{"id":399,"date":"2025-03-23T23:14:14","date_gmt":"2025-03-23T22:14:14","guid":{"rendered":"https:\/\/16mm.com.pl\/?p=399"},"modified":"2025-03-23T23:14:14","modified_gmt":"2025-03-23T22:14:14","slug":"y2k-oniec-swiata-rozmowa-z-daria-godyn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/2025\/03\/23\/y2k-oniec-swiata-rozmowa-z-daria-godyn\/","title":{"rendered":"Y2K-oniec \u015bwiata. Rozmowa z Dari\u0105 Gody\u0144"},"content":{"rendered":"\n
\"131758008_843229189812070_5769246459060096247_n\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Millenium \u2013 <\/em>zdj\u0119cie u\u017cyte za zgod\u0105 Darii Gody\u0144<\/p>\n\n\n\n

Rozmowa z Dari\u0105 Gody\u0144, artystk\u0105 wizualn\u0105 i autork\u0105 filmu animowanego Millenium <\/em>(2020), kt\u00f3ry by\u0142 prezentowany na tegorocznym Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Filmowym Nowe Horyzonty.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Emilia Kutrzeba: Tematem numeru \u201e16mm\u201d jest bilans i tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce t\u0142em dla Twojej animacji jest koniec roku. Zreszt\u0105 nie byle jaki koniec, poniewa\u017c chodzi o rok 1999 \u2013 koniec epoki. Bohater\u00f3w dr\u0119czy paranoja i towarzyszy im niepok\u00f3j. Atmosfer\u0119 buduje l\u0119k o niepewn\u0105 albo nawet niewiadom\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Co sprawi\u0142o, \u017ce te problemy sta\u0142y si\u0119 dla Ciebie interesuj\u0105ce i sprowokowa\u0142y Ci\u0119 do wypowiedzi artystycznej na ich temat?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Daria Gody\u0144:<\/strong> W zasadzie we wszystkich moich filmach pojawiaj\u0105 si\u0119 raczej negatywne, trudne emocje, wywo\u0142ane l\u0119kami r\u00f3\u017cnego pochodzenia. Wydaje mi si\u0119, \u017ce jest to jaki\u015b m\u00f3j spos\u00f3b na przepracowanie pewnych wydarze\u0144 i odczu\u0107, jakie one wywo\u0142a\u0142y. Co\u015b w rodzaju autoterapii. Pracuj\u0105c nad scenariuszem mia\u0142am w g\u0142owie flashback z dzieci\u0144stwa. W kinach pojawi\u0142a si\u0119 animacja Kometa nad dolin\u0105 Mumink\u00f3w <\/em>(re\u017c. H. Sait\u014d, M. Kojima); sprawdzi\u0142am daty i faktycznie premiera \u015bwiatowa mia\u0142a miejsce w sierpniu 1992 roku, a w Polsce w sierpniu 1999 roku, wi\u0119c to raczej nie konfabulacja wynikaj\u0105ca z nietrwa\u0142ej struktury pami\u0119ci. Zawsze lubi\u0142am Muminki, wi\u0119c uprosi\u0142am rodzic\u00f3w, \u017ceby zabrali mnie do kina \u2013 mia\u0142am w\u00f3wczas siedem lat. Po obejrzeniu animacji sama wpad\u0142am w lekko paranoidalne zachowania, ba\u0142am si\u0119 wychodzi\u0107 z domu. My\u015bl\u0119, \u017ce silne emocje jakie wywo\u0142a\u0142 we mnie ten film, spot\u0119gowane dodatkowo pods\u0142uchanymi rozmowami doros\u0142ych, sprawi\u0142y, \u017ce zapami\u0119ta\u0142am tamte wydarzenia.<\/p>\n\n\n\n

Przyznam, \u017ce stany emocjonalne towarzysz\u0105ce g\u0142\u00f3wnemu bohaterowi dostrzegam r\u00f3wnie\u017c w czasach wsp\u00f3\u0142czesnych. Czy my\u015bla\u0142a\u015b o tym w ten spos\u00f3b?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tak, zdecydowanie. Emocje zwi\u0105zane z nadchodz\u0105cym potencjalnym ko\u0144cem \u015bwiata czy og\u00f3lnie ko\u0144cem istnienia towarzyszy\u0142y cz\u0142owiekowi od zawsze. Poczynaj\u0105c od faktu, i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 religii na \u015bwiecie mia\u0142a swoje apokaliptyczne przypowie\u015bci, przez niezliczone przepowiednie ko\u0144ca \u015bwiata z najr\u00f3\u017cniejszych przyczyn: w 1999 roku przez millennial bug<\/em>, w 2012 \u2013 koniec kalendarza Maj\u00f3w, przepowiednie Nostradamusa, et cetera. Opr\u00f3cz tego bardziej realne zagro\u017cenia, takie jak widmo wojny nuklearnej w czasie II wojny \u015bwiatowej czy katastrofa klimatyczna, kt\u00f3rej skutki zaczynaj\u0105 by\u0107 odczuwalne ju\u017c teraz. O ile wszelkiego rodzaju \u201enag\u0142e\u201d katastrofy szybko rozwi\u0105zuj\u0105 spraw\u0119, tak obecnie w zwi\u0105zku z ocieplaniem si\u0119 klimatu jeste\u015bmy w zasadzie skazani na powolne cierpienie, a taka perspektywa wydaje si\u0119  jeszcze gorsza od uderzenia komety o ziemi\u0119. My\u015bl\u0119, \u017ce problemem dzisiejszych czas\u00f3w jest te\u017c fakt, \u017ce jeste\u015bmy \u201eprzebod\u017acowani\u201d. Mo\u017cliwo\u015bci, jakie niesie za sob\u0105 internet, zam\u0119t informacyjny czy niezliczona ilo\u015b\u0107 teorii spiskowych sprawiaj\u0105, \u017ce paranoiczny l\u0119k sta\u0142 si\u0119 chorob\u0105 cywilizacyjn\u0105, kt\u00f3ra powoli nas zabija.<\/p>\n\n\n\n

Tworzenie animacji to bardzo czasoch\u0142onne zaj\u0119cie. Jak d\u0142ugo trwa\u0142a praca nad Millenium<\/em> i czy towarzyszy\u0142o Ci przy niej wi\u0119cej os\u00f3b? Jak wspominasz proces tw\u00f3rczy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nad scenariuszem oraz projektami postaci pracowa\u0142am w trakcie mojego urlopu macierzy\u0144skiego\/dzieka\u0144skiego. Zaj\u0119\u0142o mi to sporo czasu, bo  oko\u0142o roku. Wynika\u0142o to nie tylko z faktu, \u017ce zosta\u0142am mam\u0105 i musia\u0142am si\u0119 nauczy\u0107 pracowa\u0107 z dzieckiem w jednej r\u0119ce, a z pi\u00f3rkiem do tabletu w drugiej, ale te\u017c z faktu, \u017ce Millenium <\/em>by\u0142o pierwszym moim filmem z prawdziw\u0105 fabu\u0142\u0105 i ci\u0105giem przyczynowo-skutkowym. Punktem wyj\u015bcia by\u0142o kino noir i stworzenie jakiej\u015b kryminalnej historii, co  okaza\u0142o si\u0119 ogromnym wyzwaniem. Samo animowanie zaj\u0119\u0142o mi nieca\u0142y rok.<\/p>\n\n\n\n

Ogromn\u0105 pomoc\u0105 i wyrozumia\u0142o\u015bci\u0105 w ca\u0142ym tym procesie obdarzy\u0142 mnie m\u00f3j promotor dr hab. prof. ASP Robert Sowa oraz asystenci z pracowni filmu animowanego, przyjaciele i rodzina, z kt\u00f3rymi ci\u0105gle konsultowa\u0142am poszczeg\u00f3lne w\u0105tki. Tak to jest z prac\u0105 nad animacj\u0105 \u2013 zajmuje tyle czasu, \u017ce czasem ju\u017c nie wiesz, czy to, co robisz, ma sens. Oczywi\u015bcie musz\u0119 r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107 o moim dream teamie<\/em> do spraw d\u017awi\u0119ku i muzyki, bez kt\u00f3rego Millenium <\/em>nie wpasowa\u0142oby si\u0119 tak dobrze w stylistyk\u0119 kina noir. W jego sk\u0142ad wchodz\u0105: kompozytor Micha\u0142 Papara, kt\u00f3rego torturowa\u0142am muzyk\u0105 disco-polo, oraz Piotr Madej odpowiedzialny za ud\u017awi\u0119kowienie i sound design<\/em>. Wspaniali profesjonali\u015bci i pasjonaci, kt\u00f3rym jestem bardzo wdzi\u0119czna za ogromny wk\u0142ad w ten film.<\/p>\n\n\n\n

Rolety, przez kt\u00f3re ledwo prze\u015bwituje \u015bwiat\u0142o, bary i podejrzane typki, miasto noc\u0105, zagadka, p\u0142aszcz i okulary, posta\u0107 rasowego bossa \u2013 tak jak wspomnia\u0142a\u015b, w animacji wida\u0107 sporo element\u00f3w w\u0142a\u015bciwych dla stylu kina noir. Dlaczego wykorzysta\u0142a\u015b te motywy? Czy ten nurt jest dla ciebie szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tak, jestem totaln\u0105 fank\u0105 kina noir, chocia\u017c jego histori\u0119 i korzenie zg\u0142\u0119bi\u0142am dopiero pracuj\u0105c nad filmem oraz pisz\u0105c prac\u0119 magistersk\u0105 na ten temat. Zawsze lubi\u0142am kino gangsterskie, czarny humor, w gimnazjum katowa\u0142am wszystkie filmy Quentina Tarantino. W kinie noir zafascynowa\u0142o mnie to, \u017ce pod przykrywk\u0105 kryminalnej intrygi, filmy z tego nurtu opowiadaj\u0105 o spo\u0142ecznych czy psychologicznych problemach. Niewa\u017cne jest rozwi\u0105zanie zagadki i poznanie odpowiedzi, ale fabu\u0142a, decyzje, rozterki moralne bohatera. Postacie nie s\u0105 z natury ca\u0142kowicie z\u0142e czy dobre \u2013 ich charaktery maj\u0105 wszystkie odcienie szaro\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

A czy masz sw\u00f3j ulubiony film noir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

To jest trudne pytanie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 film\u00f3w, na kt\u00f3rych si\u0119 \u201ewychowa\u0142am\u201d nale\u017cy ju\u017c do nurtu neo-noir, na przyk\u0142ad: \u0141owca android\u00f3w <\/em>(1982,R. Scott), Chinatown <\/em>(1974,. R. Pola\u0144ski), Blue Velvet <\/em>(1986, D. Lynch), Fargo <\/em>(1996, E. i J. Coen), Fight Club <\/em>(1999,. D Fincher). Jednak jest jeden film noir, kt\u00f3ry rozwali\u0142 m\u00f3j m\u00f3zg na kawa\u0142ki \u2013 Alphaville<\/em> (1965) w re\u017cyserii Jean-Luca Godarda.<\/p>\n\n\n\n

Film jest po\u0142\u0105czeniem noir oraz science fiction. Podejmuje wci\u0105\u017c aktualn\u0105 tematyk\u0119, pokazuj\u0105c opresyjny system, kt\u00f3ry odmawia spo\u0142ecze\u0144stwu mo\u017cliwo\u015bci odczuwania. \u0179r\u00f3d\u0142em wiedzy mieszka\u0144c\u00f3w jest bowiem ksi\u0119ga, z kt\u00f3rej na bie\u017c\u0105co s\u0105 wykre\u015blane s\u0142owa takie jak \u201emi\u0142o\u015b\u0107\u201d czy \u201ewsp\u00f3\u0142czucie\u201d. Jest tam bardzo zaskakuj\u0105ca scena na basenie; my\u015blimy, \u017ce odbywa si\u0119 w niej pokaz p\u0142ywania synchronicznego, jednak w rzeczywisto\u015bci  to scena re\u017cimowej egzekucji na rebeliantach. Ka\u017cdy kadr wygl\u0105da jak dzie\u0142o sztuki. Prawie wszystkie sceny Alphaville<\/em>  kr\u0119cono noc\u0105 w Pary\u017cu, jednak lokacje  dobrano w tak wysmakowany spos\u00f3b, \u017ce ci\u0119\u017cko tak naprawd\u0119 to odgadn\u0105\u0107. Architektura, o\u015bwietlenie \u2013 wszystko  sprawia, \u017ce bez dodatkowej scenografii kupujemy t\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 z innej galaktyki. Film  zachwyca pod  wieloma wzgl\u0119dami. Serdecznie polecam!<\/p>\n\n\n\n

W temacie kina chcia\u0142abym zapyta\u0107, dlaczego zdecydowa\u0142a\u015b si\u0119 na opowiedzenie tej historii w medium animacji. Czy widzisz w tym medium wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci wyrazu, kt\u00f3rych nie daje Ci film?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W animacji fascynuje mnie to, \u017ce mo\u017cna wiele historii opowiedzie\u0107 w spos\u00f3b metaforyczny, dobiera\u0107 materia\u0142 i technik\u0119 animacji w zale\u017cno\u015bci od opowiadanej historii. Nie mam tutaj \u017cadnych ogranicze\u0144. W  poprzednim filmie Smakosz<\/em> (2017) animowa\u0142am smalec, poniewa\u017c okaza\u0142 si\u0119 najlepiej \u201ewsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cym\u201d materia\u0142em, oddaj\u0105cym dodatkowo sens danej sceny. Jestem te\u017c typem animatora, kt\u00f3ry nie wi\u0105\u017ce si\u0119 na dobre z jedn\u0105 stylistyk\u0105. Dla mnie to temat determinuje wyb\u00f3r materia\u0142u i techniki pracy, kt\u00f3ra ma r\u00f3wnie\u017c znaczenie symboliczne.<\/p>\n\n\n\n

Poza tym czasami mam wra\u017cenie (na szcz\u0119\u015bcie coraz rzadziej), \u017ce film animowany \u2013 szczeg\u00f3lnie kr\u00f3tkometra\u017cowy \u2013  traktuje si\u0119 jako co\u015b  mniej spektakularnego ni\u017c film sam w sobie. Kompletnie tego nie rozumiem, bo w moim odczuciu du\u017co trudniej  stworzy\u0107 kr\u00f3tk\u0105, skondensowan\u0105 form\u0119, kt\u00f3ra potrafi przekaza\u0107 esencj\u0119 problemu, sens historii. Filmy animowane z uwagi na wielowarstwow\u0105 struktur\u0119, zastosowan\u0105 technik\u0119 czy specyficzn\u0105 narracj\u0119 s\u0105 cz\u0119sto bardziej wymagaj\u0105ce w odbiorze, szczeg\u00f3lnie gdy podczas festiwalu dostajemy ca\u0142y zestaw takich historii; przyznam, \u017ce sama czasami mam problem z tym, \u017ceby pozosta\u0107 w skupieniu podczas ogl\u0105dania d\u0142u\u017cszego zestawu animacji. Niemniej jednak trafiaj\u0105 si\u0119  pozycje, kt\u00f3re zostaj\u0105 w g\u0142owie na bardzo d\u0142ugi czas.<\/p>\n\n\n\n

\"131892866_1087397981674121_1296594131641035147_n\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Kiedy ogl\u0105da\u0142am Millenium<\/em>, zwr\u00f3ci\u0142am uwag\u0119 na posta\u0107 Maryjki. Pami\u0119tam, \u017ce w latach 90. mia\u0142am w domu podobn\u0105. Pojawia\u0142a si\u0119 na stole w okresie \u015bwi\u0105tecznym i, wype\u0142niona wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105, zwiastowa\u0142a kolejny rok. Figurk\u0119 z Twojej animacji pozwoli\u0142am sobie nazwa\u0107 \u201eMaryjka, wersja 2000\u201d \u2013 targowa, fa\u0142szywa nadzieja, dodawana gratis na zapowiadaj\u0105ce si\u0119 niepewnie czasy. Wabi\u0105ca i hipnotyzuj\u0105ca swoim przera\u017caj\u0105cym wyrazem twarzy. A Ty o czym my\u015bla\u0142a\u015b, wykorzystuj\u0105c ten motyw?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Powiem Ci tak: jestem niepoprawn\u0105 fank\u0105 dewocjonali\u00f3w i cz\u0119stym go\u015bciem pchlich targ\u00f3w. Polski folklor zwi\u0105zany z religi\u0105 totalnie mnie rozczula. Moja babcia te\u017c mia\u0142a swoj\u0105 Maryjk\u0119, z dodatkow\u0105 supermoc\u0105: \u015bwieci\u0142a w ciemno\u015bci. Pami\u0119tam, \u017ce zawsze, gdy u niej nocowa\u0142am, nie mog\u0142am spa\u0107, bo mia\u0142am w polu widzenia ten zielony blask. By\u0107 mo\u017ce st\u0105d ten creepy<\/em>, archaiczny u\u015bmiech. Jak wspomnia\u0142am, uwielbiam czarny humor, dlatego podobaj\u0105 mi si\u0119 zestawienia tego typu. Tak jak powiedzia\u0142a\u015b, znaczeniowo \u201eMaryjka 2000 z targu\u201d wi\u0105\u017ce si\u0119 w pewnym sensie z fa\u0142szyw\u0105 nadziej\u0105, ale jednak nadziej\u0105. Z kolei personifikacja tej figurki, czyli ju\u017c w\u0142a\u015bciwa Maryjka, jest symbolem czu\u0142o\u015bci. Przynosi ulg\u0119 bohaterowi, kt\u00f3ry mo\u017ce w ko\u0144cu odpocz\u0105\u0107 w jej ramionach. Nie jestem osob\u0105 wierz\u0105c\u0105, jednak zawsze czu\u0142am sympati\u0119 do jej osoby. My\u015bl\u0119, \u017ce posta\u0107 Matki Boskiej ma bardzo du\u017cy potencja\u0142, je\u017celi chodzi o wyznawc\u00f3w i wielbicieli \u2013 wydaje si\u0119  bardziej przyst\u0119pna od wa\u017cnych m\u0119\u017cczyzn tam na g\u00f3rze, bardziej ludzka, kobieca, jak dobra matka, kt\u00f3ra zawsze nas wys\u0142ucha. Przynajmniej ja tak j\u0105 odbieram.<\/p>\n\n\n\n

Przy pierwszej odpowiedzi, ale te\u017c w jednym z innych wywiad\u00f3w, odnios\u0142a\u015b si\u0119 do filmu Kometa nad Dolin\u0105 Mumink\u00f3w<\/em> z 1992 roku i do wspomnienia o tej animacji, kt\u00f3re wr\u00f3ci\u0142o przy pracy nad Millenium<\/em>. No w\u0142a\u015bnie, lata 90. to okres Twojego dzieci\u0144stwa. Jak wtedy odbiera\u0142a\u015b otaczaj\u0105c\u0105 Ci\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107? Czy faktycznie odczuwa\u0142a\u015b strach, czy mo\u017ce sta\u0142 si\u0119 on dla Ciebie zrozumia\u0142y, mo\u017ce fascynuj\u0105cy, dopiero z perspektywy czasu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tak jak m\u00f3wi\u0142am na pocz\u0105tku,  silne wspomnienie z tamtego czasu zadzia\u0142a\u0142o na mnie na tyle mocno, \u017ce w zasadzie dopiero teraz jestem w stanie z niego czerpa\u0107. Nie posiadam wielu wspomnie\u0144 z okresu dzieci\u0144stwa, a niekt\u00f3re s\u0105 zamazane, pourywane. Pami\u0119tam, \u017ce dla mnie ta rzeczywisto\u015b\u0107 by\u0142a beztroska \u2013 mieszka\u0142am na blokowisku, sp\u0119dza\u0142am ca\u0142e dnie z innymi dzieciakami NA POLU, mia\u0142am furbiego, karmi\u0142am swojego tamagotchi i s\u0142ucha\u0142am Backstreet Boys. Wspominam lata 90. z wielk\u0105 sympati\u0105 w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki tym flashbackom, kt\u00f3re czasami powracaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Po seansie pomy\u015bla\u0142am o ksi\u0105\u017cce Olgi Drendy Duchologia polska \u2013 rzeczy i ludzie w czasach transformacji<\/em>, w kt\u00f3rej pisze \u201eZda\u0142am sobie spraw\u0119, \u017ce wspomnienia z lat 80. i 90. s\u0105 pe\u0142ne zak\u0142\u00f3ce\u0144. Taka jest oczywi\u015bcie sama ich natura, sk\u0142onna do fa\u0142szerstw i zmy\u0142ek \u2013 ale dlaczego w pokoleniowej pami\u0119ci siedzi tak wiele nap\u0119dzanej technologi\u0105 grozy?\u201d. Ten fragment bardzo skojarzy\u0142 mi si\u0119 z Millenium<\/em>, te\u017c na gruncie estetycznym. Na przyk\u0142ad widz\u0119 wspomniane zak\u0142\u00f3cenia w zastosowaniu efektu za\u015bnie\u017conego odbiornika, ale te\u017c fa\u0142szerstwa i zmy\u0142ki \u2013 mamy przecie\u017c plot twist fabularny. Co lub kto by\u0142 Twoim \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji i informacji, kt\u00f3re pozwoli\u0142y Ci na oddanie klimatu ko\u0144ca lat 90.? By\u0107 mo\u017ce rozmawia\u0142a\u015b na ten temat z rodzicami. Czy oni uto\u017csamiaj\u0105 si\u0119 z l\u0119kiem przed ko\u0144cem epoki przedstawionym w Millenium<\/em>?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pracuj\u0105c nad prac\u0105 dyplomow\u0105 trafi\u0142am na interesuj\u0105cy artyku\u0142 autorstwa Olgi Drendy, pod tytu\u0142em: Apokalipsa, kt\u00f3rej nie by\u0142o. Czego bali\u015bmy si\u0119 w sylwestra 1999?<\/em>, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 bardzo inspiruj\u0105cy i pomocny w tej kwestii.  Stara\u0142am si\u0119 rozmawia\u0107 przede wszystkim z moimi r\u00f3wie\u015bnikami, by\u0142am bardzo ciekawa, czy tylko we mnie tak mocno utkwi\u0142y te wydarzenia. Okazuje si\u0119, \u017ce ma\u0142o os\u00f3b z mojego pokolenia pami\u0119ta ten czas. Starsi znajomi pami\u0119taj\u0105 nie tyle l\u0119k przed ko\u0144cem \u015bwiata, co tworzenie backup\u00f3w na komputerach ze strachu przed mordercz\u0105, milenijn\u0105 pluskw\u0105. Moi rodzice z kolei pami\u0119taj\u0105, \u017ce owego sylwestra  sp\u0119dzili\u015bmy wyj\u0105tkowo w gronie ca\u0142ej rodziny \u2013 tej dalszej i bli\u017cszej, na wypadek, gdyby\u015bmy mieli wszyscy zgin\u0105\u0107. Troch\u0119 na zasadzie: \u201eniby nikt nie wierzy w te brednie, ale lepiej dmucha\u0107 na zimne\u201d. To wspomnienie pomog\u0142o mi w stworzeniu sceny kulminacyjnej, kt\u00f3ra ma miejsce o p\u00f3\u0142nocy: zastosowaniu suspensu, kr\u00f3tkiego momentu zawieszenia zaraz przed strza\u0142em z pistoletu oraz fajerwerkami. Wstrzymanie oddechu przed tym, co mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

U\u017cywaj\u0105c fragmentu ostatniej audycji radiowej Tr\u00f3jka pod ksi\u0119\u017cycem<\/em> Tomasza Beksi\u0144skiego, zastosowa\u0142a\u015b klamrowe zako\u0144czenie. S\u0142yszymy, \u017ce \u201eto mo\u017ce by\u0107 nasze ostatnie spotkanie\u201d. Wykorzystanie tej audycji jest znacz\u0105ce, zreszt\u0105 nied\u0142ugo po niej, 24 grudnia, Tomasz Beksi\u0144ski pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo. Zastanawia\u0142am si\u0119, co doprowadzi\u0142o Ci\u0119 do wyboru tego cytatu? Przez posta\u0107 Tomasza Beksi\u0144skiego, akcj\u0119 rozgrywaj\u0105c\u0105 si\u0119 na osiedlu i motyw podgl\u0105dactwa, mia\u0142am lu\u017ane skojarzenie z filmem Ostatnia rodzina <\/em>(2016, re\u017c. J. P. Matuszy\u0144ski).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Posta\u0107 Tomka by\u0142a mi znana od dawna, cz\u0119sto s\u0142ucha\u0142am i s\u0142ucham nadal jego archiwalnych audycji; Beksi\u0144ski mia\u0142 niesamowity gust muzyczny. Jednak u\u017cycie tej audycji by\u0142o kwesti\u0105 przypadku. Szuka\u0142am nagrania archiwalnego, kt\u00f3re pomog\u0142oby mi lepiej osadzi\u0107 film w czasie, wprowadzi\u0107 widza w akcj\u0119 nie tylko w spos\u00f3b wizualny, ale i przy pomocy s\u0142\u00f3w \u2013 i tak trafi\u0142am na to nagranie. Wiedzia\u0142am, \u017ce musi wej\u015b\u0107 do filmu. Jego wspania\u0142y szyderczy ton, przewrotny spos\u00f3b narracji, czarny humor \u2013  wszystko pasowa\u0142o idealnie. Oczywi\u015bcie zdawa\u0142am sobie spraw\u0119, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b, kt\u00f3ra zna histori\u0119 tamtej audycji, mo\u017ce sugerowa\u0107 si\u0119 ni\u0105 w interpretowaniu filmu. Jednak tak naprawd\u0119 Millenium <\/em>nie ma zako\u0144czenia, jednoznacznej puenty, ka\u017cdy mo\u017ce interpretowa\u0107 je na sw\u00f3j spos\u00f3b, przefiltrowuj\u0105c przez swoje do\u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi chodzi o film Ostatnia rodzina<\/em>, widzia\u0142am go, ale nie by\u0142 dla mnie inspiracj\u0105 w czasie pracy (albo by\u0142, pod\u015bwiadomie), natomiast motyw podgl\u0105dania by\u0142 wzi\u0119ty z \u017cycia. Przez jaki\u015b czas mieszka\u0142am z kole\u017cankami na osiedlu, blok w blok. Pami\u0119tam, \u017ce w jednym mieszkaniu naprzeciwko co wiecz\u00f3r zapala\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cowe \u015bwiat\u0142a. Nie powiem, \u017ce wysiadywa\u0142am godzinami, oczekuj\u0105c a\u017c co\u015b niesamowitego wydarzy si\u0119 w tym oknie, bo nic nigdy si\u0119 nie wydarzy\u0142o, ale przyznam, \u017ce ju\u017c wtedy przewija\u0142y si\u0119w mojej g\u0142ow\u0119 r\u00f3\u017cne dziwne narracje.<\/p>\n\n\n\n

W fina\u0142owej scenie wniebowst\u0105pienia najpierw ulatuje g\u0142\u00f3wny bohater, a zaraz po nim reszta mieszka\u0144c\u00f3w osiedla, znajduj\u0105cego si\u0119 \u201egdzie\u015b w Polsce\u201d. Czy wed\u0142ug Ciebie dla tych bohater\u00f3w co\u015b si\u0119 sko\u0144czy\u0142o? Odeszli razem z ko\u0144cem epoki, bo nie byli gotowi na nowe, inne jutro?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Co\u015b si\u0119 sko\u0144czy\u0142o, co\u015b si\u0119 zacz\u0119\u0142o, a mo\u017ce nic si\u0119 nigdy nie wydarzy\u0142o. Nie umiem Ci jednoznacznie odpowiedzie\u0107 na to pytanie, bo tutaj nie ma w\u0142a\u015bciwej odpowiedzi.  Odczuwam w tym zako\u0144czeniu pewn\u0105 nostalgi\u0119 za czym\u015b, co odesz\u0142o, a jednocze\u015bnie spok\u00f3j, poniewa\u017c w ko\u0144cu przez chwil\u0119 zrobi\u0142o si\u0119 mi\u0142o, przytulnie i r\u00f3\u017cowo. Paranoja si\u0119 sko\u0144czy\u0142a. Uroboros po\u017car\u0142 sw\u00f3j ogon. My\u015bl\u0119, \u017ce ta audiowizualna klamra, kt\u00f3r\u0105 zastosowa\u0142am, sugeruje pewn\u0105 cykliczno\u015b\u0107, m\u00f3wi o ko\u0144cu w procesie wiecznego powtarzania si\u0119, kt\u00f3ry odpowiada pocz\u0105tkowi.<\/p>\n\n\n\n

Dresy i lampasy, o\u015bka, szare bloki, dewocjonalia, zagl\u0105danie w okna, bar Amnezja, w kt\u00f3rym pije si\u0119, \u017ceby zapomnie\u0107 \u2013 odczytuj\u0119 tutaj sporo kod\u00f3w polsko\u015bci. Animacja by\u0142a prezentowana mi\u0119dzy innymi w Portugalii i w Kanadzie. Czy wiesz mo\u017ce, z jakim odbiorem spotka\u0142a si\u0119 za granic\u0105? Ciekawi mnie spos\u00f3b interpretacji Twojej pracy bez znajomo\u015bci polskiego kontekstu kulturowego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przyznam Ci, \u017ce sama jestem tego bardzo ciekawa! Od pocz\u0105tku wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce Millenium <\/em>ma potencja\u0142 bardziej, nazwijmy to, lokalny. Nie spodziewa\u0142am si\u0119, \u017ce przyjmie si\u0119 gdzie\u015b za granic\u0105. Mam nadziej\u0119, \u017ce dostan\u0119 kiedy\u015b w tej kwestii feedback. My\u015bl\u0119, \u017ce zainteresowanie mo\u017ce mie\u0107 te\u017c zwi\u0105zek z pandemi\u0105 i emocjami, jakie wywo\u0142a\u0142a na ca\u0142ym \u015bwiecie: zagro\u017ceniem, poczuciem l\u0119ku, niepewno\u015bci i w\u0142a\u015bnie paranoi.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna wiele powiedzie\u0107 o 2020 roku, ale dla animacji Millenium <\/em>to by\u0142 dobry czas. Projekt zosta\u0142 zaprezentowany na wielu festiwalach i konkursach za granic\u0105 i w Polsce, w tym na Nowych Horyzontach. Jak mog\u0142aby\u015b podsumowa\u0107 ten rok i jak on na Ciebie wp\u0142yn\u0105\u0142? Czy masz ju\u017c w planach kolejne projekty?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ten rok to rollercoaster<\/em>. Jestem bardzo szcz\u0119\u015bliwa, \u017ce animacja zosta\u0142a tak dobrze przyj\u0119ta \u2013 lepiej, ni\u017c mog\u0142am sobie wymarzy\u0107. Millenium <\/em>jest moim filmem dyplomowym, w zwi\u0105zku z tym ko\u0144cz\u0105c go by\u0142am w takim momencie w \u017cyciu, kiedy trzeba podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 co dalej. Potem nast\u0105pi\u0142 lockdown<\/em>, kt\u00f3ry \u2013 jakkolwiek to zabrzmi \u2013 wydarzy\u0142 si\u0119 w idealnym dla mnie momencie. Pozwoli\u0142 si\u0119 zatrzyma\u0107, przemy\u015ble\u0107, czego chc\u0119 i \u2013 paradoksalnie pozby\u0107l\u0119k\u00f3w i w\u0105tpliwo\u015bci zwi\u0105zanych z moj\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u0105 jako animatora czy og\u00f3lnie tw\u00f3rcy. Podj\u0119\u0142am par\u0119 decyzji, z kt\u00f3rych, p\u00f3ki co, jestem zadowolona, a najbli\u017csze miesi\u0105ce i lata poka\u017c\u0105, co z tego wyniknie. Jestem bardzo podekscytowana i mimo nieciekawej sytuacji w naszym kraju, czuj\u0119 wielk\u0105 nadziej\u0119 i moc. Je\u017celi chodzi o nowe projekty, ko\u0144cz\u0119 obecnie prac\u0119 nad scenariuszem do filmu. Mog\u0119 zdradzi\u0107, \u017ce planuj\u0119 go wykona\u0107 w innej technice ni\u017c poprzednie filmy, a temat b\u0119dzie zwi\u0105zany z problemem kobiecego wstydu.<\/p>\n\n\n\n

Daria Gody\u0144 <\/strong>\u2013 artystka wizualna urodzona w 1992 roku. Uko\u0144czy\u0142a Akademi\u0119 Sztuk Pi\u0119knych im. Jana Matejki w Krakowie na Wydziale Grafiki. Dyplom obroni\u0142a w Pracowni Filmu Animowanego pod opiek\u0105 dr hab. Roberta Sowy. Interesuje si\u0119 animacj\u0105, rysunkiem narracyjnym i fotografi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Portfolio artystki \u2013 https:\/\/www.behance.net\/dariagodyn9828\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

Zwiastun animacji \u2013 https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=3wDjKJtwqfw<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Millenium \u2013 zdj\u0119cie u\u017cyte za zgod\u0105 Darii Gody\u0144 Rozmowa z Dari\u0105 Gody\u0144, artystk\u0105 wizualn\u0105 i autork\u0105 filmu animowanego Millenium (2020), kt\u00f3ry by\u0142 prezentowany na tegorocznym Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Filmowym Nowe Horyzonty. Emilia Kutrzeba: Tematem numeru \u201e16mm\u201d jest bilans i tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce t\u0142em dla Twojej animacji jest koniec roku. Zreszt\u0105 nie byle jaki koniec, poniewa\u017c chodzi o rok 1999 [\u2026]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wp_typography_post_enhancements_disabled":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-399","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/399","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=399"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/399\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":400,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/399\/revisions\/400"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=399"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=399"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/16mm.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=399"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}