{"id":384,"date":"2025-03-23T22:52:34","date_gmt":"2025-03-23T21:52:34","guid":{"rendered":"https:\/\/16mm.com.pl\/?p=384"},"modified":"2025-03-23T22:54:04","modified_gmt":"2025-03-23T21:54:04","slug":"normalni-ludzie-nienormalne-relacje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/2025\/03\/23\/normalni-ludzie-nienormalne-relacje\/","title":{"rendered":"Normalni ludzie, nienormalne relacje"},"content":{"rendered":"\n

Hype rz\u0105dzi si\u0119 w\u0142asnymi prawami, jednak w przypadku Normalnych ludzi <\/em>(2020), serialowej adaptacji powie\u015bci Sally Rooney, czyni wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do romantyzacji toksycznej mi\u0142o\u015bci i utrwalania szkodliwych wzorc\u00f3w relacji mi\u0119dzyludzkich.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Od momentu premiery koprodukcja BBC Three i Hulu bije wszelkie rekordy ogl\u0105dalno\u015bci. Ju\u017c w pierwszym tygodniu emisji Normalni ludzie <\/em>wygenerowali ponad 16,2 milion\u00f3w wy\u015bwietle\u0144 w serwisie BBC iPlayer, detronizuj\u0105c wcze\u015bniejszego lidera zestawienia, obsypan\u0105 statuetkami BAFTA Obsesj\u0119 Eve <\/em>(10,8 miliona; 2018, BBC One, BBC America). Ostatecznie historia burzliwego romansu Connella (Paul Mescal) i Marianne (Daisy Edgar-Jones) zgromadzi\u0142a najwi\u0119ksz\u0105 widowni\u0119 w historii brytyjskiej platformy streamingowej, zamykaj\u0105c ubieg\u0142y rok liczb\u0105 62,7 milion\u00f3w odtworze\u0144. Adaptacja cieszy\u0142a si\u0119 ogromn\u0105 popularno\u015bci\u0105 tak\u017ce w Irlandii, gdzie rozgrywa si\u0119 akcja serialu. RT\u00c9 Player odnotowa\u0142 5 milion\u00f3w wy\u015bwietle\u0144, co stanowi trzykrotno\u015b\u0107 wyniku Love\/Hate <\/em>(2010, RTE Television), flagowej produkcji irlandzkiego nadawcy. Niema\u0142a w tym zas\u0142uga literackiego pierwowzoru, kt\u00f3ry \u201eThe Guardian\u201d uplasowa\u0142 na 25. pozycji w zestawieniu 100 najlepszych ksi\u0105\u017cek XXI wieku, okrzykuj\u0105c go nawet \u201eprzysz\u0142ym klasykiem\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Serial aspiruje do miana socjologicznej analizy pokolenia milenials\u00f3w, w kt\u00f3rym wci\u0105\u017c \u017cywe s\u0105 podzia\u0142y klasowe rodem z powie\u015bci Jane Austen, a mi\u0142o\u015b\u0107 stanowi towar deficytowy. Wykreowany w jego ramach \u015bwiat pe\u0142en jest kontrast\u00f3w i niedopowiedze\u0144, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 fabu\u0142a przepe\u0142niona schematami zaczerpni\u0119tymi z nastoletnich romans\u00f3w. I tak Marianne to szkolna ofiara, ale nietypowa, bo nie przyjmuje narzucanej jej przez r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w roli. Potrafi by\u0107 arogancka w stosunku do nauczycieli, a ka\u017cd\u0105 uszczypliwo\u015b\u0107 ze strony koleg\u00f3w z klasy zbywa ci\u0119t\u0105 ripost\u0105. Do tego pochodzi z zamo\u017cnej rodziny, jest atrakcyjna, pewna siebie i sukcesywnie si\u0119ga po wyznaczone sobie cele. Na przeciwleg\u0142ej osi znajduje si\u0119 Connell, rozchwytywana w towarzystwie gwiazda licealnej dru\u017cyny futbolu gaelickiego. On tak\u017ce nie wpasowuje si\u0119 w ramy, w kt\u00f3re go wt\u0142oczono. Od randkowania z najpopularniejszymi dziewczynami i imprezowania do utraty tchu, od czego zreszt\u0105 dla zachowania pozor\u00f3w nie stroni, woli oddawanie si\u0119 lekturze wybitnych dzie\u0142 literackich. Z charakteru bli\u017cej mu do introwertyka ni\u017c buchaj\u0105cego testosteronem lidera sportowej watahy. Ch\u0142opaka \u0142\u0105czy silna, acz kumpelska wi\u0119\u017a z matk\u0105 (Sarah Greene), kt\u00f3ra pracuje jako pomoc domowa w posiad\u0142o\u015bci nale\u017c\u0105cej do rodziny Marianne. A \u017ceby sprzeczno\u015bci by\u0142o wi\u0119cej, to dziewczyna nie mo\u017ce (tak jak Connell) liczy\u0107 na ciep\u0142e relacje z bliskimi; wci\u0105\u017c do\u015bwiadcza bowiem z ich strony osch\u0142o\u015bci, a nawet jest przez nich dr\u0119czona psychicznie.<\/p>\n\n\n\n

Powie\u015b\u0107 Rooney, wsp\u00f3\u0142scenarzystki i producentki wykonawczej serialu, zawiera wewn\u0119trzne monologi g\u0142\u00f3wnych postaci, dzi\u0119ki czemu czytelnicy mog\u0105 pozna\u0107 motywacje kieruj\u0105ce dzia\u0142aniami Marianne i Connella. Adaptacja nie oferuje takiego rozwi\u0105zania, a wspomniane wcze\u015bniej niedom\u00f3wienia (nie myli\u0107 z oszcz\u0119dno\u015bci\u0105 s\u0142owa) oraz nieczytelne dla samych bohater\u00f3w aluzje sprawiaj\u0105, \u017ce przez ca\u0142y seans zastanawiamy si\u0119, dlaczego dwoje zakochanych w sobie ludzi nieustannie sabotuje sw\u00f3j pi\u0119cioletni (z przerwami) zwi\u0105zek. Ich relacja przypomina gr\u0119 w ping-ponga, gdy jedna ze stron wykazuje zaanga\u017cowanie, a druga szuka wra\u017ce\u0144 gdzie indziej. W przeci\u0105gu dwunastu odcink\u00f3w dowiadujemy si\u0119, jak jest im bez siebie \u017ale, ale razem jeszcze gorzej. Problemy komunikacyjne, z kt\u00f3rymi boryka si\u0119 para, s\u0105 kompletnie niezrozumia\u0142e, a przecie\u017c w entuzjastycznych recenzjach podkre\u015bla si\u0119 w\u0142a\u015bnie \u201eg\u0142\u0119bi\u0119 dialog\u00f3w\u201d. Widz odnosi wra\u017cenie, \u017ce jedynym mechanizmem otwieraj\u0105cym Connella na szczero\u015b\u0107 s\u0105 akty seksualne; to przed nimi, po nich lub w ich trakcie ch\u0142opak wysila si\u0119 na pogaw\u0119dk\u0119 sygnalizuj\u0105c\u0105 jego uczucia, a mo\u017ce jedynie wskazuj\u0105c\u0105 na zwi\u0119kszony stosunkiem poziom endorfin.<\/p>\n\n\n\n

Od potajemnego poca\u0142unku po nieskr\u0119powany seks bez zobowi\u0105za\u0144 znajomo\u015b\u0107 dwojga m\u0142odych ludzi budowana jest na k\u0142amstwie i krzywdzie dziewczyny. Nie trzeba by\u0107 psychoterapeut\u0105, \u017ceby wiedzie\u0107, \u017ce ukrywanie zwi\u0105zku ze wstydu przed przyjaci\u00f3\u0142mi (\u201eby\u0142oby niezr\u0119cznie, gdyby\u015bmy zacz\u0119li ze sob\u0105 kr\u0119ci\u0107\u201d) na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 jest niezdrowe. W mi\u0119dzyczasie Connell rzuca Marianne ukradkowe spojrzenia na szkolnym korytarzu, ale nie reaguje, gdy jego kumple publicznie wyzywaj\u0105 j\u0105 od \u201ebrzydkich, p\u0142askich suk\u201d. Na bal zaprasza Rachel (Leah McNamara), licealn\u0105 it-girl<\/em>, zapominaj\u0105c o kandydaturze swojej (nie)oficjalnej dziewczyny. Molestowanie seksualne, kt\u00f3rego ofiar\u0105 pada w jego obecno\u015bci Marianne, r\u00f3wnie\u017c nie stanowi powodu do przeciwstawienia si\u0119 grupie, kt\u00f3ra traktuje zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0119 jako pierwszorz\u0119dny \u017cart. Zwi\u0105zanie si\u0119 z kim\u015b postrzeganym przez r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w jako odmieniec jest dla ch\u0142opaka wi\u0119ksz\u0105 ujm\u0105 na honorze. Raz stracony presti\u017c m\u00f3g\u0142by doprowadzi\u0107 do upadku w licealnej hierarchii. Connell zapomina jednak, \u017ce ranking popularno\u015bci traci termin przydatno\u015bci wraz ze zmian\u0105 szko\u0142y. Gdy w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci para g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w wpadnie na siebie w Dublinie, gdzie oboje b\u0119d\u0105 studiowa\u0107 na os\u0142awionym Trinity College, karty odwr\u00f3c\u0105 si\u0119 na korzy\u015b\u0107 Marianne, bryluj\u0105cej na kampusie i otoczonej dobrze sytuowanymi przyjaci\u00f3\u0142mi. Pomimo to wp\u0142ywy dziewczyny w tym zwi\u0105zku nadal b\u0119d\u0105 ko\u0144czy\u0107 si\u0119 na wyra\u017ceniu werbalnej zgody na seks (chocia\u017c tyle), bo przecie\u017c \u201em\u00f3g\u0142by\u015b zrobi\u0107 ze mn\u0105 wszystko\u201d. A Connell jak to Connell: nie zawsze wie, co my\u015bli, przewa\u017cnie nie ma poj\u0119cia, czego chce, i niezmiennie nie potrafi okre\u015bli\u0107 swoich uczu\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W jednym z wywiad\u00f3w Edgar-Jones oznajmi\u0142a, \u017ce w Marianne urzek\u0142a j\u0105 \u201eniewiarygodnie wadliwa i skomplikowana osobowo\u015b\u0107\u201d oraz \u201eg\u0142\u0119bokie \u017cycie wewn\u0119trzne\u201d, a jednocze\u015bnie aktorka wyrazi\u0142a niepok\u00f3j psychicznym i emocjonalnym samopoczuciem odgrywanej przez siebie postaci. Dziewczyna dorasta\u0142a w cieniu przedwcze\u015bnie zmar\u0142ego ojca, kt\u00f3ry notabene stosowa\u0142 przemoc fizyczn\u0105 wobec jej matki (Aisl\u00edn McGuckin). Denis nie staje w obronie c\u00f3rki, gdy jej syn Alan (Frank Blake) wykazuje podobne pop\u0119dy. Kobieta zamiera jak tylko m\u0119\u017cczyzna podniesie g\u0142os, biernie obserwuj\u0105c jego nadu\u017cycia. Ten wypaczony obraz relacji damsko-m\u0119skich przek\u0142ada si\u0119 na p\u00f3\u017aniejsze zwi\u0105zki dziewczyny. Zatracanie si\u0119 w coraz intensywniejszych formach BDSM jest dla niej rodzajem mechanizmu obronnego (acting-out<\/em>). Marianne pr\u00f3buje samodzielnie poradzi\u0107 sobie z traum\u0105 poprzez autoagresj\u0119. W relacjach z partnerami jest uleg\u0142a, syci si\u0119 zadawanym przez nich b\u00f3lem, o kt\u00f3ry zreszt\u0105 sama otwarcie prosi. Dobrowolne poddawanie si\u0119 karze za win\u0119 urojon\u0105 i samobiczowanie si\u0119, kt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142em jest wyniesione z domu prze\u015bwiadczenie o niezas\u0142ugiwaniu na mi\u0142o\u015b\u0107 oraz do\u015bwiadczenie szyderstw i agresji ze strony r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w czy starszego rodze\u0144stwa, fachowo okre\u015bla si\u0119 mianem schematu wadliwo\u015bci. Zaburzenie to powinno stanowi\u0107 esencj\u0119 profesjonalnej psychoterapii, ale zamiast tego tw\u00f3rcy serialu oferuj\u0105 nam fa\u0142szywy obraz wyzwolenia seksualnego i emocjonalnej niezale\u017cno\u015bci Marianne.<\/p>\n\n\n\n

Znaj\u0105c przesz\u0142o\u015b\u0107 dziewczyny i maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 jej autodestrukcyjnych sk\u0142onno\u015bci, Connell bez skrupu\u0142\u00f3w wp\u0119dza j\u0105 w ci\u0105g\u0142e poczucie winy, manipuluj\u0105c jej uczuciami i zrzucaj\u0105c na ni\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za rozpad ich zwi\u0105zku. Robi to pod przykrywk\u0105 nie\u015bmia\u0142ego, troch\u0119 zagubionego ch\u0142opaka, targanego kompleksami przywiezionymi z zapyzia\u0142ego Sligo. Z pozoru niewinne s\u0142owa tkaj\u0105 sie\u0107 toksycznego uzale\u017cnienia, aplikuj\u0105c w m\u0142odej kobiecie syndrom chronicznego prze\u015bwiadczenia o pope\u0142nieniu b\u0142\u0119du, kt\u00f3re wraz z umiej\u0119tnie skrywan\u0105 przez ni\u0105 nisk\u0105 samoocen\u0105 definiuje jej mi\u0142osne wybory. Connell bawi si\u0119 uczuciami nie tylko Marianne, ale tak\u017ce innych dziewczyn, z kt\u00f3rymi si\u0119 spotyka, ignoruj\u0105c emocje ka\u017cdej z osobna. Zdradza, bo przecie\u017c \u201eto nie by\u0142o nic powa\u017cnego\u201d lub akurat na horyzoncie pojawi\u0142a si\u0119 dawna, odrzucona zreszt\u0105, nami\u0119tno\u015b\u0107. Gdy Marianne komunikuje mu, \u017ce jego zachowanie j\u0105 rani, ten w swoim stylu lekcewa\u017cy jej odczucia, przeinaczaj\u0105c dodatkowo fakty. W mniemaniu ch\u0142opaka szkolny bullying <\/em>to efekt wynios\u0142o\u015bci dziewczyny, a nie okrucie\u0144stwa nastolatk\u00f3w, z kolei inicjowane przez niego rozstania wynikaj\u0105 z defektu Marianne, jakim jest nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania w jego my\u015blach. Zwi\u0105zek bohater\u00f3w dosadnie podsumowuje wyj\u0105tkowo autentyczna rozmowa, jak\u0105 prowadz\u0105 ze sob\u0105 w jednej ze scen. Na pytanie zadane przez Connella: \u201eWstydzi\u0142aby\u015b si\u0119, gdyby odkryli [przyjaciele ze studi\u00f3w \u2013 przyp. S.T.], \u017ce spotykali\u015bmy si\u0119 w liceum?\u201d, Marianne odpowiada: \u201eTak, na sw\u00f3j spos\u00f3b\u201d. \u201eDlaczego?\u201d \u2013 kontynuuje ch\u0142opak. \u201eBo by\u0142o to upokarzaj\u0105ce\u201d \u2013 wyznaje dziewczyna. \u201eJak Ci\u0119 traktowa\u0142em?\u201d \u2013 ci\u0105gnie Connell. \u201eTak, i \u017ce na to pozwoli\u0142am\u201d \u2013 ko\u0144czy Marianne.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d zatem tak ogromna popularno\u015b\u0107 serialu, kt\u00f3ry jest niebywale toksyczny? Du\u017ca w tym zas\u0142uga dziesi\u0105tek tysi\u0119cy sprzedanych egzemplarzy Normalnych ludzi<\/em>, w kt\u00f3rych zaczytuj\u0105 si\u0119 takie osobisto\u015bci jak by\u0142y prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych Barack Obama, jedna z najbardziej wp\u0142ywowych kobiet na \u015bwiecie, czyli Oprah Winfrey, czy \u201eg\u0142os swojego pokolenia\u201d, Lena Dunham. Warto jednocze\u015bnie zaznaczy\u0107, i\u017c adaptacja nie jest wiernym odzwierciedleniem powie\u015bci. Co paradoksalne, produkcji sprzyja\u0142 tak\u017ce czas premiery, przypadaj\u0105cy na pandemiczne zawirowania. Gdyby nie to, \u017ce wstrzymano wtedy prace nad najwi\u0119kszymi hitami, z Eufori\u0105 <\/em>(2019, HBO) czy Sex Education <\/em>(2019, Netflix) na czele, a jedyn\u0105 aktywno\u015bci\u0105 ludzko\u015bci w tamtym okresie (z drobnymi wyj\u0105tkami od regu\u0142y) by\u0142o przeklikiwanie kolejnych pozycji na platformach streamingowych, to \u015bmiem twierdzi\u0107, i\u017c dzie\u0142o Lenny\u2019ego Abrahamsona i Hettie Macdonald przemkn\u0119\u0142oby niezauwa\u017cenie. Dziwi r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce w erze fenomenalnie zrealizowanych pod wzgl\u0119dem operatorskim i wszechstronnie u\u015bwiadamiaj\u0105cych seriali, jak chocia\u017cby te wy\u017cej przeze mnie wspomniane, wci\u0105\u017c oferuje si\u0119 widzom twory pokroju Normalnych ludzi<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Sabina Tkacz<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hype rz\u0105dzi si\u0119 w\u0142asnymi prawami, jednak w przypadku Normalnych ludzi (2020), serialowej adaptacji powie\u015bci Sally Rooney, czyni wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do romantyzacji toksycznej mi\u0142o\u015bci i utrwalania szkodliwych wzorc\u00f3w relacji mi\u0119dzyludzkich. Od momentu premiery koprodukcja BBC Three i Hulu bije wszelkie rekordy ogl\u0105dalno\u015bci. Ju\u017c w pierwszym tygodniu emisji Normalni ludzie wygenerowali ponad 16,2 milion\u00f3w wy\u015bwietle\u0144 w serwisie BBC [\u2026]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wp_typography_post_enhancements_disabled":false,"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-384","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nr-44-bliskosc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=384"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":388,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/384\/revisions\/388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}