{"id":397,"date":"2025-03-23T23:12:17","date_gmt":"2025-03-23T22:12:17","guid":{"rendered":"https:\/\/16mm.com.pl\/?p=397"},"modified":"2025-03-23T23:12:17","modified_gmt":"2025-03-23T22:12:17","slug":"filmuje-cialo-w-oczekiwaniu-na-polepszenie-wywiad-z-domka-spytek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/2025\/03\/23\/filmuje-cialo-w-oczekiwaniu-na-polepszenie-wywiad-z-domka-spytek\/","title":{"rendered":"Filmuj\u0119 cia\u0142o w oczekiwaniu na polepszenie. Wywiad z Domk\u0105 Spytek"},"content":{"rendered":"\n
\"131632541_443390216659766_2346799609591932070_n\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Domka Spytek, Choroba czekania \u2013 dziennik przechodzenia przez Covid-19<\/em> (za zgod\u0105 autorki)<\/p>\n\n\n\n

W rozmowie z Domk\u0105 Spytek, autork\u0105 projektu Choroba czekania \u2013 dziennik przechodzenia przez Covid-19<\/em>, dotykamy mi\u0119dzy innymi temat\u00f3w: izolacji, introspekcji i intymno\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Emilia Kutrzeba: Opis #1<\/em> zaczynasz s\u0142owami \u201eNie broni\u0142am si\u0119, kiedy po mnie przyszed\u0142, podda\u0142am si\u0119 bez walki\u201d. Czy pomys\u0142 na projekt Choroba czekania \u2013 dziennik przechodzenia przez Covid-19<\/em> pojawi\u0142 si\u0119 w tym samym momencie, co choroba i izolacja, i czy wtedy w\u0142a\u015bnie postanowi\u0142a\u015b si\u0119 mu podda\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Domka Spytek:<\/strong> Decyzj\u0119 o rozpocz\u0119ciu dokumentacji choroby podj\u0119\u0142am po kilku dniach izolacji, gdy otrzyma\u0142am pozytywny wynik testu na Covid-19. By\u0142am \u015bwiadoma tego, \u017ce przez najbli\u017cszy czas nie b\u0119d\u0119 mia\u0142a si\u0142 ani mo\u017cliwo\u015bci, by wyj\u015b\u0107 z domu. Jako osoba, kt\u00f3ra na co dzie\u0144 rzadko znajduje czas na odpoczynek, nie potrafi\u0142am poradzi\u0107 sobie z bezczynno\u015bci\u0105 w trakcie choroby. My\u015bl\u0119, \u017ce by\u0142 to g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego pod\u0105\u017cy\u0142am za impulsem i spr\u00f3bowa\u0142am obr\u00f3ci\u0107 sw\u00f3j stan w co\u015b kreatywnego.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie cz\u0119sto s\u0142yszy si\u0119 has\u0142o \u201esytuacja jest dynamiczna\u201d. Twoje dwie najnowsze prace Choroba czekania<\/em> oraz Droga<\/em> s\u0105 reakcj\u0105 na aktualne wydarzenia. Chcia\u0142am zapyta\u0107, jak wygl\u0105da Tw\u00f3j proces tw\u00f3rczy? Czy dzia\u0142asz szybko, na zasadzie spontanicznej reakcji, czy mo\u017ce dajesz sobie czas na zdystansowanie si\u0119 do tematu, nad kt\u00f3rym chcesz pracowa\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W tym roku u\u015bwiadomi\u0142am sobie, \u017ce oba te podej\u015bcia odgrywaj\u0105 du\u017c\u0105 rol\u0119 w moim procesie tw\u00f3rczym. Najpierw jest impuls, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce dany temat staje si\u0119 dla mnie absolutnym priorytetem. Dopiero p\u00f3\u017aniej, gdy wykonam ju\u017c pierwszy ruch, daj\u0119 sobie czas na refleksj\u0119 i korekt\u0119 pewnych aspekt\u00f3w danej pracy. Choroba czekania<\/em> powstawa\u0142a dosy\u0107 szybko, ale wbrew pozorom mia\u0142am du\u017co czasu i przestrzeni, by pomy\u015ble\u0107, w jaki spos\u00f3b finalnie przedstawi\u0119 ten reporta\u017c. Z pocz\u0105tku planowa\u0142am wykona\u0107 wideo, wszystkie kadry s\u0105 zatem klatkami z film\u00f3w nakr\u0119conych w domu. Po czasie uzna\u0142am, \u017ce zapiski i kadry spe\u0142niaj\u0105 moje oczekiwania.<\/p>\n\n\n\n

Na Twojej stronie mo\u017cna zobaczy\u0107 kadry z filmu oraz zapiski z dziennika. Dlaczego zdecydowa\u0142a\u015b si\u0119 na zestawienie dw\u00f3ch medi\u00f3w? Czy dziennik i wideo mog\u0142yby dzia\u0142a\u0107 osobno, czy widzisz w nich uzasadnienie tylko wtedy, kiedy s\u0105 razem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Odk\u0105d pami\u0119tam, pisz\u0119. Jest to dla mnie czynno\u015b\u0107, kt\u00f3rej potrzebuj\u0119 jak oddychania. Niezale\u017cnie od tego, czy jestem zdrowa, czy chora, regularnie prowadz\u0119 dziennik. W przypadku Choroby czekania<\/em> chcia\u0142am podzieli\u0107 si\u0119 nim ze \u015bwiatem i s\u0105dzi\u0142am, \u017ce uzupe\u0142nia wybrane przeze mnie kadry. Wynika\u0142o to ze szczero\u015bci, kt\u00f3r\u0105 kierowa\u0142am si\u0119 w pracy, ch\u0119ci pokazania jak choroba wygl\u0105da z zewn\u0105trz, a w jaki spos\u00f3b oddzia\u0142uje na mnie w \u015brodku. Nie s\u0105dz\u0119, aby jedno mog\u0142o funkcjonowa\u0107 bez drugiego.<\/p>\n\n\n\n

W Twoim projekcie dostrzegam pokrewie\u0144stwo z ksi\u0105\u017ck\u0105 Mi\u0119cho <\/em>Anety \u017bukowskiej, artystki performatywnej i pisarki. Co sprawi\u0142o, \u017ce poczu\u0142a\u015b potrzeb\u0119 tworzenia w trakcie przymusowej izolacji i przechodzenia przez Covid-19? Nadmieni\u0119, \u017ce Aneta \u017bukowska w swojej ksi\u0105\u017cce r\u00f3wnie\u017c wspomina publikacj\u0119 Susan Sontag Choroba jako metafora<\/em>. Dlaczego Ty zdecydowa\u0142a\u015b si\u0119 si\u0119gn\u0105\u0107 po t\u0119 lektur\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Od kilku lat jestem du\u017c\u0105 fank\u0105 Susan Sontag. Zupe\u0142nym przypadkiem poprosi\u0142am mojego przyjaciela, by po\u017cyczy\u0142 mi ksi\u0105\u017ck\u0119 Choroba jako metafora<\/em>. Nie przypuszcza\u0142am jednak, \u017ce si\u0119gn\u0119 po ni\u0105 dopiero, gdy sama zachoruj\u0119. Oczywi\u015bcie refleksje Sontag dotycz\u0105 postrzegania w kulturze i spo\u0142ecze\u0144stwie chor\u00f3b takich jak gru\u017alica i rak. Sp\u0119dziwszy tak du\u017co czasu w izolacji, zacz\u0119\u0142am si\u0119 jednak zastanawia\u0107, jak odebra\u0142aby to, z czym w tym roku zmaga si\u0119 ca\u0142y \u015bwiat. W\u0105tek choroby cz\u0119sto pojawia si\u0119 w tw\u00f3rczo\u015bci kobiet. Znajdujemy go nie tylko w pracach Sontag czy \u017bukowskiej, ale i u Kozyry czy Szapocznikow.<\/p>\n\n\n\n

\u201eCa\u0142e cia\u0142o mnie boli, ale filmuj\u0119 je w oczekiwaniu na polepszenie\u201d. Zwracasz uwag\u0119 na fizyczno\u015b\u0107, piszesz o tym, jak trudne s\u0105 spacery, najmniejzsza aktywno\u015b\u0107 utrudnia oddychanie. Pokazujesz si\u0119 z kablami pod\u0142\u0105czonymi do cia\u0142a. Czy rejestracja w\u0142asnego cia\u0142a by\u0142a r\u00f3wnoczesna z pisaniem dziennika? Je\u017celi tak, czy wi\u0105za\u0142a si\u0119 z du\u017cym wysi\u0142kiem? G\u0142\u00f3wnie widzimy inscenizowany autoportret \u2013 mog\u0142aby\u015b zdradzi\u0107 kulisy jego powstawania, ilo\u015b\u0107 wykonanych pr\u00f3b, zanim osi\u0105gn\u0119\u0142a\u015b rezultat, o kt\u00f3ry Ci chodzi\u0142o?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie by\u0142o pr\u00f3b i przygotowa\u0144. Ustawienie kamery na biurku czy podpi\u0119cie aparatu do statywu, kt\u00f3rym mo\u017cna \u0142atwo manewrowa\u0107 w obr\u0119bie pokoju, nie wymaga zbyt wielkiego wysi\u0142ku fizycznego. Na samym pocz\u0105tku zdecydowa\u0142am, \u017ce Choroba czekania<\/em> b\u0119dzie jak najmniej inscenizowana, \u017ce ma by\u0107 bardzo surow\u0105 prac\u0105 przedstawiaj\u0105c\u0105 jak wygl\u0105da moja rzeczywisto\u015b\u0107. Ta decyzja sprawi\u0142a, \u017ce kwestie takie jak \u015bwiat\u0142o czy kompozycja, kt\u00f3re w przypadku innego projektu by\u0142yby dla mnie nie do zaakceptowania, tutaj sprawdzi\u0142y si\u0119 idealnie, by\u0142y po prostu prawdziwe. Podobnie jak notatki powstaj\u0105ce na bie\u017c\u0105co o r\u00f3\u017cnych porach dnia i nocy.<\/p>\n\n\n\n

\"131890738_754726708781179_4831118028448127973_n\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Domka Spytek, Choroba czekania \u2013 dziennik przechodzenia przez Covid-19<\/em> (za zgod\u0105 autorki)<\/p>\n\n\n\n

Dziennik prowadzony jest lakonicznie, czasem ograniczasz si\u0119 tylko do pojedynczych wyraz\u00f3w. Piszesz: \u201eNie wiem, czy da si\u0119 o tym pisa\u0107 inaczej jak tylko suchymi faktami\u201d. Czy mia\u0142 na to wp\u0142yw brak si\u0142, czy upatrujesz przyczyny gdzie indziej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pisanie w ten spos\u00f3b by\u0142o dla mnie nowo\u015bci\u0105. Na og\u00f3\u0142 pisz\u0119 du\u017co, bardziej refleksyjnie ni\u017c rzeczowo. W trakcie izolacji skupi\u0142am si\u0119 na tym, co dzieje si\u0119 z moim cia\u0142em. Brak si\u0142 fizycznych zdecydowanie wp\u0142yn\u0105\u0142 na to, w jaki spos\u00f3b prowadzi\u0142am dziennik.<\/p>\n\n\n\n

W kontek\u015bcie prac artystek i artyst\u00f3w czerpi\u0105cych inspiracj\u0119 z w\u0105tk\u00f3w osobistych czy autobiograficznych cz\u0119sto pada epitet \u201esztuka autoterapeutyczna\u201d. Jaki jest Tw\u00f3j stosunek do tego okre\u015blenia? Czy uwa\u017casz, \u017ce artystka lub artysta tworz\u0105c, mo\u017ce jednocze\u015bnie przechodzi\u0107 terapi\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Opowiadanie swojej historii za pomoc\u0105 sztuki nie jest niczym nowym. My\u015bl\u0119, \u017ce dla wielu wra\u017cliwych i kreatywnych os\u00f3b jest to spos\u00f3b na radzenie sobie z tym, co ich dotyka. Dopiero na pierwszym roku studi\u00f3w magisterskich dotar\u0142o do mnie, \u017ce i ja pod\u0105\u017cam t\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105. W wielu przypadkach osobiste historie nap\u0119dza\u0142y moj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107. Nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby by\u0142o w tym cokolwiek wstydliwego, wr\u0119cz przeciwnie \u2013 uwa\u017cam, \u017ce gdy tworzymy co\u015b opartego na w\u0142asnych do\u015bwiadczeniach ma to jeszcze wi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107, bo mo\u017ce wzbudzi\u0107 empati\u0119, kt\u00f3rej w dzisiejszych czasach wszyscy potrzebujemy.<\/p>\n\n\n\n

Podczas ogl\u0105dania Twoich prac pomy\u015bla\u0142am o wideo Zuzanny Janin Widzia\u0142am swoj\u0105 \u015bmier\u0107<\/em>. Artystka nakr\u0119ci\u0142a inscenizowan\u0105 ceremoni\u0119 swojego pogrzebu, ustawiaj\u0105c siebie mi\u0119dzy cz\u0142onkami rodziny, kt\u00f3rzy obserwowali wydarzenie. Pracujesz nad tematem, kt\u00f3ry dotyka problemu \u015bmierci. Jednak powolny up\u0142yw czasu, podkre\u015blony przez ci\u0105g\u0142e czekanie, sugeruje nadziej\u0119 na powr\u00f3t do zdrowia. Zastanawia\u0142am si\u0119, czy istniej\u0105 dla Ciebie tematy, kt\u00f3rych nie chcia\u0142aby\u015b w og\u00f3le porusza\u0107 w swojej pracy tw\u00f3rczej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119kuj\u0119, \u017ce przytoczy\u0142a\u015b ten przyk\u0142ad. Uwa\u017cam prac\u0119 Janin za bardzo ciekaw\u0105. Tematy, kt\u00f3re poruszam to takie, o kt\u00f3rych na og\u00f3\u0142 ludzie ze sob\u0105 nie rozmawiaj\u0105. Projektowa\u0142am rzeczy zwi\u0105zane z \u017ca\u0142ob\u0105, zaburzeniami od\u017cywiania, stereotypami zwi\u0105zanymi z p\u0142ci\u0105. W najwa\u017cniejszych moich pracach pojawia si\u0119 kwestia edukacji seksualnej i aborcji. Niezale\u017cnie od tematu, jaki w danej chwili poruszam, zawsz\u0119 mam nadziej\u0119 na to, \u017ce uda mi si\u0119 go cho\u0107 odrobin\u0119 odczarowa\u0107. Nie lubi\u0119 stygmatyzacji, nie ma zatem tematu, kt\u00f3rego nie chcia\u0142abym si\u0119 podj\u0105\u0107. S\u0105 natomiast takie, do kt\u00f3rych chc\u0119 jeszcze dojrze\u0107.<\/p>\n\n\n\n

My\u015blisz, \u017ce w sztuce, kt\u00f3ra odnosi si\u0119 do prywatnych historii autorki lub autora, powinno si\u0119 szuka\u0107 granic i stawia\u0107 je, czy wr\u0119cz przeciwnie? Czy kiedy Ty bierzesz na warsztat intymn\u0105 histori\u0119, zadajesz sobie pytanie, ile tak naprawd\u0119 chcesz zdradzi\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Impuls zawsze podpowiada mi, \u017ceby p\u00f3j\u015b\u0107 na ca\u0142o\u015b\u0107. Gdy przychodzi jednak moment refleksji, dociera do mnie, \u017ce zdradzaj\u0105c ca\u0142\u0105 histori\u0119, nie mamy ju\u017c \u017cadnej kontroli nad tym, co si\u0119 z ni\u0105 stanie w przysz\u0142o\u015bci. Wypowiedzianych s\u0142\u00f3w nie mo\u017cna cofn\u0105\u0107. Dlatego lubi\u0119 dawa\u0107 sobie przestrze\u0144 do dojrzewania, odkrywa\u0107 si\u0119 przed \u015bwiatem powoli, w moim w\u0142asnym tempie. My\u015bl\u0119, \u017ce p\u00f3ki tworzymy tak, jak czujemy, wszystko jest na miejscu.<\/p>\n\n\n\n

Wyznaczony termin izolacji min\u0105\u0142, powoli powraca zdrowie\u2026 Jaki jest teraz Tw\u00f3j stosunek do tej pracy? Spodziewa\u0142a\u015b si\u0119 takiego zako\u0144czenia i czy w og\u00f3le o nim my\u015bla\u0142a\u015b w trakcie realizowania projektu? Jak d\u0142ugo tematy, nad kt\u00f3rymi pracujesz, zostaj\u0105 z Tob\u0105 i czy ten projekt uwa\u017casz  za zamkni\u0119ty?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Uwa\u017cam Chorob\u0119 czekania<\/em> za zako\u0144czon\u0105. Samo czekanie jednak nadal mi towarzyszy, poniewa\u017c miewam jeszcze s\u0142absze dni. W trakcie realizacji pracy nie my\u015bl\u0119 o zako\u0144czeniu, ono po prostu przychodzi i albo intuicyjnie czuj\u0119, \u017ce jest takie, jak powinno by\u0107, albo nanosz\u0119 poprawki. To dotyczy ka\u017cdego z realizowanych przeze mnie projekt\u00f3w. S\u0105 jednak tematy, kt\u00f3re zdecydowa\u0142am si\u0119 zostawi\u0107 otwarte \u2013 mowa tu o moich pracach zwi\u0105zanych z edukacj\u0105 seksualn\u0105 czy aborcj\u0105. To projekty, nad kt\u00f3rymi od kilku lat nieustannie pracuj\u0119 i po\u015bwi\u0119cam si\u0119 im najbardziej.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie poznajemy wiele anonimowych historii. Zastanawiam si\u0119, jak odbiorcy przyjmuj\u0105 teraz czyj\u0105\u015b opowie\u015b\u0107, czy maj\u0105 jeszcze miejsce na cudze emocje. My\u015blisz, \u017ce w dobie dzisiejszych wydarze\u0144 potrzebne s\u0105 wypowiedzi artystyczne, kt\u00f3re podejmuj\u0105 w\u0105tki introspektywne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po opublikowaniu Choroby czekania<\/em> dosta\u0142am wiele wiadomo\u015bci od ludzi, kt\u00f3rzy uznali t\u0119 prac\u0119 za bardzo potrzebn\u0105. My\u015bl\u0119, \u017ce gdyby pierwszoosobowa narracja nie pojawia\u0142a si\u0119 w sztuce, du\u017co trudniej by\u0142oby nam uto\u017csamia\u0107 si\u0119 z tym, co widzimy. Dzi\u0119ki ustawieniu w pozycji \u015bwiadka czyich\u015b historii, \u0142atwiej jest nam zrozumie\u0107 dan\u0105 sytuacj\u0119 i mo\u017ce \u0142atwiej poczu\u0107, \u017ce dany problem nie jest a\u017c tak odleg\u0142y\u2026<\/p>\n\n\n\n

Domka Spytek <\/strong>\u2013 absolwentka Wydzia\u0142u Sztuki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, gdzie studiowa\u0142a na kierunku Wzornictwo. W swoich pracach porusza wa\u017cne tematy spo\u0142eczne, takie jak edukacja seksualna, feminizm, gender. Obecnie realizuje studia II stopnia na kierunku Design w Konstfack University of Arts w Sztokholmie. Wi\u0119cej prac artystki mo\u017cna zobaczy\u0107 na jej stronie internetowej www.domkaspytek.com<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Domka Spytek, Choroba czekania \u2013 dziennik przechodzenia przez Covid-19 (za zgod\u0105 autorki) W rozmowie z Domk\u0105 Spytek, autork\u0105 projektu Choroba czekania \u2013 dziennik przechodzenia przez Covid-19, dotykamy mi\u0119dzy innymi temat\u00f3w: izolacji, introspekcji i intymno\u015bci. Emilia Kutrzeba: Opis #1 zaczynasz s\u0142owami \u201eNie broni\u0142am si\u0119, kiedy po mnie przyszed\u0142, podda\u0142am si\u0119 bez walki\u201d. Czy pomys\u0142 na projekt Choroba czekania [\u2026]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wp_typography_post_enhancements_disabled":false,"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-397","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nr-43-bilans"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/397","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=397"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":398,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/397\/revisions\/398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}