142oni\u0119te przez nieustannie miel\u0105ce tryby gigantycznej machiny. Co minut\u0119 wypluwa ona twory coraz pokraczniejsze, za to o wy\u017cszym bud\u017cecie, z udzia\u0142em znanych aktor\u00f3w i koniecznie groteskowo przes\u0142odzon\u0105 fabu\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n

I wcale nie uwa\u017cam, \u017ce konsumpcjonizm musi oznacza\u0107 co\u015b z\u0142ego, bo sama uwielbiam otacza\u0107 si\u0119 przedmiotami, kt\u00f3re kupuj\u0119, tworz\u0119, wr\u0119czam innym i kt\u00f3rymi najbli\u017csi obdarowuj\u0105 mnie. Kocham te\u017c ogl\u0105da\u0107 te przes\u0142odzone filmy. Po prostu my\u015bl\u0119, \u017ce warto zachowa\u0107 odpowiednie proporcje i pami\u0119ta\u0107 o tym, co tak naprawd\u0119 liczy si\u0119 w czasie \u015bwi\u0105t. Z pewno\u015bci\u0105 nie s\u0105 to, jak s\u0105dz\u0119, rzeczy, b\u0119d\u0105ce jedynie substytutem wyzwalacza magii, jak r\u00f3\u017cd\u017cka, kt\u00f3r\u0105 machn\u0105wszy raz, a porz\u0105dnie, mo\u017cna wyczarowa\u0107 co\u015b pi\u0119knego. Bo \u017ceby operowa\u0107 r\u00f3\u017cd\u017ck\u0105, trzeba mie\u0107 co\u015b wi\u0119cej ni\u017c sam przedmiot (co wielokrotnie u\u015bwiadamia\u0142a mi lektura Harry<\/em>\u2019ego Pottera<\/em>). Trzeba mie\u0107 magi\u0119 w sobie.<\/p>\n\n\n\n

O czym w\u0142a\u015bciwie opowiada Cud na 34. ulicy<\/em> George\u2019a Seatona z 1947 roku? Rozpoczynaj\u0105c seans, nie by\u0142am pewna i nawet nie chcia\u0142am wiedzie\u0107 za du\u017co, bo przecie\u017c najwi\u0119kszy fun<\/em> le\u017cy w poznawaniu tego, co ukryte. Pozwoli\u0142am sobie z ka\u017cd\u0105 scen\u0105 odkrywa\u0107 sekret stoj\u0105cy za tak wieloma pochlebnymi opiniami i ostatecznie nie jestem pewna, czy jednak troch\u0119 si\u0119 nie zawiod\u0142am.<\/p>\n\n\n\n

Sama w sobie historia jest ciekawa: akcja toczy si\u0119 podczas srogiej zimy w wielkim mie\u015bcie Nowy Jork. Sie\u0107 sklep\u00f3w \u201eMacy\u2019s\u201d prze\u017cywa w\u0142a\u015bnie sw\u00f3j najgor\u0119tszy w roku czas, czyli okres grudniowych promocji, rozpoczynaj\u0105cy si\u0119 parad\u0105 z okazji \u015awi\u0119ta Dzi\u0119kczynienia. Podczas wydarzenia maj\u0105cego na celu promocj\u0119 marki i zyskanie nowych klient\u00f3w, pijany pracownik w roli \u015bwi\u0119tego Miko\u0142aja stawia do pionu organizatork\u0119 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 marketingiem, Doris Walker (gran\u0105 przez Maureen O\u2019Hara), kt\u00f3ra na jego miejsce zatrudnia Krisa Kringle (w tej roli Edmund Gwenn) \u2014 starszego m\u0119\u017cczyzn\u0119,  uparcie utrzymuj\u0105cego, \u017ce jest prawdziwym \u015bwi\u0119tym Miko\u0142ajem.<\/p>\n\n\n\n

W tym momencie oczywi\u015bcie \u0142atwo doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie jest i sekret zosta\u0142 odkryty, ale, opr\u00f3cz s\u0142\u00f3w Krisa, widz nie otrzymuje \u017cadnych dowod\u00f3w na to, i\u017c bohater m\u00f3wi prawd\u0119. Brzuszek i brod\u0119 mo\u017ce mie\u0107 ka\u017cdy m\u0119\u017cczyzna lubi\u0105cy od czasu do czasu zje\u015b\u0107 ciut za du\u017co, lecz nie nale\u017cy od razu przypina\u0107 mu \u0142atki Miko\u0142aja. Wspomn\u0119 te\u017c, \u017ce Doris do tego stopnia gardzi wszelkimi nadnaturalnymi zjawiskami, \u017ce uczy sw\u0105 c\u00f3reczk\u0119 Susan, by absolutnie nie wierzy\u0142a w wypowiadane bezmy\u015blnie brednie o \u015bwi\u0119tach i ca\u0142ej ich magii, co ma\u0142a z wielk\u0105 zapalczywo\u015bci\u0105 przyswaja jako swoje \u017cyciowe motto.<\/p>\n\n\n\n

Nie wiem, czy istnieje kto\u015b wra\u017cliwy, kto, widz\u0105c t\u0119 ma\u0142\u0105 na pocz\u0105tku filmu, zachowuj\u0105c\u0105 si\u0119 jak robot, nie uzna\u0142by jej z miejsca za mentalnie skrzywdzone przez matk\u0119 dziecko. Czu\u0142am ogromny dyskomfort (mo\u017ce nawet o\u015bmiel\u0119 si\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce do\u015bwiadczy\u0142am  efektu znanego pod nazw\u0105 uncanny valley ) <\/em>obserwuj\u0105c jak Susan, niczym zaprogramowany android, bez emocji i grama w\u0105tpliwo\u015bci, rozmawia z Krisem i utrzymuje, \u017ce ca\u0142e te \u015bwi\u0119ta, to w zasadzie stek bzdur i nie mo\u017ce by\u0107 inaczej. Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce by\u0142am pod wra\u017ceniem fantastycznej gry aktorskiej m\u0142odziutkiej Natalie Wood, znanej z takich produkcji jak Buntownik bez powodu<\/em> (1955,N. Ray), czy West Side Story<\/em> (1961, R. Wise\/J. Robbins). Nie jest prostym zadaniem wcieli\u0107 si\u0119 w kogo\u015b, kto zachowuje si\u0119 sztucznie, nie graj\u0105c przy tym w spos\u00f3b sztuczny, wi\u0119c po raz kolejny, brawa dla ma\u0142ej bohaterki.<\/p>\n\n\n\n

Co najlepsze, wraz z rozwojem narracji i dzi\u0119ki regularnym spotkaniom z Krisem, w Susan b\u0119dzie zachodzi\u0107 diametralna zmiana, a widzowi zostan\u0105 przedstawione sytuacje wyzwalaj\u0105ce co\u015b na kszta\u0142t wiary w prawdom\u00f3wno\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnego bohatera (co zabawne, Gwenn na rozdaniu Oscar\u00f3w w 1948 roku otrzyma\u0142 statuetk\u0119 za najlepsz\u0105 rol\u0119 drugoplanow\u0105, co zupe\u0142nie mnie zaskoczy\u0142o, bo gdyby nie nagroda, tkwi\u0142abym w nie\u015bwiadomo\u015bci, my\u015bl\u0105c, \u017ce pe\u0142ni funkcj\u0119 protagonisty).<\/p>\n\n\n\n

I chyba to stanowi dla mnie najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 ameryka\u0144skiej produkcji. Pomimo \u017ce z ust Kringle\u2019a jasno i wyra\u017anie pad\u0142o stwierdzenie, \u017ce to on jest Miko\u0142ajem, nie mamy co do tego wi\u0119kszej pewno\u015bci, inaczej ni\u017c twardo st\u0105paj\u0105ca po ziemi Doris, czy te\u017c wierna kopia swojej matki \u2014 Susan. W rezultacie do pewnego momentu by\u0142am przekonana, \u017ce na pierwszy plan wcale nie wychodzi sprawa istnienia \u015bwi\u0119tego Miko\u0142aja, a bardziej idea obchodzenia przez ludzi \u015bwi\u0105t i wiara w ich magi\u0119, rozumian\u0105 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b. Do tego dochodzi problem skupiania si\u0119 jedynie na przedmiotach, nie za\u015b na ludziach i relacji z nimi. Owszem, tutaj (co niezwykle mnie mierzi\u0142o) ta magia opiera\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie na istnieniu postaci \u015bwi\u0119tego Miko\u0142aja \u2014 mocno skomercjalizowanego, o \u017cyciowym zadaniu polegaj\u0105cym na rozdawaniu upomink\u00f3w grzecznym dzieciom \u2014 ale nie spos\u00f3b zaprzeczy\u0107, \u017ce dzieci\u0119ca wiara w t\u0119 posta\u0107 jest w kulturze ameryka\u0144skiej mocno zespolona z ide\u0105 samych \u015bwi\u0105t. Mimo wszystko ca\u0142o\u015b\u0107 mia\u0142a charakter naprawd\u0119 niewinny i mocno rozgrzewaj\u0105cy serce.<\/p>\n\n\n\n

Dop\u00f3ki akcja toczy\u0142a si\u0119 poma\u0142u do przodu, koncentruj\u0105c si\u0119 na postaciach, dialogach i zabawnych sytuacjach, wszystko sz\u0142o g\u0142adko, lekko i przyjemnie. Bawi\u0142y mnie gagi, kt\u00f3re swoim urokiem, niemo\u017cliwym do podrobienia, a charakterystycznym dla kinematografii pierwszej po\u0142owy ubieg\u0142ego wieku,  pozwoli\u0142y mi przymkn\u0105\u0107 oczy na inne niedoci\u0105gni\u0119cia filmu. Nie brakowa\u0142o wzruszaj\u0105cych chwil, albo takich, kt\u00f3re wprawia\u0142y w prawdziw\u0105 konsternacj\u0119, jak na przyk\u0142ad rozmowa Krisa-Miko\u0142aja w centrum handlowym z holendersk\u0105 dziewczynk\u0105, w jej rodzimym j\u0119zyku. Co ciekawe, w tym dialogu bohaterka spytana o to, co chcia\u0142aby otrzyma\u0107, odpowiada, \u017ce niczego ju\u017c nie potrzebuje \u2014 w\u0142a\u015bnie zosta\u0142a adoptowana przez now\u0105 mam\u0119. I dzi\u0119ki takim w\u0142a\u015bnie sytuacjom Cud na 34. ulicy<\/em> zacz\u0119\u0142am postrzega\u0107 troch\u0119 jak filmow\u0105 ba\u015b\u0144, w kt\u00f3rej magia opiera si\u0119 nie na tym, co dos\u0142ownie powiedziane, a co mo\u017cna zrozumie\u0107 jedynie poza s\u0142owami.<\/p>\n\n\n\n

W taki w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b odbiera\u0142am sielankowe, jak dla mnie, dzie\u0142o Seatona. A\u017c tu nagle, gdzie\u015b w po\u0142owie filmu poczu\u0142am mocny zgrzyt, jakbym obudzi\u0142a si\u0119 ogl\u0105daj\u0105c zupe\u0142nie inny film. Walka z niesprawiedliwo\u015bci\u0105, z jak\u0105 potraktowano Krisa, sta\u0142a si\u0119 nagle g\u0142\u00f3wnym tematem Cudu na 34. ulicy. <\/em>Troch\u0119 za d\u0142ugo trwa\u0142a ta przepychanka z systemem, nieco rozci\u0105gn\u0119\u0142o si\u0119 to w czasie, ale to nie szkodzi, bo jestem w stanie wybaczy\u0107 filmowi taki obr\u00f3t spraw. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki temu utw\u00f3r Seatona jest \u015bwietn\u0105 rozrywk\u0105 zar\u00f3wno dla dzieci ( utrzymuj\u0105cych od pocz\u0105tku, \u017ce Kris jest Miko\u0142ajem, za kt\u00f3rego si\u0119 podaje), jak i doros\u0142ych (uosabiaj\u0105cych t\u0119 drug\u0105 stron\u0119, kt\u00f3ra w\u0105tpi i musi mie\u0107 solidne argumenty, by da\u0107 si\u0119 przekona\u0107)? Mo\u017ce te\u017c dzi\u0119ki temu zyska\u0142 charakter, bez kt\u00f3rego sta\u0142by si\u0119 ja\u0142owy?<\/p>\n\n\n\n

Gdzie w tym wszystkim by\u0142am ja? Oczywi\u015bcie po tej pierwszej stronie, ale wi\u0119ksze znaczenie ni\u017c to, kim Kris jest naprawd\u0119\u2013 urodzonym k\u0142amc\u0105, czy istot\u0105, kt\u00f3rej rozum nie pojmie \u2013  mia\u0142a trawi\u0105ca mnie ciekawo\u015b\u0107: w jaki spos\u00f3b prawda zostanie mi objawiona (i czy w og\u00f3le zostanie?). Nie zawiod\u0142am si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Cud na 34. ulicy<\/em> z 1948 roku to nie tylko zwyk\u0142a bajka. Dzie\u0142o,sta\u0142o si\u0119 zdobywc\u0105 a\u017c trzech Oscar\u00f3w \u2014 nagroda za najlepszy scenariusz trafi\u0142a do r\u0105k Georga Seatona, kt\u00f3ry po raz kolejny otrzyma\u0142 t\u0119 statuetk\u0119 kilka lata p\u00f3\u017aniej, za re\u017cyseri\u0119 Dziewczyny z prowincji<\/em> (1954). Wyr\u00f3\u017cnienie za najlepsz\u0105 rol\u0119 drugoplanow\u0105 zgarn\u0105\u0142 Edmund Gwenn, pojawiaj\u0105cy si\u0119 na ekranach kin regularnie od 1916 roku. Mo\u017cna go zobaczy\u0107 m.in. w kilku filmach Hitchcocka, takich jak Wiede<\/em>\u0144skie walce <\/em>(1934), Zagraniczny korespondent<\/em> (1940) i K\u0142opoty z Harrym <\/em>(1955). Oscarem za najlepsze materia\u0142y do scenariusza zosta\u0142 uhonorowany Valentine Davis.<\/p>\n\n\n\n

Cud<\/em> doczeka\u0142 si\u0119 te\u017c remake\u2019\u00f3w (w tym najbardziej znanego z 1994 w re\u017cyserii Les\u2019a Mayfielda), ale te nie okaza\u0142y si\u0119 lepsze od orygina\u0142u i skry\u0142y si\u0119 g\u0142\u0119boko w jego cieniu. Rewelacyjna rola Edmunda Gwenna umocni\u0142a znany ju\u017c Amerykanom charakterystyczny wizerunek Miko\u0142aja, kt\u00f3ry po raz pierwszy pojawi\u0142 si\u0119 w ich kulturze dzi\u0119ki koncernowi coca-cola w drugiej dekadzie XX wieku, by nast\u0119pnie zadomowi\u0107 si\u0119 i sta\u0107 ikon\u0105 \u015bwi\u0105t, znan\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

Cud na 34. Ulicy<\/em>, od lat pozostaj\u0105cy w \u015bcis\u0142ej czo\u0142\u00f3wce najlepszych tytu\u0142\u00f3w \u015bwi\u0105tecznych, ma do zaoferowania du\u017co wi\u0119cej, ni\u017c uda\u0142o mi si\u0119 z niego wyci\u0105gn\u0105\u0107 i zdaj\u0119 sobie z tego spraw\u0119. Na pewno kiedy\u015b do niego wr\u00f3c\u0119, ale p\u00f3ki co, nie odczuwam tak wielkiej ku temu potrzeby.Powodem jest chyba to, \u017ce film, cho\u0107 emanowa\u0142 nieodpartym urokiem, nie pozostawi\u0142 we mnie wra\u017cenia, na jakie liczy\u0142am. Oczywi\u015bcie idzie te\u017c wiosna, wi\u0119c ci\u0119\u017cko by\u0142o mi wczu\u0107 si\u0119 w nastr\u00f3j oko\u0142o\u015bwi\u0105teczny..<\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d film\u00f3w starszej daty o tematyce \u015bwi\u0105tecznej, na mojej prywatnej li\u015bcie prym wci\u0105\u017c wiedzie To wspania\u0142e \u017cycie <\/em>(1946, F. Capra), kt\u00f3rego idea znacznie bli\u017csza jest mojemu sercu, a wykonanie postrzegam jako doskona\u0142e. Mimo wszystko film George\u2019a Seatona mog\u0119 \u015bmia\u0142o poleci\u0107, szczeg\u00f3lnie gdy rok zn\u00f3w zatoczy ko\u0142o i poma\u0142u b\u0119dziemy szykowa\u0107 si\u0119 do kolejnych \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia.<\/p>\n\n\n\n

Gabriela Mokrzycka<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cho\u0107 \u015bwi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia ju\u017c dawno min\u0119\u0142y (i jednocze\u015bnie si\u0119 zbli\u017caj\u0105, co stanowi jeden z wielkich plus\u00f3w wynikaj\u0105cych z obrot\u00f3w ziemi wok\u00f3\u0142 s\u0142o\u0144ca), napisz\u0119 o ostatnim w ubieg\u0142orocznym grudniu spotkaniu Dyskusyjnego Klubu Filmowego i tytule, jaki w\u00f3wczas obejrzeli\u015bmy \u2013 Cudzie na 34. ulicy. Mo\u017ce wylanie swych my\u015bli na papier pozwoli mi lepiej zrozumie\u0107, jaki stosunek tak naprawd\u0119 mam do tej [\u2026]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wp_typography_post_enhancements_disabled":false,"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-372","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nr-44-bliskosc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/372","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=372"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/372\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":373,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/372\/revisions\/373"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}